Wielki Orczyk Ukraina Bol'shiye Yerchiki Velikiy Yerchik bukowina

Bukowina

Bukowina (rum. Bucovina) - kraina historyczna położona pomiędzy Karpatami Wschodnimi a środkowym Dniestrem, podzielona po II wojnie światowej na Bukowinę północną (ukraińską) oraz Bukowinę południową (rumuńską). Stanowi północną część historycznej Mołdawii.

Historyczna Bukowina to jakoby kwintesencja dziejów całej Europy Środkowo-Wschodniej. Świt Bukowiny wyłania się z mroków wczesnego średniowiecza. W X-XI wieku ziemie późniejszej Bukowina weszły w skład Rusi Kijowskiej, rozciągającej się wzdłuż największych szlaków wodnych wiodących od szwedzkich Waregów ku Bizancjum i konkurującą z Połowcami, Pieczyngami, a następnie Tatarami. Leżała ona na ówczesnym pograniczu ziem kijowskich zarośniętym wiekowymi borami, przez pustkowia których przedzierał się drugorzędny szlak handlowy łączący Zadnieprze z Czechami i Węgrami. Szlak ten opierał się o pierwsze osady, które staną się dużo później najsłynniejszymi twierdzami tego obszaru: Chocimiem i Kamieńcem Podolskim. W wiekach XII i XIII ziemie te znalazły się w granicach księstwa Halickiego i Halicko-Wołyńskiego. Były to tereny w zasadzie niezamieszkane, gdzie dopiero tworzy się siatka pierwszych niewielkich osad . na wpoły rodowych skupisk rolniczo-pasterskich.

Dopiero w XIV wieku Mołdawia, do której należy wówczas tworząca się Suczawa zaznaje swej politycznej emancypacji. Dzieje się to na tle konfliktów polsko-węgierskich. Jednak ziemie te staną się obszarem szybkiego rozwoju i wielu przemian. Od 1400 roku zaistniała w Suczawie prawosławna metropolia, mocno związana z tradycją greckiego prawosławia. Pierwsze siedziby władców mołdawskich to Seret, Baia, Radowce, wreszcie Suczawa, skąd dopiero w XVI w. stolicę Mołdawii przeniesiono do Jass (odtąd Bukowina przestała odgrywać centralną rolę w państwie mołdawskim, punkt ciężkości polityki mołdawskiej przesunął się na południe). Wiek XV był jednak czasem prężnego rozwoju ziem mołdawskich, w tym i późniejszej Bukowiny. Potężne zyski z handlu pozwaliły na imponującą rozbudowę struktur państwowych. Główne szlaki handlowe biegnące przez te ziemie łączą Rzeczpospolitą z Morzem Czarnym. Jedna ważna droga handlowa, biegnąca wzdłuż Prutu, łączyła Ruś Halicką przez Kołomyję i stare Czerniowce ze skupiskami miejskimi dolnego Dunaju. Inna ważna droga, o charakterze międzynarodowym . tak zwana .droga mołdawska. . ciągnęła przez Bukowinę, łącząc Morze Czarne z Zachodem. Wędrowali tędy kupcy słowiańscy, arabscy, żydowscy, nieraz i ormiańscy. Opierając się o ten rosnący potencjał ekonomiczny, młoda władza mołdawska rozpoczęła wówczas fundację serii obronnych zespołów klasztornych, z których najstarsze (Putna, pierwsza Mołdawica, dawniejszy Humor...) można podziwiać jeszcze dzisiaj. Fundacje te były skupione na ogół na terenach górskich, na zachód od Suczawy. Będąc granicznymi przyczółkami państwowości mołdawskiej, stanowiły także zalążki cywilizacji wsi i miasteczek wdzierających się pomału w doliny bukowych lasów.

3 listopada 1918 odbyła się w Czerniowcach wielka manifestacja poparcia dla Ukraińskiej Rady Narodowej, a władzę w Bukowinie przejęła Bukowińska Delegacja Ukraińskiej Rady Narodowej. Jednak tego samego dnia z Bukowiny odmaszerowały do Lwowa oddziały Ukraińskich Strzelców Siczowych, które były tam jedyną siłą militarną. 5 listopada 1918 nad Czerniowcami pojawił się rumuński samolot wojskowy, rozrzucając ulotki z odezwą dowódcy 8 dywizji rumuńskiej, która mówiła o zajęciu Bukowiny przez Rumunię w celu zapobieżenia anarchii i zaprowadzenia porządku. 11 listopada 1918 oddziały rumuńskie zajęły Bukowinę, rozbrajając 200-osobowy oddział ukraińskiej samoobrony.

Po zajęciu Bukowiny przez wojska rumuńskie, 12 listopada powstała Rada Narodowa. Jej przewodniczącym był Dionisie Bejan, a od 28 listopada 1918 Iancu Flondor. 31 grudnia 1918 Rada Narodowa Bukowiny podjęła decyzję o przyłączeniu się do Rumunii.

Po upadku imperium Habsburgów, na mocy traktatu z Saint-Germain-en-Laye z 10 września 1919 roku Bukowina stała się częścią Rumunii. Powstała Wielka Rumunia. Druga wojna światowa silnie zniszczyła mozaikę ludów bukowińskich. Niemieccy naziści wymordowali Żydów głównie w Birkenau i na Majdanku, Niemców wysiedlili na Śląsk i do Kraju Warty, nastąpiły repatriacje Polaków, Węgrów, Słowaków...). Nowa granica rumuńsko-sowiecka (powstała w 1940 roku, w wyniku paktu Ribbentrop-Mołotow) sztucznie dzieli Bukowinę na dwie części, jednak każda z nich zachowuje w pewnej mierze swą specyfikę wewnątrz nowych państwowości totalitarnych. W Rumunii, nawet Nicolae Ceauşescu przez lata nie potrafił poddać sobie górali bukowińskich, którzy de facto zachowali sporą autonomię. Mozaika ludów utrudniała inwigilację Securitate. Po stronie północnej pamięć o wielonarodowości i specyfice tych ziem pozwoliła przetrwać okres stalinowski niektórym ostojom mentalności bukowińskiej, która teraz z trudem się odradza, zwłaszcza w kręgach inteligenckich, jak również w środowiskach wiejskich.