Stan wojenny - kalendarium: rok 1981




13 grudnia 1981 r. Wojskowa Rada Ocalenia Narodowego, na czele z gen. Wojciechem Jaruzelskim, wprowadziła w Polsce stan wojenny. Tego dnia złamano nadzieje milionów Polaków i na wiele lat odsunięto szansę na demokratyczne przemiany. Stan wojenny przyniósł tysiącom osób i ich rodzinom wielkie cierpienie – izolację w obozach internowania, uwięzienie, pozbawienie pracy, inne represje, zaś dziesiątki niewinnych straciły życie.
13 grudnia 1981

Już 12 grudnia wieczorem w ramach akcji krypt. „Jodła” rozpoczęła się akcja internowań osób postrzeganych przez władze jako potencjalne zagrożenie dla ustroju. Zatrzymań, wedle wcześniej przygotowanych list, dokonywali funkcjonariusze Milicji Obywatelskiej oraz Służby Bezpieczeństwa. Wśród zatrzymanych znaleźli się nie tylko członkowie „Solidarności”. W czasie stanu wojennego internowano ponad 10 tys. osób w tym niektóre więcej niż raz. Ogłoszono wprowadzenie stanu wojennego w Polsce. W związku z nim narzucono społeczeństwu szereg rygorów takich jak godzina milicyjna, zakaz zgromadzeń czy zawieszenie działalności stowarzyszeń, związków itd. Mogła działać dominująca partia – PZPR (notabene znajdująca się w kryzysie organizacyjnym od czasu powstania „Solidarności”).

W związku ze stanem wojennym zmilitaryzowano szereg kluczowych zakładów pracy.

W sądownictwie wprowadzono tryb doraźny w którym obowiązywały zaostrzone kary do kary śmierci włącznie.

Powstała Wojskowa Rada Ocalenia Narodowego składająca się z wysokich rangą oficerów wojska na czele z gen. Wojciechem Jaruzelskim (pełniącym ówcześnie funkcje I sekretarza KC PZPR, premiera, Ministra Obrony Narodowej). Zadaniem rady miało być administrowanie krajem w czasie obowiązywania stanu wojennego. W istocie jej znaczenie było głównie propagandowe. WRON szybko zaczęto w języku potocznym nazywać „wroną”, której przeciwstawiono orła. Praktyczną realizacją tej postawy było popularne wtedy hasło „Wrona orła nie pokona”.

Rozpoczęły się pierwsze strajki protestacyjne. W Porcie Gdańskim powstał Krajowy Komitet Strajkowy z Mirosławem Krupińskim na czele.

14 grudnia 1981

W wielu zakładach pracy rozpoczęły się strajki okupacyjne oraz akcje protestacyjne. Według oficjalnych informacji MSW w grudniu 1981 roku strajki i protesty zorganizowano, wedle niepełnych danych, w 199 zakładach pracy w kraju. Regionalne Komitety Strajkowe powstały w Gdańsku, Wrocławiu, Białymstoku i Świdniku. W stolicy nie tylko w największych zakładach przemysłowych odnotowano bardzo słabe strajki i protesty. Zakończyły się one już do nocy z 15/16 grudnia. Znaczący wpływ na taki rezultat miały także drakońskie przepisy stanu wojennego oraz zorganizowany nacisk wojska i milicji na strajkujących (demonstracja siły).

Stworzono Tymczasową Regionalną Komisję Wykonawczą NSZZ „Solidarność” w Przemyślu.

15 grudnia 1981

W Warszawie zebrała się Rada Główna Episkopatu Polski. W sformułowanym komunikacie stwierdzono, że „za jedną z najważniejszych spraw biskupi uznają przywrócenie związkom zawodowym, zwłaszcza Związkowi Zawodowemu „Solidarność”, zgodne ze statutem możliwości działania”.

W stolicy zawiązał się pierwszy Komitet Oporu Społecznego.

16 grudnia 1981

Kopalni Węgla Kamiennego „Wujek” oddział specjalny ZOMO z bezpośredniej odległości strzelał do górników. Na miejscu w kopalni zginęło siedmiu z nich: Józef Czekalski, Krzysztof Giza, Ryszard Gzik, Bogusław Kopczak, Andrzej Pełka, Zbigniew Wilk, Zenon Zając. W następnych dniach w wyniku odniesionych obrażeń zmarli kolejni dwaj: Joachim Gnida i Jan Stawisiński.

17 grudnia 1981

Dekretem Prymasa Józefa Glempa powołano do życia Prymasowski Komitet Pomocy Osobom Pozbawionym Wolności i ich Rodzinom. Choć funkcjonował on pod patronatem Kościoła to zaangażowały się w jego działalność głównie osoby świeckie. Sposób działania Komitetu stał się wzorem dla innych inicjatyw tego typu w kraju.

W stolicy ukazał się pierwszy numer pisma podziemnego „Wiadomości”

ZOMO rozbiło uliczne demonstracje w Krakowie.

18 grudnia 1981

Papież Jan Paweł II skierował list do gen. Wojciecha Jaruzelskiego z apelem o zniesienie stanu wojennego oraz „usilną prośbą […]o zaprzestanie działań, które przynoszą ze sobą rozlew krwi polskiej”.

Władze zawiesiły działalność Stoczni Szczecińskiej im A. Warskiego i rozpoczęły zwolnienia pracowników (zwolniono w ten sposób 1015 osób).

19 grudnia 1981

Spacyfikowano strajk w zakładach „Azoty” w Puławach. Aresztowano 20 osób.

20 grudnia 1981

Jako ostatni zakład pracy w Gdańsku zakończył strajk Port Gdański.

Powołano Tymczasową Komisję Zakładową NSZZ „Solidarność” w WSK w Świdniku.

21 grudnia 1981

Na apel francuskich central związkowych (bez CGT) w całej Francji na godzinę przerwano pracę na znak solidarności z polskimi robotnikami.

22 grudnia 1981

Kraje Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej wydały oświadczenie krytykujące represje  stosowane w Polsce

23 grudnia 1981

Siły bezpieczeństwa rozbiły strajk okupacyjny w Hucie „Katowice”

Prezydent USA Ronald Reagan ogłosił zastosowanie sankcji ekonomicznych wobec Polski.

24 grudnia 1981

Zakończył się jeden z najdłuższych strajków okupacyjnych – w kopalni węgla kamiennego „Ziemowit”.

Sąd Wojewódzki w Koszalinie skazał cztery osoby, oskarżonych o przywództwo podczas strajku w zakładach „Unitra” w Białogardzie, na kary od 3 do 3,5 roku więzienia.

25 grudnia 1981

U wybrzeży Alaski sześciu polskich rybaków przeszło na pokład amerykańskiego holownika i poprosiło o azyl polityczny.

27 grudnia 1981

Amerykański tygodnik „Time Magazine” uznał Lecha Wałęsę za człowieka roku 1981.

28 grudnia 1981

Po dwóch tygodniach zakończył się ostatni w kraju strajk okupacyjny w KWK „Piast”

29 grudnia 1981

Gen Tadeusz Szaciło oświadczył na konferencji dla dziennikarzy zagranicznych, że „dzisiaj mamy w Polsce pierwszy dzień spokoju, gdyż nie ma strajków i innych napięć społecznych”. W zakładach pracy trwała tzw. „weryfikacja” będąca w istocie czystką kadrową wymierzoną w członków „Solidarności”. Objęła ona w stanie wojennym m.in. tak ważne z punktu widzenia władz środowiska jak dziennikarskie, wymiaru sprawiedliwości oraz szkolnictwa.

30 grudnia 1981

Sąd Wojewódzki w Łodzi skazał Andrzeja Słowika i Jerzego Kropiwnickiego na kary po 4,5 roku więzienia.

31 grudnia 1981

Zawieszono godzinę milicyjną aby umożliwić ludziom udział w zabawach sylwestrowych.

Prymas Węgier  Laszlo Lekai wystąpił z apelem o pomoc żywnościową dla Polski. Dary miano przekazać polskiemu Episkopatowi.

Z zapisów MSW: „Na jednej z ulic w miejscowości Supraśl umieszczono tablicę „Ofiarom grudnia 1970 i 1981 roku” oraz złożono kwiaty.

1 stycznia 1982

Do więzienia w podwarszawskiej Białołęce przewieziono z obozu w Strzebielinku kilkunastu członków Komisji Krajowej. Wśród nich znaleźli się Karol Modzelewski, Janusz Onyszkiewicz, Jan Rulewski.

Zaczął ukazywać się Kurier Polski, pismo związane z SD.

Prymas Polski Józef Glemp odwiedził internowane w warszawskiej Olszynce Grochowskiej kobiety.

2 stycznia 1982

W Warszawie z datą 7 stycznia 1982 ukazał się pierwszy, podwójny numer, podziemnego pisma „Tygodnik Wojenny”. Należało ono do czołówki niezależnej prasy w Polsce okresu stanu wojennego.

3 stycznia 1982

Z zapisów MSW: „3 stycznia zniszczono gablotę informacyjno – propagandową Komitetu Dzielnicowego PZPR Poznań-Jeżyce umieszczając przy niej jednocześnie pozorowany ładunek wybuchowy”.

4 stycznia 1982

W 10 województwach z 49 ówcześnie istniejących przywrócono połączenia telefoniczne. Nie dotyczyło to m.in. Warszawy, Gdańska, Krakowa.

Po kilkutygodniowej przerwie rozpoczęły się zajęcia w szkołach podstawowych oraz średnich.

Intelektualiści wystosowali list do generała Wojciecha Jaruzelskiego domagając się zaprzestania stosowania przemocy wobec bezbronnej ludności, zwolnienia aresztowanych oraz przestrzegania praw obywatelskich zgodnie z konwencjami międzynarodowymi przyjętymi przez PRL. 

5 stycznia 1982

Władze rozwiązały Niezależne Zrzeszenie Studentów. Stało się ono pierwszą ofiarą delegalizacji, praktyki stosowanej na szerszą skalę w stanie wojennym przez władze wobec różnych środowisk odznaczających się pewną niezależnością, krytycznych wobec władz.

6 stycznia 1982

We Wrocławiu KW MO wszczęła śledztwo w sprawie 80 milionów złotych podjętych ze związkowego konta przed wprowadzeniem stanu wojennego. Fundusze te pozwoliły na szybką organizację oporu we Wrocławiu po 13 grudnia 1981.

7 stycznia 1982

Na forum Sejmowej Komisji Spraw Wewnętrznych i Wymiaru Sprawiedliwości wiceminister spraw wewnętrznych Bogusław Stachura poionformował, że internowano 5906 osób. Wobec 839 decyzję o internowaniu uchylono <<kierując się głównie pobudkami humanitarnymi>>. Kontynuowano prowadzenie rozmów „profilaktyczno-ostrzegawczych”.

8 stycznia 1982

Sąd Pomorskiego Okręgu Wojskowego w Bydgoszczy skazał w trybie doraźnym Marka Bronisława Muszyńskiego za organizację 19 grudnia 1981 akcji protestacyjnej w szczecińskim Transbudzie.

9 stycznia 1982

Z więzienia w Fordonie niedaleko Bydgoszczy przewieziono internowane tam kobiety do Gołdapi w ówczesnym województwie suwalskim (niedaleko granicy z ZSRS).

Po raz pierwszy po 13 grudnia 1981 doszło do spotkania prymasa Józefa Glempa z gen. Wojciechem Jaruzelskim.

10 stycznia 1982

„Solidarność” Regionu Małopolska wydała instrukcję prowadzenia zakładowych kronik stanu wojennego, których celem było m.in. odnotowywanie represji stosowanych przez władze w zakładach pracy.

11 stycznia 1982

Ogłoszono alarm powodziowy w 14 województwach. Do dramatycznej sytuacji powodziowej doszło w woj. płockim, gdzie ewakuowano około 12 tys. osób.

Ministrowie spraw zagranicznych 15 krajów NATO potępili w Brukseli wprowadzenie stanu wojennego w Polsce.

12 stycznia 1982

W Regionie Mazowsze NSZZ „Solidarność” ukazał się,  sygnowany przez znanych działaczy związkowych ze Zbigniewem Bujakiem na czele, tzw. „kodeks okupacyjny”. Swoją formą nawiązywał on do podobnych regulacji wydawanych podczas okupacji w okresie II wojny światowej. Wskazywano w nim głównie na działania pożądane z punktu widzenia oporu społecznego (np. pomoc wyrzucanym z pracy, nieposłuszeństwo wobec narzucanych ograniczeń).

13 stycznia 1982

Powstał Ogólnopolski Komitet Oporu „Solidarność” pod przewodnictwem Eugeniusza Szumiejki i Andrzeja Konarskiego.

14 stycznia 1982

Ukazał się pierwszy numer nowego oficjalnego dziennika „Rzeczpospolita”

15 stycznia 1982

102 przedstawicieli świata kultury i nauki, na znak protestu przeciwko bezprawiu, złożyło w Sejmie przed jego styczniowym posiedzeniem oświadczenie: […] „Domagamy się od władz położenia kresu konfrontacji z własnym narodem; zniesienia stanu wojennego, zwolnienia internowanych, zaprzestania represji wobec członków NSZZ „Solidarność”. Domagamy się podjęcia dialogu z legalnie wybranymi władzami „Solidarności” i Kościołem. Zwracamy się z apelem do wszystkich posłów Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, do Organizacji Narodów Zjednoczonych i powołanego przy tej Organizacji Komitetu Praw Człowieka – o podjęcie wszystkich dostępnych kroków w celu doprowadzenia do zniesienia stanu wojennego w naszym kraju”. […]

16 stycznia 1982

Zaczęło ukazywać się „Życie Warszawy”; w wyniku czystki kadrowej z zespołu 100 dziennikarzy zwolniono 60.

W Rzeszowie w trybie doraźnym skazano Antoniego Pawła Kamińskiego na 5 lat więzienia za organizację strajku w WSK PZL Rzeszów

17 stycznia 1982

Ponownie zaczął nadawać program II Polskiego Radia

W kościele św. Stanisława Kostki na Żoliborzu ks. Jerzy Popiełuszko odprawił swoją pierwsza mszę w intencji ojczyzny. Szybko stała się ona regularnym wydarzeniem religijno-patriotycznym przyciągającym rzesze wiernych nie tylko z Warszawy.

18 stycznia 1982

Obradowała Komisja Wspólna Przedstawicieli Rządu i Episkopatu. Tematem posiedzenia była bieżąca sytuacja społeczno-polityczna w Polsce.

19 stycznia 1982

W stolicy odbyło się posiedzenie biskupów ordynariuszy. W swoim słowie pasterskim wezwali oni m.in. „do poszanowania wolności, szczególnie wolności sumienia i przekonań każdego człowieka”.

W Bielsku-Białej został aresztowany przewodniczący Zarządu Regionu Podbeskidzie NSZZ „Solidarność” Patrycjusz Kosmowski. Oskarżono go o kontynuowanie działalności związkowej. 26 marca 1982 r. skazano go na sześć lat pozbawienia wolności, 3 lata pozbawienia praw publicznych i 6 tys. zł grzywny. Był to jeden z najwyższych wyroków, jakie zapadły w procesach politycznych w stanie wojennym na Podbeskidziu.

Z zapisów MSW: „W ośrodku odosobnienia w Mielęcinie zorganizowano protestacyjną głodówkę wśród internowanych”.

20 stycznia 1982

Zapadła decyzja o budowie pierwszej w Polsce elektrowni atomowej w Żarnowcu.

Powstała Regionalna Komisja Wykonawcza „Solidarność” Małopolska.

Z zapisów MSW: „W Dolnośląskich Zakłądach [Wytwórczych] Maszyn Elektrycznych <<Ema-Dolmel>> w Piechowicach  zorganizowano zbiórkę pieniędzy na pomoc dla osób internowanych”.

21 stycznia 1982

W Krakowie powstała Komisja Regionalna. Przejęła ona w stanie wojennym zadania Zarządu Regionu NSZZ „Solidarność” Małopolska.

W Warszawie ukazał się pierwszy numer pisma „Wola”. Wkrótce związało się ono ze środowiskiem porozumienia Międzyzakładowego Komitetu Koordynacyjnego „Solidarność” działającego w stolicy.

22 stycznia 1982

Z zapisów MSW: „W Zakładach Drobiarskich w Gostyniu zorganizowano zbiórkę pieniędzy na pomoc dla rodziny internowanego pracownika zakładu”.

23 stycznia 1982

Za przyzwoleniem prezydenta Warszawy obradował Zarząd zawieszonego Stowarzyszenia PAX. Z jego władz usunięto Ryszarda Reiffa, który jako jedyny członek Rady Państwa głosował przeciwko przyjęciu dekretu o stanie wojennym. Po dokonaniu niezbędnych zmian działalność stowarzyszenia przywrócono w lutym 1982.

24 stycznia 1982

Prymas Józef Glemp odwiedził internowanych w Białołęce

25 stycznia 1982

Sejm uchwalił przy pięciu głosach wstrzymujących się  i jednym przeciwnym (poseł Romuald Bukowski) ustawę o szczególnej  regulacji prawnej w okresie stanu wojennego. Zatwierdził też dekret Rady Państwa o stanie wojennym datowany na 12 grudnia 1981.

26 stycznia 1982

Lech Wałęsa otrzymał decyzję o internowaniu datowaną na 12 grudnia 1981. Przewodniczący związku odmówił rozmów z władzami bez udziału członków Komisji Krajowej i doradców Związku.

27 stycznia 1982

Sąd Marynarki Wojennej w Gdyni skazał w trybie doraźnym pięciu uczestników strajku w przedsiębiorstwie „C. Hartwig” w Gdańsku na kary od 3 lat (Krzysztof Sosnowski) do 7 lat więzienia (Mariusz Hinz).

28 stycznia 1982

W nocy połamano krzyż upamiętniający tragedię 16 grudnia w kopalni „Wujek”. Górnicy z pierwszej zmiany odmówili zjechania do pracy. Z polecenia komisarza wojskowego kopalni „Wujek” wykonany został nowy, dębowy krzyż, ustawiony na tym samym miejscu.

29 stycznia 1982

Na wezwanie Regionalnego Komitetu Strajkowego we Wrocławiu odbył się półgodzinny strajk  przeciwko planowanej przez władze podwyżce cen.

Gorzowska Służba Bezpieczeństwa rozbiła grupę kolportującą ulotki, złożoną z uczniów Szkoły Podstawowej nr 2.

30 stycznia 1982

W Gdańsku zorganizowano manifestację pod pomnikiem Ofiar Grudnia. Interweniowała milicja oraz ZOMO. Aresztowano ponad dwieście osób. Reakcją władz na te wydarzenia było wydłużenie godziny milicyjnej, wyłączenie telefonów, wprowadzenie zakazu poruszania się prywatnymi samochodami.

31 stycznia 1982

Władze podjęły decyzję o przywróceniu sprzedaży benzyny do samochodów prywatnych. Możliwość kupna benzyny miała być de facto „osłodą” dla społeczeństwa wobec drastycznych podwyżek cen narzuconych od 1 lutego 1982.

W Stanach Zjednoczonych wyemitowano okolicznościową audycję pt. „Żeby Polska była Polską”.

1 lutego 1982

Władze PRL wprowadziły drastyczną podwyżkę cen żywności (średnio o 241 proc.) oraz energii (średnio o 171 proc).

2 lutego 1982

Za organizację i udział w strajku w Hucie „Katowice” trwającego od 13 do 23 grudnia 1981 Sąd Wojewódzki w Katowicach skazał w trybie doraźnym pięć osób na kary od 4,5 roku do 7 lat więzienia.

3 lutego 1982

Przed Sądem Marynarki Wojennej w Gdyni zakończył się proces pracowników Szkoły Morskiej oskarżonych o organizację strajku. Zapadł najwyższy wyrok w stanie wojennym za grudniowe strajki. Karę 10 lat więzienia wymierzono Ewie Kubasiewicz. Pozostałym od 3 do 9 lat więzienia (Jerzy Kowalczyk, Władysław Trzciński).

4 lutego 1982

Sąd Śląskiego Okręgu Wojskowego skazał uczestników strajku w kopalni „Ziemowit” na kary od 3 do 7 lat więzienia

5 lutego 1982

W Świdniku rozpoczęły się manifestacyjne spacery mieszkańców w porze nadawanego przez oficjalną telewizję Dziennika Telewizyjnego. W ten sposób protestowano przeciwko propagandzie władz, oczernianiu „Solidarności”. W kolejnych tygodniach podobne akcje zaczęto organizować w innych miastach.

6 lutego 1982

Sąd Wojewódzki w Olsztynie skazał w trybie doraźnym 4 osoby na kary od 3 do 4 lat więzienia za organizację i udział w strajku 13-14 grudnia.

7 lutego 1982

Działacze NZS pozostający na wolności złożyli do Sądu Najwyższego, za pośrednictwem mecenasa Stanisława Szczuki, odwołanie w sprawie rozwiązania NZS.

8 lutego 1982

W prasie trwała kampania propagandowa na rzecz powoływania Obywatelskich Komitetów Odrodzenia Narodowego. Ważną rolę inspiracyjną w tworzeniu komitetów przypisywano członkom partii oraz przedstawicielom wojska.

9 lutego 1982

Papież Jan Paweł II przyjmując delegację członków „Solidarności”, złożoną z działaczy przebywających na Zachodzie, oświadczył, że: „Wolny i Niezależny Związek „Solidarność” jest organizacją legalną, którą oficjalnie uznały władze polskie”.

10 lutego 1982

W Warszawie trzech młodych ludzi podpaliło butelkami z benzyną pomnik Feliksa Dzierżyńskiego stojącego na dzisiejszym pl. Bankowym.

Wznowiono zajęcia na większości wyższych uczelni.

Przywrócono międzymiastową łączność telefoniczną i teleksową.

11 lutego 1982

W Warszawie ukazał się pierwszy numer „Tygodnika Mazowsze”, podziemnego pisma Regionu Mazowsze NSZZ „Solidarność”. Stało się ono jednym z  najbardziej znanych w skali kraju pism podziemnych nie tylko doby stanu wojennego.

Poinformowano o zakończeniu procesu organizatorów strajku w Kopalni „Wujek”. Skazano cztery osoby na kary od 3 do 4 lat więzienia.

12 lutego 1982

W Poznaniu odbył się pięciominutowy strajk protestacyjny przeciwko stanowi wojennemu, jego represjom oraz gigantycznym podwyżkom cen.

13 lutego 1982

W Poznaniu miały miejsce demonstracje oraz starcia z milicją. W wyniku obrażeń zmarł Wojciech Cieślewicz. Zatrzymano 194 osoby. W odpowiedzi na protesty władze zaostrzyły rygory stanu wojennego zakazując poruszania się prywatnymi samochodami oraz zawieszając działalność kin, teatrów oraz lokali rozrywkowych.

W Wierzchowie Pomorskim służba więzienna pobiła internowanych (45 osób w tym 10 ciężko). Użyto pięści, pałek i miotaczy gazu. Więźniowie zaprotestowali przeciwko niesłusznej karze i ubliżeniu godności działaczom koszalińskiej „Solidarności”: Jackowi Figlowi i Bronisławowi Śliwińskiemu. (18 VIII 1982 postępowanie w tej sprawie zostało umorzone przez Prokuraturę Garnizonową w Koszalinie).

14 lutego 1982

W Lublinie na znak solidarności z mieszkańcami Świdnika zorganizowano spacery w czasie nadawania Dziennika Telewizyjnego. Były one wyrazem sprzeciwu wobec propagandy władz uosabianej także przez tę audycję. Akcja trwała ponad 10 dni.

Rozpoczęła się 5-dniowa głodówka internowanych w Potulicach.

15 lutego 1982

Z zapisów MSW: „Na ulicy Krakowskie Przedmieście w Lublinie zorganizowano protestacyjny spacer z udziałem 3-3,5 tysiąca osób w czasie nadawania głównego wydania dziennika telewizyjnego”.

Z zapisów MSW: „15 lutego pod budynek Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Gdańsku podrzucono minę typu POMZ-2 bez materiału wybuchowego.”

16 lutego 1982

W Gdańsku przywrócono łączność telefoniczną, zniesiono zakaz poruszania się samochodami osobowymi, wznowiono imprezy kulturalne i sportowe

17 lutego 1982

Z zapisów MSW: „W II Liceum Ogólnokształcącym im. Stefana Batorego w Warszawie przeprowadzono ponownie „przerwę ciszy””.

Z zapisów MSW: „W Zakładach Chemicznych w Pionkach 14 pracowników na znak solidarności z osobami internowanymi zaczęło nosić czarne opaski”.

18 lutego 1982

W Warszawie przy próbie rozbrojenia przez Roberta Chechłacza i Andrzeja Łupanowa postrzelony został milicjant st. sierż. Zdzisław Karos, który kilka dni później (23 lutego) zmarł. Zdarzenie zostało wykorzystane przez władze do wykazania rzekomego terrorystycznego charakteru „Solidarności”, której członkami chłopcy jako żywo nie byli.

19 lutego 1982

Rzecznik Rządu Jerzy Urban poinformował zachodnich dziennikarzy o księdzu z woj. koszalińskiego (prawdopodobnie chodziło o ks. Żywulskiego), który stanął przed sądem za zniewagę państwa oraz osobiście gen. Wojciecha Jaruzelskiego

W Krakowie rozpoczął działalność Arcybiskupi Komitet Pomocy Więźniom i Internowanym przemianowany później na Arcybiskupi Komitet Pomocy.

20 lutego 1982

W oficjalnej prasie opublikowano propozycje Komitetu Rady Ministrów ds. Związków Zawodowych w sprawie ruchu związkowego będące de facto zapowiedzią delegalizacji „Solidarności” przez władze.

21 lutego 1982

W Szczecinie ukazały się plakaty przedstawiające gen. Wojciecha Jaruzelskiego w mundurze SS i z napisem „zdrajca – ZOMOza”, „Adolf Jaruzelski”. Rozrzucano też ulotki nawołujące do biernego oporu.

W Puławach rozpoczęły się uliczne spacery w porze Dziennika Telewizyjnego. Trwały do 26 lutego.

23 lutego 1982

Powstała ponadzakładowa Regionalna Komisja Wykonawcza „Trzeci Szereg” NSZZ „Solidarność” Region Podbeskidzie. Założyła ją grupa działaczy z FSM oraz innych struktur zakładowych, głównie z Bielska-Białej. Kierownictwo objął Jerzy Binkowski. W następnych miesiącach „Trzeci Szereg” stał się jedną z najliczniejszych siatek podziemnej „Solidarności” w kraju.

24 lutego 1982

Z zapisów MSW: „W Hucie <<Katowice>> zorganizowano zbiórkę pieniędzy na pomoc dla osób internowanych”.

24-25 lutego 1982

Obradowało, pierwsze po wprowadzeniu stanu wojennego, VII Plenum KC PZPR. 

25 lutego 1982

Za strajk w Hucie im. Lenina skazano Mieczysława Gila na 4 lata a Edwarda Nowaka na 3,5 roku więzienia.

25-26 lutego 1982

W Warszawie obradowała 183 Konferencja Plenarna Episkopatu Polski. Biskupi wezwali m.in. do zawarcia ugody społecznej.

26 lutego  1982

Z zapisów MSW: „W Hucie <<Katowice>> wśród pracowników zatrudnionych w Zakładzie Transportowym zorganizowano zbiórkę pieniędzy na pomoc dla osób internowanych”.

27 lutego 1982

Państwowe przedsiębiorstwo „Film Polski” wycofało kandydaturę „Człowieka z żelaza” Andrzeja Wajdy do amerykańskiej nagrody Oskara.

28 lutego 1982

Delegacja z wicepremierem Mieczysławem Rakowskim udała się na Kubę.

1 marca 1982

Minister spraw wewnętrznych Gen. Czesław Kiszczak poinformował, że od początku stanu wojennego internowano łącznie 6647 osób a zwolniono 2552.

1-2 marca 1982

Oficjalna delegacja państwowa po raz pierwszy od wprowadzenia stanu wojennego przebywała z wizytą w Moskwie. Władze sowieckie zapewniły o poparciu i zrozumieniu poczynań polskich towarzyszy.

2 marca 1982

Z zapisów MSW: „W Nowotarskich Zakładach Przemysłu Skórzanego <<Podhale>> w Nowym Targu zorganizowano zbiórkę pieniędzy na pomoc dla osób internowanych”.

3 marca 1982

Z zapisów MSW: „W Przędzalni Lubańskich Zakładów Przemysłu Bawełnianego  w Lubaniu zorganizowano zbieranie podpisów pod petycją do dyrekcji zakładu w sprawie przywrócenia na stanowisko mistrza pracownika zwolnionego za brak nadzoru i kontroli”

4 marca 1982

Zapadł wyrok przed Sądem Pomorskiego Okręgu Wojskowego w Byd­goszczy na przywódców strajku w Stoczni Szczecińskiej im. A. Warskiego po wpro­wadzeniu stanu wojennego. Skazano 6 osób: dr. Mieczysława Ustasiaka na 4 lata więzienia, Andrzeja Milczanowskiego na 5 lat więzienia, Tadeusza Lichotę na 3,5 roku więzienia, Ryszarda Drewniaka na 1,5 roku więzie­nia, Witolda Karolewskiego na 1,5 roku więzienia i Stefana Niewiadomskiego na l,5 roku więzienia.

Przed Sądem Pomorskiego Okręgu Wojskowego w Byd­goszczy ks. Bolesław Jewulski został skazany na 3,5 roku więzienia.

5 marca 1982

Z zapisów MSW: „W oddziale Towarowym Państwowej Komunikacji Samochodowej w Turku zorganizowano nielegalne parogodzinne zebranie aktywu NSZZ „Solidarność”.

6 marca 1982

„W Zakładach Przemysłu Wełnianego „Biawena” w Białej Podlaskiej 200 pracowników podpisało petycję, domagając się zmian w kierownictwie zakładu”.

7 marca 1982

Z zapisów MSW: „Wśród pracowników Wojewódzkiego Urzędu Poczty w Radomiu zorganizowano zbiórkę pieniędzy na pomoc dla osób internowanych”.

8 marca 1982

W Zakładzie Karnym w Ostrowie Wielkopolskim, 42-osobowa grupa internowanych podjęła głodówkę w proteście przeciwko „naruszaniu praw człowieka i obywatela”. Protest trwał do 21 marca.

Na Uniwersytecie Warszawskim w rocznicę „Marca 1968” przedstawiciele studentów złożyli wiązanki kwiatów pod pamiątkową tablicą.

10 marca 1982

W Szczecinie powstał podziemny Komitet Strajkowy - Rada Koordynacyjna NSZZ „Solidarność”. W jej skład weszli m.in.: Grzegorz Durski, Stanisław Wądołowski i Stanisław Zabłocki. RKS wydawał nielegalne pismo „Z podziemia”.

Z zapisów MSW: „W Instytucie Fizyki Jądrowej w Krakowie 200 pracowników złożyło podpisy pod petycją w sprawie zniesienia stanu wojennego i skierowało ją do dyrekcji instytutu[…]”

Z zapisów MSW: „10 marca obrzucono jajkami budynek Komitetu Miejsko-Gminnego PZPR w miejscowości Krajenka.”

Komisja Praw Człowieka ONZ uchwaliła rezolucję domagającą się od sekretariatu ONZ przygotowania raportu na temat sytuacji w Polsce.

11 marca 1982

Z zapisów MSW: „W kopalni Węgla Brunatnego <<Adamów>> [w Turku] grupa 6 pracowników złożyła wieniec przed figurą św. Barbary zakupiony z uprzednio zbieranych pieniędzy wśród załogi”.

12 marca 1982

We Wrocławiu SB zlikwidowała drukarnię wydającą biuletyn „Z dnia na dzień”. Aresztowano cztery osoby.

13 marca 1982

13 marca – Sąd Warszawskiego Okręgu Wojskowego na sesji w Suwałkach orzekł najwyższy wyrok okresu stanu wojennego w regionie. Julian Grochowski, student IV roku Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu, oskarżony o druk i kolportaż „bibuły” w Augustowie w styczniu 1982 r. został skazany na 4,5 roku pozbawienia wolności bez zawieszenia. W sprawie tej skazano również Wiesława i Ewę Szwed na kary po 3 lata pozbawienia wolności.

W Poznaniu studenci i uczniowie powołali Ruch na Rzecz Samorządnej Rzeczpospolitej (m.in. Zbigniew Czerwiński, Tomasz Galant, Andrzej Gigiel, Jarosław Pogorzelec, Tomasz Zagozda.

Z zapisów MSW: „45 internowanych w ośrodku we Włodawie odmówiło spożycia posiłków”.

14 marca 1982

Z zapisów MSW: „Na znak protestu przeciwko stanowi wojennemu w 6 domach studenckich na terenie Gliwic wygaszono światło i zapalono w oknach świece”.

Z zapisów MSW: „14 marca oblano farbą popiersie Feliksa Dzierżyńskiego w Poznaniu.”

15 marca 1982

Z zapisów MSW: „40 internowanych w ośrodku odosobnienia w Ostrowiu Wielkopolskim odmówiło spożywania  posiłków  i postanowiło  żywić się artykułami pochodzącymi z paczek

16 marca 1982

Z zapisów MSW: „Przed krzyżem na terenie Kopalni Węgla Kamiennego <<Wujek>> masowo składano wieńce i kwiaty, zapalano znicze oraz kolportowano ulotki”.

17 marca 1982

W Bydgoszczy i Toruniu przeprowadzono 15 minutowy strajk w wielu zakładach pracy.

W Katowicach przy parafii p.w. św. św. Piotra i Pawła powstał Biskupi Komitet Pomocy Uwięzionym i Internowanym.

18 marca 1982

Z zapisów MSW: „18 marca w Dolnośląskich Zakładach Wytwórczych Maszyn Elektrycznych „Dolmel” we Wrocławiu ujawniono 4-osobową nieformalną grupę, która zajmowała się kolportażem nielegalnego czasopisma pt. <<Odrodzenie>>”.

19 marca 1982

Z zapisów MSW: „5 pracowników [Bydgoskich] Fabryk Mebli  w Gniewkowie przerwało pracę na okres 15 minut, protestując w ten sposób przeciwko stanowi wojennemu”.

20 marca 1982

Władze rozwiązały Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich. 

RKS przekształcił się w Tymczasową Komisję Regionalną, w której skład wchodzili: przewodniczący Zarządu Regionu Białystok „S” Stanisław Marczuk, wiceprzewodniczący Jerzy Rybnik oraz Roman Wilk, Dariusz Boguski i Krzysztof Burek.

21 marca 1982

Z zapisów MSW: „W Piotrkowie przed tablicą poświęconą pamięci gen. Grota –Roweckiego złożono wiązankę kwiatów z szarfą z napisem <<Ku pamięci poległych  - NSZZ <<Solidarność>>”.

22 marca 1982

Przedstawiciele rozwiązanego Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich opublikowali list otwarty do swoich członków. Odniesiono się w nim do rozwiązania Stowarzyszenia, zaapelowano o przestrzeganie honorowego kodeksu obyczajowego w obliczu represji jaką była tzw. akcja weryfikacyjna także w środowisku dziennikarskim.

23 marca 1982

Z zapisów MSW: „Na terenie Płocka inwalida [oblał] się na ulicy rozpuszczalnikiem i podpalił  protestując w ten sposób przeciwko niesłusznym – jego zdaniem – decyzjom władz”.

25 marca 1982

Służba więzienna pobiła internowanych w ośrodku odosobnienia w Iławie.

26 marca 1982

Miała miejsce akcja petycyjna pracowników Zakładu Przemysłu Metalowego w Biłgoraju w sprawie przywrócenia wolnych sobót.

Z zapisów MSW: „W zakładach Górniczych <<Konrad>> w Niwinach zorganizowano zbiórkę pieniędzy na pomoc dla osób internowanych, aresztowanych oraz ich rodzin”.

28 marca 1982

Z zapisów MSW: „22-30 marca w Świebodzinie ujawniono 17-osobową nielegalną organizację, złożona z osób dorosłych pn. Podziemie Solidarności Ziemi Świebodzińskiej. Członkowie organizacji zajmowali się sporządzaniem i kolportażem ulotek.”

29 marca 1982

Z zapisów MSW: „50 członków rozwiązanego SDP podpisało petycję protestującą przeciwko rozwiązaniu SDP”.

30 marca 1982

Sąd Marynarki Wojennej w Gdyni skazał w trybie doraźnym pięć osób na kary od 1 do 6,5 roku więzienia (Rudolf Zając) za organizację i kierowanie strajkiem w Centrum Techniki Wytwarzania Przemysłu Okrętowego w Zarządzie Portu Gdańsk.

31 marca 1982

Sąd Warszawskiego Okręgu Wojskowego w siedzibie Wojskowego Sądu Garnizonowego w Rzeszowie skazał Barbarę Krystynę Garbarczyk i Adama Pawlusia na 3 lata więzienia za przygotowanie i kolportaż ulotek w Jaśle 13 grudnia 1981.

Stan wojenny - kalendarium: kwiecień - czerwiec 1982


Kwiecień 1982: Powstał Komitet Pomocy Internowanym, Aresztowanym, Skazanym i Pozbawionym Pracy oraz Ich Rodzinom przy Klasztorze OO. Bernardynów w Rzeszowie.
1 kwietnia 1982

Zdzisław Najder, historyk literatury, współtwórca Polskiego Porozumienia Niepodległościowego, został dyrektorem rozgłośni Radia Wolna Europa.

kwietnia 1982

Służba Bezpieczeństwa rozbiła gorzowską grupę „Eljot”, produkującą i kolportującą ulotki. Jej przywódca Jan Kustusz został skazany na 4 lata więzienia, pozostałych pięciu uczestników zostało skazanych na 2 lata więzienia z zawieszeniem na 3 lata.

3 kwietnia 1982

Z zapisów MSW: „W kościele na Helu usiłowano zorganizować <<cud>>, w tym samym dniu podobne usiłowania podjęto w kościele w miejscowości Skrzeszew”.

5 kwietnia 1982

Opublikowano tezy Prymasowskiej Rady Społecznej przedstawiające propozycje stopniowego wychodzenia ze stanu wojennego. Szczególną pozycję przyznano reaktywowaniu „Solidarności”. Omawiano, z punktu widzenia Kościoła, warunki oraz przedmiot ugody z władzami.

Wznowiono nadawanie II programu telewizji.

6 kwietnia 1982

Z zapisów MSW: „W Szpitalu Dziecięcym [Wojewódzkim Szpitalu Chirurgii Urazowej Dziecięcej]„Omega” w Warszawie zorganizowano zbiórkę pieniędzy na pomoc dla osób internowanych, aresztowanych i ich rodzin”.

7 kwietnia 1982

Ze stanowiska Rektora Uniwersytetu Warszawskiego usunięto prof. Henryka Samsonowicza.

8 kwietnia 1982

W Szczecinie powstał Międzyzakładowy Komitet Koordynacyjny NSZZ „Solidarność”, w skład którego weszli m.in.: Longin Komołowski, Władysław Lisewski, Jan Otto, Jerzy Słonecki, Janusz Szaban i Jan Tarnowski. Grupa wydawała dwa nielegalne pisma: „Feniks” i „Informacje bieżące”.

Z zapisów MSW: „Dziekani 12 wydziałów Uniwersytetu Warszawskiego złożyli protest do ministra szkolnictwa wyższego, nauki i techniki w związku z odwołaniem dotychczasowego rektora uczelni z zajmowanego stanowiska”.

9 kwietnia 1982

Z zapisów MSW: „88 […] pracowników Oddziału Napraw Parowozów Lokomotywowni PKP Toruń-Kluczyki podpisało petycję domagając się poprawy warunków socjalnych. […] W przeciwnym wypadku grożono zorganizowaniem strajku”.

Z zapisów MSW: „9 kwietnia w liceum ogólnokształcącym w Krośnie ujawniono nielegalną organizację pod nazwą Młoda Polska. Członkowie grupy – 6 uczniów – zajmowali się wykonywaniem napisów, sporządzaniem i kolportażem ulotek a w przyszłości planowali podjęcie działań terrorystycznych.”

10 kwietnia 1982

Z zapisów MSW: „Na cmentarzu partyzanckim w Kielcach umieszczono symboliczny krzyż katyński”.

11 kwietnia 1982

Urząd Wojewódzki w Poznaniu zarekwirował pieniądze znajdujące się na koncie Społecznego Komitetu Budowy Pomnika Czerwca 1956. Przekazał je „Caritasowi”.

12 kwietnia 1982

W Warszawie nadano pierwszą audycję Radia „Solidarność” kierowanego przez Zbigniewa Romaszewskiego. Była ona poprzedzona akcją ulotkową.

13 kwietnia 1982

W wielu zakładach w kraju odbyły się krótkie strajki, protesty przeciwko stanowi wojennemu.

Z zapisów MSW: „Na terenie Gorzowa na znak protestu przeciwko stanowi wojennemu zanotowano przypadki wygaszania w godzinach  wieczornych świateł w oknach i zapalanie świec”.

14 kwietnia 1982

Z zapisów MSW: „Na terenie zakładów pracy w Pabianicach zorganizowano zbiórkę pieniędzy dla osób, które za udział w strajkach 13 grudnia pozbawione zostały tzw. 13 pensji”.

Z zapisów MSW: „14 kwietnia w kinie „Atlantic” w Warszawie w czasie seansu [filmowego] rozlano na widowni cuchnący płyn, powodując przerwanie projekcji i odwołanie dwóch następnych seansów. W tym samym dniu cuchnący płyn rozlano w czasie seansu w kinie „Skarpa” w Warszawie.”

15 kwietnia 1982

Ukazał się pierwszy numer niezależnego pisma literackiego „Wezwanie”.

16 kwietnia 1982

Na Wydziale Elektroniki Politechniki Warszawskiej zbierano podpisy pod listem do prof. Henryka Samsonowicza, odwołanego przez władze rektora Uniwersytetu Warszawskiego, wyrażającym żal z powodu jego odejścia.

17 kwietnia 1982

Z zapisów MSW: „Pracownik Instytutu Podstawowych Problemów Techniki Polskiej Akademii Nauk – Ryszard Hereczyński – przystąpił do kolportowania wydawanego przez siebie <<Kodeksu moralnego naukowca>> wraz z poradnikiem nauczyciela, inspirującym do propagowania negatywnych postaw politycznych”.

18 kwietnia 1982

Internowani w Uhercach podjęli zbiorową akcję protestacyjną

19 kwietnia 1982

Z zapisów MSW: „W [Puckich] Zakładach Mechanicznych w Pucku część pracowników zaczęła nosić oporniki radiowe jako symbol oporu przeciwko stanowi wojennemu”.

20 kwietnia 1982

W regionie Pomorze Zachodnie powstał Międzyzakładowy Komitet Koordynacyjny NSZZ „Solidarność”

21 kwietnia 1982

W porozumieniu z RKW Małopolska powstał Komitet Wykonawczy Regionu Podbeskidzie.

22 kwietnia 1982

Powstała Tymczasowa Komisja Koordynacyjna NSZZ „Solidarność”. W jej skład  weszli Zbigniew Bujak (Mazowsze), Władysław Hardek (Małopolska), Władysław Frasyniuk (Dolny Śląsk), Bogdan Lis (Gdańsk). Do jej zadań należała koordynacja działań mających na celu zniesienie stanu wojennego, uwolnienie więzionych oraz przywrócenie legalnej działalności Związku.

23 kwietnia 1982

Powstała Regionalna Komisja Wykonawcza Regionu Podbeskidzie NSZZ „Solidarność”

24 kwietnia 1982

W stolicy powstał Międzyzakładowy Robotniczy Komitet Solidarności (MRKS)

25 kwietnia 1982

Miało miejsce spotkanie prymasa Józefa Glempa z generałem Wojciechem Jaruzelskim.

26 kwietnia 1982

Z zapisów MSW: „Na wydziałach: Ekonomiki Transportu, Prawa oraz Biologii i Nauki o Ziemi Uniwersytetu Gdańskiego przerwano na okres 15 minut zajęcia, protestując w ten sposób przeciwko odwołaniu dotychczasowego rektora z zajmowanego stanowiska”.

27 kwietnia 1982

Z zapisów MSW: „W lokomotywowni PKP Warszawa-Odolany zorganizowano zbiórkę pieniędzy na pomoc dla rodzin osób internowanych i aresztowanych”.

28 kwietnia 1982

W Pile ukazało się pismo „Lech. Gazeta Wojenna RKS NSZZ «Solidarność» w Pile”.

Przed Sądem Wojewódzkim w Kaliszu stanął ksiądz Stanisław Dzierżek oskarżony o eksponowanie w bożonarodzeniowym żłóbku kontrowersyjnych z punktu widzenia władz treści czym miał „godzić w porządek i ład publiczny”.

29 kwietnia 1982

Z zapisów MSW: „W Zakładzie Aparatury Naukowej „Unipan” Polskiej Akademii Nauk w Warszawie zorganizowano zbieranie podpisów pod petycją domagającą się nowych wyborów komisji socjalnej”.

30 kwietnia 1982

Przed świętem 1 maja władze zwolniły około tysiąca internowanych, zniesiono godzinę milicyjną.

W Hucie Stalowa Wola nadano pierwszą audycję Radia „Solidarność”.

Po zakończeniu pierwszej zmiany około 2 tysięcy pracowników Huty im Lenina w Nowej Hucie przemaszerowało w milczeniu spod bramy kombinatu na Plac Centralny.

1 maja 1982

W Białymstoku, Gdańsku, Gdyni, Łodzi, Szczecinie, Toruniu, Warszawie odbyły się opozycyjne demonstracje zwane też kontrdemonstracjami (wobec oficjalnych manifestacji 1 majowych).

W Żabnie k/Tarnowa  powołano Tymczasową Tarnowską Komisję Koordynacyjną NSZZ „S”.

2 maja 1982

W całym kraju miały miejsce incydenty tj. niszczono dekoracje pierwszomajowe, zrywano flagi i inne.

3 maja 1982

W  rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 maja (nieobchodzonej oficjalnie w PRL) tysiące sympatyków „Solidarności” manifestowało swój sprzeciw wobec stanu wojennego, polityki władz, podczas ulicznych demonstracji w Białymstoku, Elblągu, Gdańsku, Gliwicach, Krakowie,  Lublinie, Łodzi, Rzeszowie, Szczecinie, Toruniu, Warszawie. Interweniowało ZOMO. W Warszawie wskutek odniesionych obrażeń, możliwe, że na tle politycznym, kilka dni później zmarł Mieczysław Radomski. W Szczecinie zatruty gazami stosowanymi przez milicję zmarł Władysław Dudra. W Krakowie wskutek uderzenia pałką w nasadę nosa zmarł Franciszek Rycerz.

W Świdniku w spacerze protestacyjnym w centrum miasta wzięło udział około trzech tysięcy osób.

3-4 maja 1982

Na Jasnej Górze obradowała 184 Konferencja Plenarna Episkopatu Polski. Przedstawiono na niej projekt utworzenia Fundacji Rolniczej, która we współpracy z zachodnimi ofiarodawcami i inwestorami miała wspomóc rolnictwo indywidualne w Polsce.

4 maja 1982

Pod wpływem warszawskich demonstracji 3 majowych prezydent Warszawy gen. Mieczysław Dębicki  ponownie wprowadził – dopiero co zniesioną 2 maja – godzinę milicyjną między 24 a 5 rano (dla młodzieży poniżej 18 lat od 21.00) oraz zawiesił działalność instytucji kulturalnych i rozrywkowych.

Sejm uchwalił ustawę o szkolnictwie wyższym w zasadniczym kształcie wynegocjowanym w 1981 roku.

4 maja – odbył się jeden z pierwszych „spacerów” w Białymstoku. Wzięło w nim udział około 1 tys. ludzi. W kolejnych dniach miały miejsce kolejne „spacery”, w których jednorazowo brało udział nawet około 4 tys. ludzi.

5 maja 1982

Kolejny dzień trwały walki uliczne w Lublinie. Po interwencji milicji 176 osób trafiło do aresztu

6 maja 1982

W Gdańsku powołano lokalne związkowe ciało koordynacyjne – Regionalną Komisję Koordynacyjną NSZZ „Solidarność”

7 maja 1982

Internowany w Tarnobrzegu Edward Atończyk został skazany na 4 lata więzienia za pisanie wierszy i rymowanek zawierających „fałszywe wiadomości”.

8 maja 1982

W Warszawie, także pod naciskiem „dołów” związkowych, powstało lokalne gremium koordynacyjne Regionalna Komisja Wykonawcza NSZZ „Solidarność” Region Mazowsze (początkowo była ona nazywana Regionalnym Komitetem Wykonawczym). W jej skład weszli znani mazowieccy działacze związkowi Zbigniew Bujak, Wiktor Kulerski, Zbigniew Janas, Zbigniew Romaszewski.

9 maja 1982

Z zapisów MSW: „W Warszawie o godzinie 21.00 kolejną audycję nadała nielegalna radiostacja „Radia <<Solidarność>>”.

10 maja 1982

Z zapisów MSW: „W Przedsiębiorstwie Transportowym Sprzętu Budowlanego <<Transbud>> w Płocku 150 kierowców (na 185 zatrudnionych) odmówiło podjęcia wynagrodzenia za miesiąc kwiecień br na skutek obniżenia zarobków o ok. 2 tysiące złotych”.

Z zapisów MSW: „10 maja w Kątach Wrocławskich zniszczono flagi o barwach narodowych. Na placu Bohaterów Westerplatte we Wrocławiu oblano farbą pomnik ORMO-wców poległych w walkach z reakcyjnym podziemiem.”

11 maja 1982

W Poznaniu na ul. Fredry funkcjonariusze MO zatrzymali 19-letniego ucznia Technikum Ogrodniczego Piotra Majchrzaka; brutalnie pobity zmarł nie odzyskawszy przytomności 18 maja w szpitalu przy ul. Lutyckiej.

Lecha Wałęsę przeniesiono do Arłamowa k. Krościenka do dawnego ośrodka rządowego, położonego ok. 6 km od granicy z ZSRS.

12 maja 1982

Sąd Wojskowy w Katowicach uniewinnił wszystkich oskarżonych o kierowanie strajkiem w KWK „Piast” w grudniu 1981. Uniewinnionych tego dnia górników internowano.

Małopolska RKW wezwała do bojkotu prasy w każda środę. Był to wyraz sprzeciwu wobec kłamstwa i przemocy oraz przejaw solidarności z represjonowanymi dziennikarzami.

13 maja 1982

Na apel TKK w wielu miastach kraju odbyły się 15 minutowe manifestacje i strajki. W Warszawie oraz Krakowie siły ZOMO zaatakowały demonstrantów.

13-24 maja 1982

Internowani w Białołęce prowadzili głodówkę protestacyjną przeciwko stanowi wojennemu.

13 maja 1982

Internowano dziekanów Uniwersytetu Warszawskiego doc. Jadwigę Puzyninę, doc. Hannę Świdę-Ziembę i doc. Joannę Mantel-Niećko. Wcześniej zajmowały się one opieką nad internowanymi pracownikami UW.

14 maja 1982

W podwarszawskim ówcześnie Ursusie grupa kilkuset osób zapaliła znicze, złożyła wiązanki kwiatów na obelisku upamiętniającym wydarzenia czerwca 1976

15 maja 1982

W Lublinie powołano Międzyuczelniany Komitet Oporu NZS

16 maja 1982

Radio „Solidarność” podało informację o uwięzieniu J.K.Kelusa

17 maja 1982

Z zapisów MSW: „Senat Uniwersytetu Warszawskiego podjął uchwałę domagającą się natychmiastowego zwolnienia zatrzymanych w wydarzeniach w dniu 13 maja br. 2 pracowników naukowych [właściwie było ich trzech]”.

18 maja 1982

Z zapisów MSW: „Podczas nadawania głównego wydania dziennika telewizyjnego w protestacyjnym spacerze na ulicy Lipowej  w Białymstoku udział wzięło ok. 1 tysiąca osób”.

19 maja 1982

Wznowiono automatyczną łączność telefoniczną na terenie całego kraju.

Ludzie kultury i nauki polskiej wystosowali apel do Sejmu PRL dotyczący m.in. oczekiwania przyspieszenia łagodzenia rygorów stanu wojennego.

20 maja 1982

Z zapisów MSW: „W bazie Miejskiego Przedsiębiorstwa Taksówkowego w Warszawie przy ul. Chrzanowskiego część pracowników na znak protestu przeciwko stanowi wojennemu zaczęła nosić oporniki radiowe”.

21 maja 1982

Z zapisów MSW: „W czasie seminarium naukowego w Instutucie Badań Jądrowych  minutą ciszy uczczono pamięć internowanych pracowników IBJ”.

22 maja 1982

W Poznaniu na cmentarzu w Miłostowie odbył się manifestacyjny pogrzeb Piotra Majchrzaka. Kolegów szkolnych zamordowanego SB przestrzegała przed udziałem w pogrzebie.

Odbyła się akcja protestacyjna studentów UMCS w związku ze zdymisjonowaniem rektora uczelni prof. Tadeusza Baszyńskiego.

23 maja 1982

Ukazał się pierwszy po 13 grudnia 1981 numer „Tygodnika Powszechnego”. Posiadał on żałobną winietę.

Kolejną audycję nadało warszawskie radio „Solidarność”.

24 maja 1982

Sąd Warszawskiego Okręgu Wojskowego w siedzibie Wojskowego Sądu Garnizonowego w Rzeszowie skazał w trybie doraźnym trzy osoby na kary od 3,5 do 4,5 roku więzienia za organizację strajku w Stalowej Woli 14 grudnia 1981.

25 maja 1982

Z zapisów MSW: „Po zakończeniu nabożeństwa w kościele mariackim w Gdańsku przed kościołem uformowała się grupa 150 osób, która, śpiewając pieśni religijne ruszyła w kierunku pomnika Stoczniowców – po drodze liczebność grupy wzrosła do 1,5 tysiąca osób. Przed pomnikiem śpiewano pieśni religijne, zapalano znicze, wywieszono flagę z napisem NSZZ <<Solidarność>> - po demonstracji sił oddziałów zwartych , zbrany tłum rozproszył się”.

26 maja 1982

W Poznaniu powołano do życia Konspiracyjny Zarząd NSZZ „Solidarność” Wielkopolska stawiający sobie za cel przywrócenie statutowej działalności związkowej.

27 maja 1982

Z zapisów MSW: „Na cmentarzu na Bródnie  w Warszawie ustawiono 3 symboliczne krzyże katyńskie”.

28 maja 1982

Sąd Wojewódzki w Gdańsku skazał za kierowanie grudniowym strajkiem w Stoczni Gdańskiej cztery osoby na kary od 2 lat z zawieszeniem (Alojzy Szablewski) do 4 lat więzienia (Krzysztof Dowgiałło).

29 maja 1982

Z zapisów MSW: „Rada naukowa Instytutu Historii Polskiej Akademii Nauk w Warszawie podjęła uchwałę domagającą się uwolnienia dwóch internowanych pracowników [IH PAN]”.

30 maja 1982

Z zapisów MSW: „Podczas uroczystości kościelnych w Piekarach Śląskich zatrzymano 15 osób, które usiłowały rozwijać transparenty z napisami NSZZ <<Solidarność>> i wznosić wrogie hasla i okrzyki”.

31 maja 1982

Na placu Zwycięstwa (obecnie plac Józefa Piłsudskiego) grupa MRKS wmurowała płytę marmurową ku czci górników zastrzelonych w KWK „Wujek”.

2 czerwca 1982

Z zapisów MSW: „W Przemysłowym Instytucie Maszyn Budowlanych w Warszawie wystosowano [!] przez 40 pracowników petycję do Prymasa z prośbą o zainteresowanie się sytuacją internowanego pracownika zakładu i jego rodziny”.

3 czerwca 1982

Z zapisów MSW: „446 pracowników Sanockich Zakładów Przemyslu Gumowego <<Stomil>> w Sanoku podpisało petycję domagającą się uwolnienia internowanego pracownika zakładu”.

4 czerwca 1982

Z zapisów MSW: „W Kujawskich Zakładach Naprawy Samochodów w Solcu Kujawskim 176 pracowników podpisało petycję domagającą się cofnięcia zwolnień z pracy 3 uczestnikom strajku w dniu 13 maja br”.

6 czerwca 1982

Z zapisów MSW: „Przed katedrą w Kielcach grupa 15 osób rozwinęła szturmówki z napisem „NSZZ <<Solidarność>>” – internowani i rozrzuciła ulotki”.

7 czerwca 1982

Grupa związana z warszawskim MRKS wywiozła ze szpitala przy ul. Banacha w Warszawie pilnowanego przez SB Jana Narożniaka. Znalazł się on w szpitalu z powodu postrzelenia go podczas próby ucieczki po zatrzymaniu przez milicję w drugiej połowie maja.

8 czerwca 1982

Z zapisów MSW: „Na Uniwersytecie Gdańskim zorganizowano zbieranie podpisów pod petycjami (oddzielnie dla studentow i oddzielnie dla pracowników naukowych), wyrażającymi protest przeciwko odwołaniu z zajmowanego stanowiska dotychczasowego rektora”.

9 czerwca 1982

Uwięzieni w ZK w Strzebielinku członkowie Komisji Krajowej oraz zarządów regionalnych Bydgoszczy, Gdańska, Słupska i Torunia wystosowali na sesję Międzynarodowej Organizacji Pracy w Genewie obszerny dokument pt. „Władze polskie dążą do likwidacji niezależnego ruchu związkowego”. Dokument podpisało 25 osób.

We Wrocławiu ukazał się (z datą 13 czerwca) pierwszy numer nowego pisma – „Solidarność Walcząca”, przygotowanego przez grupę skupioną wokół Kornela Morawieckiego.

10 czerwca 1982

Procesja Bożego Ciała w Łomży przekształciła się w największą poza Białymstokiem demonstrację w regionie. Wielu jej uczestników miało wpięte w klapy znaczki „S” i oporniki, inni byli przepasani biało – czerwonymi wstęgami z kirem.

Z zapisów MSW: „Przed i w trakcie trwania procesji z okazji Bożego Ciała przed pomnikiem Ofiar Grudnia 1970 roku w Elblągu masowo składano kwiaty i zapalano znicze”.

11 czerwca 1982

Z zapisów MSW: „W Walcowni Drobne[!] Huty im Lenina w Krakowie wystawiono metalową kapliczkę”.

12 czerwca 1982

Sąd Wojewódzki w Toruniu skazał w trybie doraźnym cztery osoby na kary od 3 lat do 3,5 roku więzienia za pomoc w organizowaniu akcji protestacyjnej .

13 czerwca 1982

W Załężu grupa internowanych działaczy „Solidarności” podjęła strajk głodowy.

W kolejną „miesięcznicę” stanu wojennego doszło do demonstracji ulicznych we Wrocławiu, Nowej Hucie, Gdańsku.

Powołano Tymczasowy Zarząd Oddziału NSZZ „Solidarność” w Puławach.

W Gorzowie Wielkopolskim powołano podziemną Regionalną Komisję Wykonawczą NSZZ „Solidarność”, na czele której stanął Zbigniew Bełz, kierujący nią do aresztowania 15 IV 1983

14 czerwca 1982

Z zapisów MSW: „W ośrodku odosobnienia w Białołęce Dworskiej w godzinach nocnych internowani zorganizowali  protest przeciwko stanowi wojennemu”.

15 czerwca 1982

Z zapisów MSW: „60 pracowników Kombinatu Budowy Maszyn <<Częstochowa>> w Częstochowie odmówiło podjęcia wynagrodzenia na skutek obniżenia zarobków za maj br. przeciętnie o ok. 4 tysiące złotych na osobę”.

16 czerwca 1982

W Poznaniu tajne struktury największych zakładów pracy (HPC, „Teletry”, „Centry”, „Pometu”) oraz środowisko „Obserwatora Wielkopolskiego” powołały Tymczasową Komisję Koordynacyjną „Solidarność” Region Wielkopolska podporządkowaną ogólnopolskiemu TKK. W jej skład weszli Ryszard Biniak, Wiesław Chossa, Jerzy Majchrzak, Henryk Tomczyk, Ireneusz Adamski i Marek Przybyła.

17 czerwca 1982

Sąd Śląskiego Okręgu Wojskowego we Wrocławiu na sesji wyjazdowej w Zielonej Górze skazał w trybie doraźnym 15 osób na kary od 2 lat w zawieszeniu na 3 do 6 lat za kontynuowanie działalności związkowej, założenie nielegalnego związku o nazwie Podziemie NSZZ „Solidarność” Ziemi Świebodzińskiej.

18 czerwca 1982

Z zapisów MSW: „W Wydziale Konstrukcji Stalowych Huty im. B. Bieruta w Częstochowie zorganizowano zbieranie podpisów  pod petycją domagającą się uwolnienia internowanego  pracownika huty”.

20 czerwca 1982

Z zapisów MSW: „O godzinie 22.00 w Poznaniu przez 14 minut [!] nadano audycję <<Radia Solidarność Poznań>> na falach ultrakrótkich”.

21 czerwca 1982

Z zapisów MSW: „Po zakończeniu nabożeństwa w kościele pw. Św. Kazimierza w Białymstoku grupa ok. 2 tysięcy osób o godz. 20.00 przeszła w szyku niezorganizowanym na ul. Leszczynową na plac budowy nowego kościoła, gdzie śpiewano pieśni religijne i zawieszono na krzyżu symbole NSZZ <<Solidarność>>”.

22 czerwca 1982

Sąd Wojewódzki w Toruniu skazał w trybie doraźnym 9 osób na kary od 1,5 roku więzienia do 3,5 roku w zawieszeniu na dwa lata.

23 czerwca 1982

Z zapisów MSW: „W Zakładach Metalurgicznych „Pomet” w Poznaniu zorganizowano zbiórkę pieniędzy  na zakup kwiatów pod pomnik Czerwca 1956”.

24 czerwca 1982

Aresztowano członka małopolskiego RKW Stanisława Handzlika. Później skazano go na 4 lata więzienia.

24 czerwca 1982-25 czerwca 1982

Z zapisów MSW: „W ośrodku w Darłówku zorganizowano wśród internowanych protestacyjny strajk głodowy”.

25 czerwca 1982

Z zapisów MSW: „W godzinach 15.00-15.20 przed obeliskiem [ku czci] wydarzeń czerwcowych  1976 roku w Ursusie grupa 200 pracowników Zakładów Mechanicznych „Ursus” złożyła kwiaty, zapaliła znicze, śpiewała pieśni religijne – jeden z uczestników odtworzył z magnetofonu  przemówienie okolicznościowe ukrywającego się działacza NSZZ <<Solidarność>>”.

26 czerwca 1982

TKK wydała odezwę do społeczeństwa z apelem o powstrzymanie się do 22 lipca 1982 od strajków i masowych,  demonstracji ulicznych. Miała to być zachęta dla władz do nawiązania dialogu, szukania porozumienia.

27 czerwca 1982

We Wrocławiu pierwszą audycję nadało Radio „Solidarność Walcząca”. Do końca roku wyemitowano 28 audycji

28 czerwca 1982

We Wrocławiu odbyła się demonstracja, w trakcie której zatrzymano 257 osób.

29 czerwca 1982

Z zapisów MSW: „W VII Liceum Ogólnokształcącym [im. J. Dąbrowskiego] w Zielonej Górze i Zespole Szkół Elektrycznych i Ogólnokształcących w Nowej Soli zorganizowano zbieranie podpisów  pod petycjami wśród nauczycieli w sprawie pozostawienia na zajmowanych stanowiskach dotychczasowych dyrektorów szkół”.

30 czerwca 1982

Powstała Regionalna Komisja Wykonawcza Regionu Śląsko-Dąbrowskiego NSZZ „Solidarność”.

Przedstawiciele Komitetu Oporu NSZZ „Solidarność” Częstochowa wraz z reprezentantami organizacji podziemnych dziewięciu największych zakładów pracy regionu utworzyli Międzyzakładowy Komitet Koordynacyjny NSZZ „Solidarność” (MKK). Na jego czele stanął redaktor „CDN” Zbigniew Muchowicz.

Stan wojenny - kalendarium: lipiec - wrzesień 1982


1 lipca 1982: Z zapisów MSW: "W Kopalni Węgla Kamiennego <> w pomieszczeniach biurowych kopalni zebrała się grupa 800 górników, domagając się wyjaśnień odnośnie emerytur i rent dla górników".
2 lipca 1982

Wprowadzono podwyżki cen napojów alkoholowych, herbaty i kawy.

4 lipca 1982

Grupa MRKS rozlała cuchnącą substancję w Teatrze „Komedia”, którego dyrektorem była Olga Lipińska postrzegana ówcześnie przez część środowiska aktorskiego jako osoba współpracująca z władzami stanu wojennego. W efekcie tej akcji teatr zamknięto na wiele tygodni.

5 lipca 1982

Służba Bezpieczeństwa zatrzymała w Warszawie Zofię Romaszewską, współorganizatorkę Radia „Solidarność”.

6 lipca 1982

Z zapisów MSW: „W Krakowie 10 – minutową  audycję na falach ultrakrótkich  nadała nielegalna radiostacja <<Solidarność Małopolska>>”.

7 lipca 1982

Z zapisów MSW: „W Kombinacie Urządzeń Mechanicznych <<Łabędy>> zorganizowano zbieranie podpisów pod petycją, protestującą  przeciwko zwolnieniu z pracy 3 pracowników zakładu”.

Zakończył się proces przed Sądem Wojewódzkim w Koszalinie. Stanisław Sajkowski, Mirosław Wojnarowski, Zdzisław Wieczorek i Grzegorz Ziembiński zostali skazani na kary od 8 miesięcy do 1,5 roku pozbawienia wolności.

8 lipca 1982

Z zapisów MSW: „W Zakładach Metalurgicznych [„Zamet”] w Przemkowie na okres 80 minut przerwało pracę 200 pracowników Wydziału PR-2, domagając się podwyżki zarobków”.

9 lipca 1982

TKK opublikowała deklarację programową „5xTAK”. Przypomniano w niej zasadnicze cele walki związkowców w czasie stanu wojennego na czele z uwolnieniem więzionych oraz ponownej legalizacji działania NSZZ „Solidarność”. Deklarowano gotowość uzgodnienia z władzami kwestii spornych.

10 lipca 1982

Z zapisów MSW: „Na fali nośnej telewizji poznańskiej podczas przerwy  w meczu Polska – Francja nadała audycję nielegalna  radiostacja <<Solidarność Wielkopolska>>”.

11 lipca 1982

Radio „Solidarność” Wielkopolski wyemitowało, w trakcie przerwy w meczu Polska-ZSRR, swoją pierwszą audycję na falach dźwięku I programu telewizji polskiej.

12 lipca 1982

Z zapisów MSW: „We Wrocławiu na falach ultrakrótkich 10 minutową audycję nadała nielegalna radiostacja „Radio <<Solidarność>>”.

13 lipca 1982

Z zapisów MSW: „Grupa 60 internowanych  w ośrodku odosobnienia w Kwidzyniu zorganizowała demonstrację przeciwko stanowi wojennemu”.

14 lipca 1982

W Warszawie powstała Komisja Współpracy Pism Niezależnych utworzona przez przedstawicieli pism „CDN-Głos Wolnego Robotnika”, „KOS”, „Tygodnik Wojenny”, „Wolę”.

15 lipca 1982

Z zapisów MSW: „Wojewoda poznański otrzymał petycję podpisaną przez 91 osób protestujących przeciwko decyzji o rozwiązaniu <<Teatru 8 Dnia>>”.

16 lipca 1982

Z zapisów MSW: „W zakładzie nr 3 Zakładów Elektromaszynowych „Celma” w Goleszowie część pracowników na znak protestu przeciwko stanowi wojennemu zaczęła nosić oporniki radiowe przy ubraniach roboczych”.

17 lipca 1982

Minister Spraw Wewnętrznych Czesław Kiszczak poinformował, że wydano 653 paszporty osobom internowanym i 1058 członkom ich rodzin. Faktycznie wyjechało jednak jedynie 21 osób.

17-18 lipca

W Oslo odbyło się I Zebranie Biur Zagranicznych NSZZ „Solidarność”

18 lipca 1982

Z zapisów MSW: „46 pracowników Wydziału PO-1 w Zakładach Naprawczych Taboru Kolejowego w Mińsku Mazowieckim odmówiło podjęcia przyznanej im premiii pieniężnej”.

Z zapisów MSW: „18 lipca w Brennie oblano kwasem tablicę na obelisku funkcjonariuszy MO i SB poległych w walkach z reakcyjnym podziemiem.”

19 lipca 1982

W Warszawie utworzono podziemną Radę Edukacji Narodowej. Rada pełniła rolę społecznej kontroli nad działalnością podziemnego Zespołu Oświaty Niezależnej, m.in. kontrolując jego wydatki.

20 lipca 1982

Z zapisów MSW: „W zakładzie karnym w Fordonie 30 skazanych z dekretu o stanie wojennym zorganizowało protestacyjny strajk głodowy”.

Zapowiedziano powstanie Patriotycznego Ruchu Odrodzenia Narodowego. Była to nowa forma  „pasa transmisyjnego” władz do społeczeństwa. Obok PZPR udział w budowie ruchu wzięły satelickie stronnictwa polityczne: SD, ZSL, koncesjonowane organizacje zrzeszające katolików świeckich (PAX, ChSS, PZKS).

21 lipca 1982

Zwolniono z internowania wszystkie kobiety, a 314 osobom udzielono urlopu.

22 lipca 1982

Z zapisów MSW: „Na Placu Zwycięstwa w Warszawie po zakończeniu uroczystej odprawy warty ponownie ułożono symboliczny krzyż z kwiatów, przy którym do późnych godzin wieczornych przebywała stale grupa 100-500 osób, śpiewając pieśni religijne”.

Z zapisów MSW: „22 lipca z Państwowego Gospodarstwa Rolnego w Białej Nyskiej uprowadzono do Austrii śmigłowiec.”

23 lipca 1982

W oficjalnej prasie ukazały się artykuły wyrażające potrzebę reaktywowania związków zawodowych w tym „robotniczej Solidarności” odseparowanej od, jak to nazywano, związkowej „ekstremy”.

24 lipca 1982

Nastąpiła likwidacja ośrodka odosobnienia dla kobiet w Gołdapi. W ciągu jego funkcjonowania więziono w nim prawie czterysta opozycjonistek z całego kraju.

Z zapisów MSW: „29 internowanych w ośrodku odosobnienia w Nysie zorganizowało przed budynkiem demonstrację przeciwko stanowi wojennemu”.

Z zapisów MSW: „24 lipca w Dusznikach Zdroju oblano farbą pomnik żołnierzy radzieckich.”

25 lipca 1982

Z zapisów MSW: „We Wrocławiu nadano na falach ultrakrótkich audycję z dwóch na przemian pracujących nadajników radiostacji <<Radio Solidarność>>”.

27 lipca 1982

Z zapisów MSW: „Zorganizowano zbiórkę pieniędzy na pomoc dla internowanych i ich rodzin w Szczecińskich Zakładach Drobiarskich <<Poldrob>> w Szczecinie”

28 lipca 1982

TKK wydało oświadczenie „5xNIE”. Wyrażono w nim rozczarowanie niespełnieniem postulatów Związku. Wezwano jednocześnie do pokojowych manifestacji 31 sierpnia w rocznicę Porozumień Gdańskich. Przedstawiono też dokument „Społeczeństwo podziemne: Wstępne założenia deklaracji programowej TKK NSZZ „S”” w którym wezwano do tworzenia społeczeństwa podziemnego w różnych sferach aktywności począwszy od pomocy osobom represjonowanym a skończywszy na działalności gospodarczej.

29 lipca 1982

Sąd Warszawskiego Okręgu Wojskowego skazał Mirosława Krupińskiego, przewodniczącego Krajowego Komitetu Strajkowego w grudniu 1981 na 3,5 roku więzienia.

TKK powołała Biuro Koordynacyjne NSZZ „Solidarność” za Granicą z siedzibą w Brukseli pod kierownictwem Jerzego Milewskiego.

30 lipca 1982

Z zapisów MSW: „250 rolników z gminy Lipowa wystosowało petycję do wojewody, protestując w ten sposób przeciwko lokalizacji na terenie gminy nowego wysypiska dla województwa”.

31 lipca 1982

W Gorzowie Wielkopolskim powstał Ruch Młodzieży Niezależnej stawiający sobie cele samokształceniowe. Pismem ruchu stał się „Szaniec” – Biuletyn Informacyjny Ruchu Młodzieży Niezależnej

1 sierpnia 1982

W rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego na warszawskim cmentarzu powązkowskim z ustawionej publicznie „gadały” (urządzenia nagłaśniającego) nadano okolicznościowe przemówienie Zbigniewa Bujaka.

2 sierpnia 1982

Z zapisów MSW: „W godzinach 7-13 w Spółdzielczym Kółku Rolniczym w Łochowie nie przystąpiło do pracy 25 traktorzystów i kombajnistów, domagając się poprawy zaopatrzenia w części zamienne i polepszenia warunków socjalnych”.

3 sierpnia 1982

W gorzowskim „Stilonie” zawiązała się Tymczasowa Komisja Zakładowa NSZZ „Solidarność”.

4 sierpnia 1982

Z zapisów MSW: „18 pracowników Stalowni Martenowskiej Kombinatu Hutniczego  im. Lenina w Krakowie przerwało na okres 15 minut pracę, protestując w ten sposób w związku z rozpoczęciem procesu przeciwko St. Handzlikowi – działaczowi NSZZ „Solidarność” z Huty im. Lenina”.

5 sierpnia 1982

Z zapisów MSW: „Na falach ultrakrótkich w Olsztynie ponownie podjęły pracę dwie nielegalne radiostacje przekazując między sobą zakonspirowaną (zaszyfrowaną) korespondencję”.

6 sierpnia 1982

Z zapisów MSW: „W Krakowie grupa 15 osób usiłowała zorganizować <<marsz szlakiem I kadrowej>> – zatrzymano 7 osób”

7 sierpnia 1982

Z zapisów MSW: „7 sierpnia w Łodzi ujawniono 6-osobową nieformalną grupę, złożoną z pracowników różnych zakładów pracy, która zajmowała się kolportażem ulotek i nielegalnych wydawnictw. Zakwestionowano 500 egzemplarzy ulotek, przygotowanych do rozpowszechnienia.”

8 sierpnia 1982

Z zapisów MSW: „W godzinach wieczornych nadano we Wrocławiu na falach ultrakrótkich 5 minutową audycję Radio <<Solidarnosć Walcząca>>.

9 sierpnia 1982

Z zapisów MSW: „W kościele pw. Św. Marcina w Warszawie odbyło się nielegalne zebranie b. działaczy Zarządu Regionu NSZZ „Solidarność” w czasie którego omawiano przygotowanie strajku generalnego w regionie”

10 sierpnia 1982

W Poznaniu powstał  Tymczasowy Zarząd Regionu Wielkopolska. Jego przewodniczącym został Janusz Pałubicki.

W Szczecinie odbył się pogrzeb Danuty i Andrzeja Jurczyków (syna i synowej Mariana Jurczyka), którzy zginęli 5 VIII 1982, najprawdopodobniej śmiercią samobójczą. Pogrzeb przerodził się w wielką demonstrację na Cmentarzu Centralnym w Szczecinie.

11 sierpnia 1982

Z zapisów MSW: „7 pracowników Odlewni Żeliwa Ciągliwego [i Wytwórni Łączników] w Zawierciu  odmówiło podjęcia pracy w związku z obniżeniem dotychczasowych zarobków”.

Z zapisów MSW: „W Zakładach Wytwórczych Aparatury Precyzyjnej „Mera-Pafal” w Świdnicy ujawniono 8 osobową grupę działająca w ramach nielegalnych struktur organizacyjnych b. NSZZ <<Solidarność>>”.

12 sierpnia 1982

Z zapisów MSW: „2 sierpnia w Białymstoku ujawniono nieformalną 15-osobową grupę pracowników różnych zakładów pracy, którzy prowadzili zakonspirowaną działalność związkową NSZZ „Solidarność” oraz zajmowali się sporządzaniem i kolportażem ulotek. w czasie przeszukań zakwestionowano m.in. 900 ulotek, 987 wydawnictw, 9 ryz papieru i materiały poligraficzne.”

13 sierpnia 1982

W kolejną „miesięcznicę” stanu wojennego odbyły się demonstracje uliczne  w Warszawie, Gdańsku, Wrocławiu i Nowej Hucie.

Z zapisów MSW: „W ośrodku odosobnienia w Kwidzyniu internowani wywiesili flagę z napisem NSZZ <<Solidarność>>”.

14 sierpnia 1982

W Kwidzyniu służba więzienna pobiła 81 internowanych w tym ciężko 38 osób.

15 sierpnia 1982

Powstał Ogólnopolski Komitet Oporu Rolników (OKOR). W jego skład weszli m.in. Jan Malinowski, Józef Teliga.

16 sierpnia 1982

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego odwołał ze stanowiska rektora Uniwersytetu Wrocławskiego prof. Józefa Łukaszewicza. Na znak protestu do dymisji podali się wszyscy prorektorzy.

Na Krymie Wojciech Jaruzelski został przyjęty przez Leonida Breżniewa.

17 sierpnia 1982

Z zapisów MSW: „W ośrodku odosobnienia w Kwidzyniu 126 internowanych odmówiło wyjścia na spacer i przyjęcia posiłków”.

18 sierpnia 1982

Z racji rocznicy strajków sierpniowych  odbyły się manifestacje w Stoczni Szczecińskiej i w Elblągu.

19 sierpnia 1982

W Garwolinie rozpoczęły się spacery w porze nadawania dziennika telewizyjnego. Trwały one przez następne dni.

Z zapisów MSW: „W Garwolinie w czasie nadawania głównego wydania dziennika telewizyjnego zorganizowano protestacyjny spacer w którym uczestniczyło 70 osób”.

20 sierpnia 1982

Z zapisów MSW: „156 pracowników Fabryki Mebli w Białej Podlaskiej podpisało petycję domagającą się wydania zezwolenia na budowę nowego kościoła w tym mieście”.

21 sierpnia 1982

Wicepremier Mieczysław Rakowski w oficjalnych środkach masowego przekazu zapewnił o zbliżaniu się czasu „odrodzenia związków zawodowych” bez niepożądanych przez władze uczestników na czele z członkami KOR.

22 sierpnia 1982

Z zapisów MSW: „W Garwolinie zorganizowano protestacyjny spacer w czasie nadawania głównego wydania dziennika telewizyjnego z udziałem 70 osób”.

23 sierpnia 1982

Z zapisów MSW: „W piekarni nr 2 P[owszechnej] S[półdzielni] S[pożywców] <<Społem>> w Koninie na okres 3 godzin przerwało pracę 6 pracowników  w związku z obniżeniem zarobków – premii – za miesiąc lipiec”.

24 sierpnia 1982

Z zapisów MSW: „Na fonii I programu TV nadano w Poznaniu 10 minutową audycję <<Radio Solidarność Wielkopolska”.

25 sierpnia 1982

W oficjalnej telewizji generał Czesław Kiszczak ostrzegł przed skutkami planowanych przez opozycję demonstracji.

26 sierpnia 1982

Podczas homilii wygłoszonej na Jasnej Górze Prymas Polski Józef Glemp wezwał do dialogu.

Doszło do gwałtownych demonstracji w Łodzi. Zatrzymano 108 osób.

27 sierpnia 1982

Przedstawiciele władz związkowych kilku regionów „Solidarności” wystosowali do gen. Wojciecha Jaruzelskiego list w którym wskazali na warunki ewentualnego porozumienia m.in. pluralizm i swobodę działania ruchu związkowego.

28 sierpnia 1982

Z zapisów MSW: „Przy krzyżu na pl. Zwycięstwa  [w Warszawie] grupa 300 osób zaczęła wykazywać wrogą postawę, skandowano hasła, wznoszono okrzyki, kolportowano ulotki – zatrzymano 13 osób”.

29 sierpnia 1982

W Warszawie aresztowano Zbigniewa Romaszewskiego.

Pierwszą audycję nadało we Wrocławiu „Radio Solidarność” podlegające RKS-owi. Do końca 1982 r. nadano 6 audycji we Wrocławiu oraz 7 w innych miastach Dolnego Śląska.

Prymas Józef Glemp wizytował parafię Zbrosza Duża znaną z niepokornej postawy wobec władz tamtejszego proboszcza ks. Czesława Sadłowskiego.

30 sierpnia 1982

W rocznicę porozumienia sierpniowego po okolicznościowym nabożeństwie w katedrze w Szczecienie miała miejsce demonstracja oraz starcia z milicją.

W Gorzowie Wielkopolskim powstał Młodzieżowy Ruch Oporu, który wydał pierwszy numer pisma „Iskra”. Grupa została rozbita przez Służbę Bezpieczeństwa 6 XI 1982. Odtworzyła się później jako Ruch Młodzieży Niezależnej, wydający pismo „Szaniec”.

31 sierpnia 1982

W drugą rocznicę Porozumienia Gdańskiego w 34 województwach, 66 miejscowościach, doszło do ulicznych demonstracji. Kilkakrotnie milicja użyła broni.

W Lubinie wskutek ostrzału ZOMO i SB zginęło na miejscu dwóch uczestników demonstracji (Andrzej Trajkowski, Mieczysław Poźniak). Trzeci zmarł po kilku dniach (Michał Adamowicz). W Gdańsku wskutek zatrucia gazami łzawiącymi zmarł Piotr Sadowski. We Wrocławiu po kilku dniach zmarł postrzelony Kazimierz Michalczyk. Do starć z demonstrantami doszło w Nowej Hucie.

Ogółem zatrzymano 5131 osób. Kolegia ds. wykroczeń ukarały 3023 osoby, przed sądem stanęło ich 126. Internowano 189 osób. Zawieszono automatyczną łączność telefoniczną.

1 września 1982

Po południu grupy młodzieży powracające z nabożeństwa na Jasnej Górze inaugurującego nowy rok szkolny, zostały zaatakowane przez milicję. Doprowadziło to do poważnych zamieszek, które trwały do późnych godzin nocnych. Według danych KW MO w Częstochowie w wyniku zajść z 31 sierpnia i 1 września zatrzymano w mieście 270 osób

Z zapisów MSW: „W ośrodku odosobnienia w Załężu k. Rzeszowa 7 internowanych podjęło protestacyjną głodówkę”.

W proteście przeciwko użyciu broni i śmierci demonstrantów na ulice Lubina wyszło około 10 tys. demonstrantów. Podobna demonstracja odbyła się w dniu następnym.

1-2 września 1982

W Lubinie ponownie zorganizowano demonstracje uliczne.

2 września 1982

Komitet Oporu Społecznego wydał oświadczenie podsumowujące wydarzenia 31 sierpnia, akcentujące nieustępliwość władz, nieskuteczność demonstracji. W związku z tym wskazano na konieczność przeniesienia akcentu z demonstracji ulicznych na organizację społeczeństwa podziemnego, które miało stać się skuteczniejszą formą nacisku.

3 września 1982

Aresztowano dotąd internowanych działaczy KOR – Jacka Kuronia, Jana Lityńskiego, Adama Michnika oraz Henryka Wujca. Zaocznie prowadzono postępowanie wobec Jana Józefa Lipskiego oraz Mirosława Chojeckiego. Wszystkim zarzucono podejmowanie przygotowań zmierzających do obalenia ustroju PRL.

4 września 1982

Z zapisów MSW: „W Wydziale Mechanizmów „Fiata” w Fabryce Samochodów Małolitrażowych w Bielsku Białej zorganizowano zbiórkę pieniędzy na opłacenie grzywien przez uczestników zajść w dniu 31 sierpnia br., pracowników zakładu”.

5 września 1982

Z zapisów MSW: „Na fonii I programu TV nadano w Poznaniu 10 minutową audycję <<Radio Solidarność Wielkopolska>>

6 września 1982

TKK wydała oświadczenie wskazujące na porozumienie jako drogę rozwiązania istniejącego konfliktu.

Zarazem zaapelowano o uczczenie 30 września pamięci poległych 31 sierpnia minutą ciszy oraz żałobnymi elementami ubioru.

7 września 1982

Z zapisów MSW: „7 września w Żyrardowie oblano farbą tablicę informacyjną Komitetu Miejskiego PZPR.”

8 września 1982

Sąd Warszawskiego Okręgu Wojskowego wydał wyrok w sprawie o zabójstwo sierż. Zdzisława Karosa. Roberta Chechłacza skazał na 25 lat więzienia a siedem innych osób na kary od 2 z zawieszeniem do 13 lat więzienia. W roku 1989 Robert Chechłacz został ułaskawiony.

9 września 1982

Z zapisów MSW: „9 września w Łodzi ujawniono nielegalną organizację pod nazwą Komitet Samoobrony Młodych – KSM, w skład której wchodziło 30 uczniów szkół ponadpodstawowych. Organizacja zajmowała się sporządzaniem i kolportażem ulotek. Podczas przeszukań zakwestionowano 1 maszynę do pisania 40 ulotek, 400 deklaracji członkowskich, przygotowanych do rozpowszechnienia wśród młodzieży.

10 września 1982

Z zapisów MSW: „80 pracowników Pomorskich Fabryk Mebli w Nowem odmówiło pobrania wynagrodzenia za miesiąc sierpień, domagając się ich wyrównania”.

11 września 1982

Z zapisów MSW: „11 września w Zakładach Wytwórczych Urządzeń Wodociągowych w Mławie 5 pracowników odmówiło pobrania wynagrodzenia za miesiąc sierpień br. domagając się jego podwyżki”

13 września 1982

W Hrubieszowie ponad 100 więźniów politycznych podjęło głodówkę  żądając formalnie takiego statusu. Akcja trwała ponad dwa tygodnie.

15 września 1982

Jan Józef Lipski, współpracownik KSS KOR został aresztowany zaraz po powrocie do kraju.

15-16 września 1982

W Warszawie obradowała 187 Konferencja Plenarna Episkopatu Polski. Biskupi ponownie zwrócili się o podjęcie dialogu oraz „porozumienie i ugodę”.

17 września 1982

Z zapisów MSW: „17 września w pobliżu stołówki w Lublinie, w której otrzymuje posiłki pododdział ZOMO, zdetonowano materiał wybuchowy – straty materialne ok. 50 tysięcy złotych.”

18 września 1982

Z zapisów MSW: „Na fonii I programu  TV nadano w Poznaniu audycję <<Radio Solidarność Wielkopolska>>

19 września 1982

Z zapisów MSW: „W zakładzie karnym w Braniewie 40 skazanych z dekretu o stanie wojennym ogłosiło 3 dniową protestacyjną głódówkę”.

20 września 1982

Z zapisów MSW: „W miejscowości Kruszyn gmina Bolesławiec podczas interwencji obrzucono kamieniami radiowóz policyjny”.

21 września 1982

Z zapisów MSW: „W Bielsku Białej na falach ultrakrótkich w eter weszła nielegalna radiostacja o godz. 20.00”.

22 września 1982

Z zapisów MSW: „Na Cmentarzu Komunalnym na Powązkach  w Warszawie w czasie pogrzebu Henryka Kuronia (ojciec Jacka Kuronia) zebrani – ok. 800 osób – odśpiewali  hymn <<Solidarności>>”.

23 września 1982

Z zapisów MSW: „Ok. godz. 19.00 przed pomnikiem Stoczniowców w Gdańsku grupa 130 osób rozpoczęła modły – zatrzymano 6 osób”

24 września 1982

Powstała Tymczasowa Komisja Zakładowa NSZZ „Solidarność” WSK „PZL-Rzeszów”.

Z zapisów MSW: „O godz. 21.45 na cechowni Kopalni Węgla Kamiennego <<Borynia>> wyłączono światło, informując górników o powstaniu w Jastrzębiu [Zdroju] Konspiracyjnej Miedzyzakładowej Komisji Kordynacyjnej NSZZ <<Solidarność>>”.

26 września 1982

Z zapisów MSW: „26 września z lotniska Aeroklubu PRL w Przylepie k. Zielonej Góry usiłowano uprowadzić samolot „Żlin”.

28 września 1982

Na łamach „Rzeczpospolitej” ogłoszono postulat rozwiązania wszystkich działających przed 13 grudnia 1981 związków zawodowych.

Z zapisów MSW: „W Legnicy nadano audycję <<Radio Solidarność>> na falach ultrakrótkich”.

29 września 1982

Z zapisów MSW: „Po zakończeniu nabożeństwa w kościele pw. Św. Brygidy w Gdańsku ok. godz. 18.50 grupa 2 tysięcy osób udała się w kierunku pomnika Stoczniowców w Gdańsku wznosząc okrzyki <<oddać Lecha>>, <<Wrony na Plac Czerwony>>, <<Dość już tego>>”.

Aresztowano Jana Paculę z małopolskiego RKW (następnie skazano go na 2,5 roku pozbawienia wolności)

30 września 1982

W Nowej Hucie doszło do demonstracji i starć z milicją

W Warszawie na murach staromiejskiego Podwala odsłonięto marmurową tablicę z napisem „pamięci tych, którzy polegli za związek „Solidarność”, za wolność i demokrację”. Z ukrytego głośnika nadano sygnał radia „Solidarność” oraz hymn „Solidarności” śpiewany przez internowanych w Białołęce.

Stan wojenny - kalendarium: październik - grudzień 1982


1 października 1982: Z zapisów MSW: "Personel kuchenny w Szkole Podstawowej nr 2 w Lwówku Śląskim odmówił pobrania wynagrodzenia za miesiąc wrzesień na skutek jego obniżenia".
2 października 1982

Z zapisów MSW: „80 pracowników zatrudnionych na I zmianie w Ciągarni Huty Będzin [w Będzinie] nie dopuściło do pracy  pracowników II zmiany, protestując  w ten sposób  przeciwko pracy w wolne soboty”. 3 października 1982

Z zapisów MSW: „W Częstochowie zorganizowano nielegalne zebranie b. aktywistów NSZZ z wielkich zakładów pracy na którym omawiano przyszłą taktykę działania”.

4 października 1982

Z zapisów MSW: „19 pracowników Wydziału Mechanicznego w Zakładach Wytwórczych Urządzeń Telefonicznych im. Komuny Paryskiej  w Warszawie przerwało pracę, domagając się podwyżki zarobków”.

5 października 1982

We Wrocławiu w wyniku wspólnej operacji WSW i SB aresztowano Władysława Frasyniuka, przewodniczącego RKS Dolny Śląsk i członka TKK.

6 października 1982

Wiceminister sprawiedliwości Tadeusz Skóra przedstawił informację o tym, że w pierwszym półroczu 1982 sądy rozpatrzyły sprawy 435 osób kontynuujących działalność związkową. Na karę do 3 lat więzienia skazano 225 osób, na 3 lata 82 osoby a powyżej 3 lat – 59 osób

7 października 1982

Z zapisów MSW: „7/8 października w miejscowości Łapanów zniszczono tablicę na pomniku funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa i MO poległych w walce z reakcyjnym podziemiem.”

8 października 1982

Sejm uchwalił ustawy o związkach zawodowych i o organizacjach rolników. Ostatniej grupie w ogóle nie przyznano prawa do zrzeszania się. Wszystkie związki istniejące przed 13 grudnia 1981 rozwiązano. W Gdańsku doszło do demonstracji ulicznych.

W procesie KPN skazano Leszka Moczulskiego na 7 lat więzienia a pozostałych trzech oskarżonych na kary od 2 do 5 lat więzienia.

9 października 1982

TKK opublikowała oświadczenie zapewniające o istnieniu Związku niezależnie od poczynań władz zmierzających do jego likwidacji. Wezwała zarazem, z miesięcznym wyprzedzeniem, do czterogodzinnego strajku protestacyjnego 10 listopada (nieco później wydłużonego do 8 godzin).

Po delegalizacji „Solidarności” USA wzmogly sankcje przeciwko Polsce. Rząd USA zawiesił wobec Polski klauzulę najwyższego uprzywilejowania w handlu.

10 października 1982

Komitet Oporu Społecznego wydał oświadczenie w sprawie delegalizacji „Solidarności” wskazując, że jest to w istocie klęska władz.

11 października 1982

W Stoczni Gdańskiej i innych zakładach Trójmiasta odbył się strajk rotacyjny. Wieczorem i dzień później miały miejsce demonstracje oraz starcia z milicją. Na terenie ZM „Ursus” odbyła się demonstracja robotników.

Z zapisów MSW: „O godz. 5.20 w Jeleniej Górze na falach ultrakrótkich nadano audycję <<Radia Solidarność>>”.

12 października 1982

Rada Państwa podjęła uchwałę w sprawie zasad tworzenia nowych organizacji związkowych. Decyzją Komitetu Obrony Kraju zmilitaryzowano Stocznię Gdańską.

Z zapisów MSW: „W Bielsku Białej o godz. 20.25 nadawano na falach ultrakrótkich audycję Radia <<Solidarność>>”.

W Kędzierzynie-Koźlu wyemitowano audycję Radia „Solidarność”.

13 października  1982

W Gdańsku, Wrocławiu ZOMO zaatakowało demonstracje przeciwko delegalizacji „Solidarności”. Do ostrych starć doszło w Nowej Hucie. W ich trakcie funkcjonariusz SB śmiertelnie postrzelił Bogdana Włosika. Zamieszki trwały trzy dni. Zatrzymano 135 osób.

Z zapisów MSW: „W Węgorzewie nadano na falach ultrakrótkich audycję <<Radio Solidarność>>.

14 października  1982

Z zapisów MSW: „29 pracowników Fabryki Pras Automatycznych „Formet” w Bydgoszczy wystąpiło do dyrekcji zakładu z żądaniem zwrotu składek związkowych”.

15 października  1982

Z zapisów MSW: „Ok. godz. 19.00 na Osiedlu Dąbrowszczaków w Krakowie – Nowa Huta zebrała się 2-tysięczna grupa, która zaczęła budować barykady i wznosić wrogie okrzyki  - w czasie  działań oddziałów zwartych zatrzymano 303 osoby”.

16 października  1982

Z zapisów MSW: „W Zarządzie Portu w Gdyni przez sieć radiotelefoniczną  Straży Portowej  nadano 15 minutową audycję R[adia] W[olna] E[uropa]”

17 października  1982

Z zapisów MSW: „Po zakończeniu nabożeństwa na Jasnej Górze tłum ok. 5 tysięcy osób  zaczął  wznosić okrzyki: <<Uwolnić Lecha>>, <<Zwyciężymy>>, <<Polska nasza>>, <<My chcemy papieża>>, <<Skończyć wojnę>> – zebrani  odśpiewali  <<Hymn Solidarności>>”.

18 października  1982

Z zapisów MSW:”W Zakładach Wytwórczych Urządzeń Telefonicznych im. Komuny Paryskiej w Warszawie 12 pracowników nie przystąpiło do pracy”.

Z zapisów MSW: „18 października w Garwolinie zdewastowano pomnik generała Karola Świerczewskiego.”

19 października  1982

Z zapisów MSW: „19 października uprowadzono do Szwecji samolot typu AN-2 należący do Zakładu Usług Agrotechnicznych w Szczecinie.”

Podłożono ładunek wybuchowy pod kasyno MO w Głogowie.

20 października 1982

TKK podjęła decyzję o przystąpieniu na wiosnę 1983 do strajku generalnego. Nie przyjęła też do wiadomości decyzji o delegalizacji „Solidarności”.

Na cmentarzu w Grębałowie odbył się pogrzeb Bogdana Włosika, w którym uczestniczyło 20 tysięcy osób.

21 października  1982

Z zapisów MSW: „O godz. 21.59 w Gdańsku na falach ultrakrótkich  nadano 9-minutową audycję <<Radio Solidarność>>”.

22 października  1982

Z zapisów MSW: „W Zakładach Azotowych w Puławach wypuszczono w powietrze balon z napisem <<Solidarność>>”.

23 października 1982

W prasie ukazał się „wzorcowy” statut  nowego związku zawodowego.

24 października  1982

Z zapisów MSW: „Przy kościele św. Krzyża w Łodzi ok. godz. 12.00 zebrała się grupa 80 osób, która rozwinęła transparent „Niech żyje <<Solidarność>>”, wśród zebranych kolportowano ulotki”.

25 października  1982

Z zapisów MSW: „W Bydgoszczy na falach ultrakrótkich o godz. 18.00 nadano audycję << Radio „Solidarność>> - czas emisji 11 minut”.

26 października 1982

Sejm uchwalił  ustawę o postępowaniu wobec osób uchylających się od pracy.

Z zapisów MSW: „[w Gdańsku] O godz. 22.00 na falach ultrakrótkich  nadano 8-minutową audycję <<Radio Solidarność>>”.

27 października 1982

Z zapisów MSW: „27 października w Katowicach ujawniono 5-osobową nieformalną grupę, która zajmowała się sporządzaniem i kolportażem ulotek; zakwestionowano 1 urządzenie powielające typu „sitoramka” i 50 egz. wydawnictw, przygotowanych do rozpowszechnienia”.

28 października 1982

W Krakowie powstał Regionalny Komitet Solidarność Małopolska.

29 października 1982

Z zapisów MSW:”16 pracowników Magazynu Oddziału Wojewódzkiego <<Ruch>> w Koninie podpisano petycję do dyrekcji domagając się podwyżki płac”.

30 października 1982

Z zapisów MSW: „30 października w Zakładach „Archimedes” we Wrocławiu ujawniono 9-osobową grupę, działającą w ramach nielegalnych struktur organizacyjnych NSZZ „Solidarność”, której członkowie zajmowali się przygotowaniem strajku na dzień 10 listopada w zakładzie”.

31 października 1982

Z zapisów MSW: „Przed pomnikiem Stoczniowców w Gdańsku w godzinach popołudniowych zebrała się grupa ok. 500 osób usiłując zorganizować demonstrację, wśród zebranych kolportowano ulotki”.

Z zapisów MSW: „31 października w Legnicy pod budynek Komitetu Wojewódzkiego PZPR podłożono ładunek wybuchowy.”

1 listopada 1982

W warszawskim mieszkaniu aktorki Ewy Dałkowskiej odbyło się pierwsze przedstawienie Teatru Domowego. Wystawiono sztukę pt. „Wszystkie spektakle zarezerwowane nr 2 – przywracanie porządku” opartą na tekstach poetyckich lat 80. oraz piosenkach Jana Kelusa.  Przedstawienie wystawiane w teatrze Powszechnym po 13 grudnia 1981 zostało zdjęte z afisza.

2 listopada 1982

Z zapisów MSW: „O godzinie 17.05. na fonii I programu TV w Poznaniu nadano 7 minutową audycję <<Radio Solidarność>>”.

Z zapisów MSW: „2 listopada w miejscowości Ścinawa oblano farbą pomnik żołnierzy radzieckich.

Na cmentarzu żołnierzy radzieckich w Chocianowie uszkodzono 20 nagrobków.”

3 listopada 1982

Przed Wojskowym Sądem Garnizonowym w Białymstoku rozpoczął się proces studentów Politechniki Białostockiej i Filii Uniwersytetu Warszawskiego oskarżonych o przygotowanie, drukowanie i rozpowszechnianie „Biuletynu Informacyjnego <<Solidarności>>”.

4 listopada 1982

Sąd Wojewódzki w Warszawie zarejestrował pierwszą oficjalną (podporządkowaną władzom) organizację związkową pracowników Stołecznego Przedsiębiorstwa Transportu Handlu Wewnętrznego.

5 listopada 1982

Z zapisów MSW: „5 listopada w Legnicy oblano farbą pomnik marszałka PRL i ZSRR Konstantego Rokossowskiego.”

6 listopada 1982

Z zapisów MSW: „6 listopada na Rynku Głównym w Krakowie z remontowanego budynku przez urządzenia megafonizacyjne nadano kilkuminutowy program – komunikat <<Solidarności>>”.

7 listopada 1982

Aresztowany został Piotr Bednarz. Jego następcą na stanowisku szefa RKSu został Józef Pionior.

8 listopada 1982

Prymas Polski Józef Glemp spotkał się z gen. Wojciechem Jaruzelskim. Po spotkaniu ogłoszono termin pielgrzymki Papieża Jana Pawła II do Polski.

9 listopada 1982

Z zapisów MSW: „W Gdańsku nadano 6 minutową audycję na falach ultrakrótkich  „Radio <<Solidarność>>”.

10 listopada 1982

W rocznicę rejestracji Związku na wezwanie TKK do podjęcia 8 godzinnego strajku odpowiedziała w skali kraju niewielka liczba zakładów pracy, co było porażką „Solidarności”. W Warszawie strajkowało ledwie kilka zakładów pracy o charakterze przemysłowym. Protestowano też na wyższych uczelniach.

Odbyły się demonstracje uliczne w Krakowie, Nowej Hucie, Wrocławiu, Warszawie. W czasie trwających w stolicy demonstracji w niewyjaśnionych okolicznościach ciężkie obrażenia odniósł Stanisław Królik, który zmarł 16 listopada (podejrzewano pobicie przez ZOMO).

W stolicy zatrzymano 60 studentów.

Zmarł Leonid Breżniew. Nowym I sekretarzem KC KPZR został Jurij Andropow.

Na cmentarzu w Chełmie ułożono krzyż z kwiatów oraz kolportowano ulotki

11 listopada 1982

Opozycja świętowała – oficjalnie nie obchodzoną w PRL – rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości. W stolicy doszło do ulicznej demonstracji rozpędzonej przez milicję.

12 listopada 1982

Lech Wałęsa został zwolniony z internowania

14 listopada 1982

Z zapisów MSW: „Przed domem w którym zamieszkuje Lech Wałęsa zebrała się 1500 osobowa grupa, która  wznosiła okrzyki: <<Niech żyje Solidarność>>, <<Nie ma wolności bez solidarności>>, śpiewano hymn państwowy. Lech Wałęsa wygłosił  4 minutowe przemówienie w którym zapowiedział dalsze spotkania”.

15 listopada 1982

Przed Sądem Wojewódzkim we Wrocławiu rozpoczął się proces Władysława Frasyniuka.

16 listopada 1982

Z zapisów MSW: „Po zakończeniu nabożeństwa w katedrze w Tarnowie przy krzyżu z kwiatów przed kościołem grupa 100 osób śpiewała pieśni religijne i patriotyczne”.

17 listopada 1982

Z zapisów MSW: „17 listopada w Dyrekcji Okręgu Poczt i Telekomunikacji w Szczecinie podpalono materiały propagandowe Polskiej zjednoczonej Partii Robotniczej.”

18 listopada 1982

Z zapisów MSW: „W Spółdzielni Remontowo-Budowlanej we Wrocławiu zorganizowano zbieranie pieniędzy na opłacenie kosztów obrony aresztowanego pracownika pod zarzutem przynależności do nielegalnego związku”.

17 listopada 1982

Z zapisów MSW: „W Spółdzielni Inwalidów <<Noma>> [Warszawskie Zakłady Kaletnicze] w Warszawie- Wawer zorganizowano zbiórkę pieniędzy na cele organizacyjne NSZZ <<Solidarnosć>>”.

18 listopada 1982

Z zapisów MSW: „Na terenie parafii Pszczew z inspiracji proboszcza rozpoczęto zbieranie podpisów pod petycją w sprawie ponownego zawieszenia krzyży w miejscowej szkole”.

19 listopada 1982

Z zapisów MSW: „45 pracowników Wydziału W-2 Zakładu Urządzeń Gazowniczych <<Gazomet>> w Rawiczu wystosowało do dyrekcji petycję protestującą przeciwko zwolnieniu z pracy 1 pracownika”.

22 listopada 1982

TKK w swoim oświadczeniu odwołała zaplanowane na grudzień akcje protestacyjne. Stwierdzono, że zwolnienie Lecha Wałęsy „otworzyło nowe możliwości rozejmu z władzą”.

23 listopada 1982

Z zapisów MSW: „23 listopada w Ścinawie usiłowano podpalić mieszkanie zajmowane przez I sekretarza Komitetu Miejsko-Gminnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej.”

25 listopada 1982

Sąd Wojewódzki we Wrocławiu skazał Władysława Frasyniuka w trybie doraźnym na 6 lat więzienia oraz 4 lata pozbawienia praw publicznych.

26 listopada 1982

Belgijski kurier warszawskiego Radia „Solidarność” Roger Noel został skazany na 3 lata więzienia. Wkrótce jednak umożliwiono mu wyjazd z Polski.

27 listopada 1982

Z zapisów MSW: „27 listopada żołnierz odbywający zasadniczą służbę wojskową usiłował uprowadzić w Porcie Centralnym Warszawa-Okęcie samolot Węgierskich Linii Lotniczych „Malev”.”

29 listopada 1982

Z zapisów MSW: „29 listopada w Rabce zniszczono pomnik i 3 nagrobki żołnierzy radzieckich.”

1 grudnia 1982

W ramach represji środowiskowych władze rozwiązały Związek Artystów Scen Polskich. Jednym z motywów tej decyzji był podjęty przez środowiska artystyczne bojkot oficjalnego radia i telewizji.

3 grudnia 1982

Z zapisów MSW: „3 grudnia podpalono pomieszczenia byłego Zarządu Regionu Środkowo-Wschodniego NSZZ „Solidarność” w Lublinie.”

4 grudnia 1982

Z zapisów MSW: „36 pracowników kotłowni w Zakładach Przemysłu Dziewiarskiego <<Cotex>> w Płocku wystosowało petycję żądając w niej podwyżki uposażeń”.

7 grudnia 1982

Z zapisów MSW: „W zakładach Przemysłu Barwników <<Organika – Boruta>> w Zgierzu 180 junaków z Oddziału Obrony Cywilnej nie przystąpiło do pracy domagając się poprawy warunków socjalnych”.

8 grudnia 1982

Z zapisów MSW: „8 grudnia we Wrocławiu ujawniono 11-osobową nieformalną grupę, która w ramach zakonspirowanych struktur NSZZ „Solidarność” zajmowała się sporządzaniem i drukiem nielegalnych wydawnictw i ulotek, zakwestionowano 150 matryc koloidalnych, 7 ryz papieru.”

9 grudnia 1982

Zastępca ministra spraw wewnętrznych Bogusław Stachura poinformował, że w 1982 roku zlikwidowano w skali kraju 360 miejsc produkcji druku nielegalnej literatury. Przejęto 1196 urządzeń powielających, 468 maszyn do pisania oraz ponad 700 tys. ulotek. Internowano 10 131 osób. Wszczęto 2822 śledztw w sprawach politycznych. Na ich okoliczność aresztowano 3616 osób.

10 grudnia 1982

Z zapisów MSW: „W miejscowości Trzcianka dokonano zbiórki pieniędzy na cele NSZZ <<Solidarność>> w miejscowych zakładach pracy”.

11 grudnia 1982

Z zapisów MSW: „11 grudnia w Myszkowie obrzucono butelką z farbą budynek Komitetu Miejskiego PZPR.”

12 grudnia 1982

„Solidarność” opublikowała deklarację. Wezwano w niej ponownie do budowy niezależnych instutucji społecznych oraz wyrzeczono się przemocy jako środka walki.

13 grudnia 1982

Z zapisów MSW: „Przed krzyżem w kościele św. Krzyża w Łodzi grupa 150 osób w godzinach wieczornych zaczęła skandować hasła:<<Nowe związki na Powązki>>, <<Niech żyje <<Solidarność>> >>. Wśród zebranych kolportowano ulotki nawołujące do zorganizowania demonstarcji w dniu 16 bm”.

14 grudnia 1982

Z zapisów MSW: „W zakładach Polam w Pułtusku zorganizowano zbiórkę pieniędzy na zakup mszy [św.] w związku z I rocznicą stanu wojennego”.

Z zapisów MSW: „14 grudnia w Warszawie usiłowano podpalić mieszkanie zajmowane przez znanego z negatywnej postawy politycznej adwokata [Władysława] Siłę-Nowickiego.”

16 grudnia 1982

SB zatrzymała Lecha Wałęsę, aby uniemożliwić mu udział w uroczystości pod pomnikiem Ofiar Grudnia. Przez 9 godzin wożono go samochodem.

Częstochowski Międzyzakładowy Komitet Koordynacyjny NSZZ „Solidarność” przekształcił się w Tymczasową Komisję Regionalną NSZZ „Solidarność” Region Częstochowa – do 1985 r. był to nadrzędny organ wykonawczy podziemnej „Solidarności” w regionie.

17 grudnia 1982

Odbyło się pierwsze posiedzenie Tymczasowej Rady Krajowej Patriotycznego Ruchu Odrodzenia Narodowego. Jego przewodniczącym został Jan Dobraczyński, pisarz i publicysta (związany od lat z koncesjonowanym przez władze stowarzyszeniem katolickim PAX), a sekretarzem generalnym Marian Orzechowski, sekretarz KC PZPR.

18 grudnia 1982

Sejm uchwalił ustawę o zawieszeniu stanu wojennego i o „szczególnej regulacji prawnej w okresie zawieszenia stanu wojennego” utrzymującą wiele obostrzeń znanych z okresu po 13 grudnia 1981.

19 grudnia 1982

Rada Państwa podjęła uchwałę zawieszającą stan wojenny z dniem 31 grudnia 1982

21 grudnia 1982

Z zapisów MSW: „W zajezdni Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego we Wrocławiu przeprowadzono zbiórkę pieniędzy dla osób represjonowanych”.

22 grudnia 1982

Z zapisów MSW: „W środowisku warszawskich plastyków przeprowadzono zbiórkę pieniędzy na cele organizacyjne NSZZ <<Solidarność>>”.

23 grudnia 1982

Minister spraw wewnętrznych polecił zwolnić wszystkich internowanych. Obozy dla internowanych zlikwidowano. Zarazem aresztowano decyzją Naczelnej Prokuratury Wojskowej internowanych dotąd członków Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”. W tej grupie znaleźli się Andrzej Gwiazda, Seweryn Jaworski, Marian Jurczyk, Karol Modzelewski, Grzegorz Palka, Andrzej Rozpłochowski i Jan Rulewski

25 grudnia 1982

Z zapisów MSW: „We Wrocławiu po zakończeniu pasterki w katedrze  grupa 50 osób przed kościołem odśpiewała hymn <<Solidarności>>”.

Z zapisów MSW: „25 grudnia do budynku Komendy Rejonowej MO w Bystrzycy Kłodzkiej wrzucono petardę – straty materialne ok. 15 tysięcy złotych.”

26 grudnia 1982

Ludzie świata kultury i nauki wystosowali list w obronie aresztowanych członków Komisji Krajowej.

27 grudnia 1982

Aresztowano przewodniczącego TZR „Solidarność” Wielkopolska Janusza Pałubickiego

Sąd Wojewódzki we Wrocławiu skazał Piotra Bednarza, członka RKS Dolny Śląsk i TKK na karę 4 lat więzienia i 3 lat pozbawienia praw publicznych.

29 grudnia 1982

Międzyzakładowy Komitet Strajkowy Grzegórzek, Krowodrzy, Podgórza i Śródmieścia przekształcił się w Międzyzakładowy Komitet Solidarności Kraków.

Z zapisów MSW: „W Fabryce Śrub w Żywcu zorganizowano zbiórkę pieniędzy na cele organizacyjne NSZZ <<Solidarność>>”.

Z zapisów MSW: „29 grudnia w Poznaniu ujawniono 13-osobową nieformalną grupę, której członkowie zajmowali się prowadzeniem zakonspirowanej działalności związkowej NSZZ „Solidarność” oraz kolportażem ulotek i nielegalnych wydawnictw.”

Stan wojenny - kalendarium: styczeń - kwiecień 1983


Styczeń 1983: Funkcjonująca w województwie katowickim Regionalna Komisja Konsultacyjna przekształciła się w Regionalną Komisję Wykonawczą. Jej szefem został Jerzy Buzek. Region śląsko-dąbrowski podzielony został na cztery obszary: Zachód, Wschód, Południe i Centrum.
1 stycznia 1983

Z zapisów MSW: „W Myszkowie oblano farbą budynek Komitetu Miejskiego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej”.
3 stycznia 1983

Zapadł wyrok przed Sądem Wojewódzkim w Sieradzu. Trzech oskarżonych o kontynuowanie działalności związkowej Henryka Krzanowskiego, Michała Gorczycę, Dariusza Gasińskiego, skazano na rok pozbawienia wolności w zawieszeniu na 3 lata.

4 stycznia 1983

Rzecznik rządu Jerzy Urban  poinformował, że w ciągu całego 1982 roku z powodów politycznych aresztowano 3600 osób. Skazano i tymczasowo aresztowano 1600.

5 stycznia 1983

Lech Wałęsa udzielił wywiadu telefonicznego redaktorom polskich pism emigracyjnych i programów radiowych w USA i w Kanadzie

6 stycznia 1983

Z zapisów MSW: „Przed zebraniem wyborczym nowego związku zawodowego w Zakładach Maszyn Budowlanych im. Ludwika Waryńskiego w Warszawie przed salą rozlano cuchnący płyn”.

7 stycznia 1983

Z zapisów MSW:  „Komenda Miejska MO w Wałczu otrzymała anonimowy telefon o podłożeniu  ładunków  wybuchowych pod budynek Komitetu Miejskego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej i Urzędu Miejskiego w Wałczu”.

8 stycznia 1983

W białostockim więzieniu w niewyjaśnionych okolicznościach zmarł śmiercią samobójczą odsiadujący tam wyrok 1,5 roku więzienia działacz „Solidarności” Zbigniew Simoniuk.

Kaliski kapłan ks. Stefan Dzierżek został skazany na rok pozbawienia wolności w zawieszeniu na 3 lata za zamieszczenie politycznych, z punktu widzenia władz, treści w bożonarodzeniowym żłóbku.

12 stycznia 1983

W Teatrze Polskim w Warszawie w ramach akcji Społecznego Tygodnia Sceny Polskiej publiczność przez 15 min. skandowała „Solidarność”. Tydzień Sceny Polskiej miał być swoistym podziękowaniem dla artystów za udział w bojkocie oficjalnych środków masowego przekazu.

13 stycznia 1983

W wielu miastach Polski m.in. w Warszawie, Gdańsku, Poznaniu, Wrocławiu, odbyły się uroczyste msze za Ojczyznę w intencji aresztowanych i prześladowanych.

14 stycznia 1983

Stołeczna SB przeprowadziła rewizje u pisarzy Wiktora Woroszylskiego, Marka Nowakowskiego, Kazimierza Orłosia oraz Piotra Wierzbickiego.

15 stycznia 1983

Z zapisów MSW: „W Rybnickim Okręgu Węglowym ujawniono nielegalną 12 osobową organizację w skład której wchodzili członkowie KPN, oprócz drukowania i kolportażu  ulotek gromadzili oni materiały wybuchowe i środki trujące w celu dokonywania aktów terrorystycznych i likwidowania [!] aktywistów PZPR”.

19 stycznia 1983

Z zapisów MSW: „W Legnicy zatrzymano 10 osobową nieformalną grupę osób podejrzanych o dokonywanie w 1982 roku zamachów za pomocą materiałów wybuchowych  na terenie województwa legnickiego”.

20 stycznia 1983

„Solidarność” Literatów skierowała do pisarzy, krytyków i tłumaczy literatury, członków ZLP i polskiego „Pen Clubu” oświadczenie. Stanowiło ono pewien „kodeks honorowy”, zawierało wytyczne postępowania wobec rzeczywistości rygorów stanu wojennego, starań władz o pozyskanie poparcia przedstawicieli środowisk kultury dla swojej polityki.

17 stycznia 1983

W Warszawie milicja zatrzymała Krzysztofa Burka, redaktora naczelnego ”Biuletynu Informacyjnego” i rzecznika prasowego Zarządu Regionu NSZZ „Solidarność” w Białymstoku.

22 stycznia 1983

TKK wydała oświadczenie „Solidarność dziś” mające przeciwdziałać poczuciu beznadziejności i zniechęcenia. Wskazano w nim na niezmienny cel działania Związku – realizację programu I Krajowego Zjazdu NSZZ „Solidarność”. Za cel uznano też zmuszenie władz do szukania kompromisu.

24 stycznia 1983

Przed warszawskim Sądem Okręgowym rozpoczął się proces osób oskarżonych o organizowanie Radia Solidarność. Na ławie oskarżonych zasiedli: Zbigniew Romaszewski, Zofia Romaszewska,  Danuta Jadczak, Irena Rasińska, Marek Rasiński, Zbigniew Pietrzak, Jacek Bąk, Dariusz Rutkowski, Anna Owczarska. Tego samego dnia warszawskie Radio „Solidarność” nadało kolejną audycję.

Sąd Wojewódzki w Opolu skazał siedemnaście osób zaangażowanych w działalność podziemną na Opolszczyźnie, w tym przewodniczącego regionu NSZZ „Solidarność” Stanisława Jałowieckiego.

25 stycznia 1983

Z zapisów MSW: „W Warszawie ujawniono 4 osobową nieformalną grupę działającą  w ramach zakonspirowanych struktur  organizacyjnych NSZZ „Solidarność”, członkowie grupy w 1982 roku detonowali na widowni granaty łzawiące podczas prób i przedstawień”.

31 stycznia 1983

Z zapisów MSW: „Na cmentarzu poległych w Wejherowie zdewastowano pomnik żołnierzy radzieckich”.

luty 1983

Powstał Międzyzakładowy Komitet „Solidarności” Małopolski Południowej obejmujący zasięgiem zakłady pracy z Bochni, Brzeska, Dąbrowy Tarnowskiej, Dębicy, Jasła, Tarnowa i Nowego Sącza.

2 lutego 1983

Marek Edelman, członek Zarządu Regionu „Solidarność” Ziemia Łódzka, delegat na I KZD „Solidarność”, jedyny ocalały dowódca powstania w Gettcie Warszawskim odmówił udziału w oficjalnym Honorowym Komitecie Obchodów 40-lecia Powstania.

Prymas Józef Glemp otrzymał nominację kardynalską

3 lutego 1983

Z zapisów MSW: „W V Liceum Ogólnokształcącym w Szczecinie ujawniono nieformalną grupę złożoną z uczniów klas III pod nazwą „Młodzieżowa Służba Bezpieczeństwa””

4 lutego 1983

Z zapisów MSW: „Na drzwiach mieszkania zajmowanego przez przewodniczącego grupy inicjatywnej  do powołania w Bieszczadzkich Zakładach Przemysłu Drzewnego w Rzepedzi nowego związku zawodowego wykonano pogróżkowy rysunek”.

6 lutego 1983

Miało miejsce spotkanie rolników – członków NSZZ RI „Solidarność” z Polski pd.-wsch. w Domu Rekolekcyjnym w Krasiczynie.

9 lutego 1983

Pisarka Maria Kuncewiczowa odmówiła przyjęcia orderu Polonia Restituta. W liście do ministra kultury Kazimierza Żygulskiego pisała m.in.: „Jako zwolenniczka swobód obywatelskich, nie mogę przyjąć odznaczenia od państwa, które tych swobód nie szanuje”.

Z zapisów MSW: „W Legnicy zatrzymano dalszych 5 członków grupy terrorystycznej, która  dokonywała zamachów za pomocą materiałów wybuchowych w 1982 roku”.

10 lutego 1983

W Komisji Praw Człowieka i Obywatela przy ONZ po ogłoszeniu raportu Komisji Gobiego przedstawiciele Włoch, RFN, Irlandii i Holandii zgłosili rezolucję domagającą się dalszego dochodzenia w sprawie łamania praw człowieka w PRL.

11 lutego 1983

Sąd Śląskiego Okręgu Wojskowego skazał uczennicę trzeciej klasy liceum ogólnokształcącego we Wrocławiu na 1 rok pozbawienia wolności w zawieszeniu za kolportowanie własnoręcznie sporządzanych ulotek.

12 lutego 1983

Główny Urząd Statystyczny poinformował, że dochód narodowy w 1982 r. zmalał o 8% w stosunku do i tak bardzo słabego roku 1981. Produkcja przemysłowa w roku 1982 była mniejsza o 2%, produkcja rolna o 4,5%, zaś uspołecznione budownictwo mieszkaniowe o 8%. Koszty utrzymania wzrosły o 102,3%, a spożycie zmalało o 15%. Wprawdzie dochody pieniężne ludności zwiększyły się o 63%, lecz siła nabywcza złotówki malała dosłownie z dnia na dzień. W efekcie mimo podwyżek płace realne w przemyśle obniżyły się o 25,5%. Dane te jednak mogą nie do końca odpowiadać stanowi faktycznemu.

13 lutego 1983

We Wrocławiu po mszy w katedrze zebrało się około 1500 osób. Zebrani skandowali m.in. hasła „Solidarność”, „Młodzież z partią się rozprawi”, „Solidarność”, „Chcemy chleba, chcemy mięsa, niech nam żyje Lech Wałęsa”, „Frasyniuk”. Pochód bez przeszkód przeszedł na ówczesny pl. Dzierżyńskiego.

16 lutego 1983

W nocy nieznani sprawcy próbowali podpalić siedzibę Komitetu Miejskiego PZPR w Bielsku Podlaskim

17 lutego 1983

Zakończył się proces warszawskiego Radia „Solidarność”. Zbigniew Romaszewski skazany został na 4,5 roku więzienia. Pozostali oskarżeni na kary od 7 miesięcy do 3 lat więzienia.

18 lutego 1983

Z zapisów MSW: „W Stoczni im. Komuny Paryskiej [w Gdyni] pocięto ubranie aktywisty nowego związku zawodowego”.

19 lutego 1983

Z okazji II rocznicy Porozumień Ustrzycko – Rzeszowskich Odbyła się uroczysta msza św. w kościele Farnym w Rzeszowie.

21 lutego 1983

Z zapisów MSW: „Podpalono drzwi mieszkania zajmowanego przez redaktora naczelnego <<Dziennika Wieczornego” w Bydgoszczy”.

Z zapisów MSW: W Wałbrzychu zatrzymano 12 osobową nieformalną grupę pracowników Fabryki Wagonów w Świdnicy – która zajmowała się wydawaniem nielegalnego czasopisma pt „Wolny Wagonowiec” oraz kolportażem ulotek. Zakwestionowano 950 ulotek  i 7 ryz papieru”.

23 lutego 1983

Zebrała się 190 Konferencja Episkopatu Polski

24 lutego 1983

Opublikowano komunikat 190 Konferencji Episkopatu Polski. Biskupi opowiedzieli się w nim za swobodą organizowania związków zawodowych zgodnie z wolą pracowników.

Z zapisów MSW: „W Rzeszowie ujawniono 6 osobową nieformalną grupę  uczniów ze szkół podstawowych i zawodowych, którzy zajmowali się kolportażem ulotek i wykonywaniem wrogich napisów”.

2 marca 1983

Z zapisów MSW: „I pilot – pracownik PLL <<LOT>> fingując usterkę techniczną  uprowadził do Wiednia samolot rejsowy Warszawa – Sofia”.

3 marca 1983

Z zapisów MSW: „Przed zebraniem założycielskim nowego związku zawodowego w Zakładach Produkcji Urządzeń Automatyki <<Mera>> we Wrocławiu do sali wrzucono pojemnik z gazem łzawiącym”.

4 marca 1983

Oficjalnie poinformowano, że do 20 lutego z prośbą o wyrażenie zgody na emigrację z Polski ze względów politycznych wystąpiło 5164 osób. Zgodę taką otrzymało 4510 osób.

6 marca 1983

Z zapisów MSW: „W Łapach oblano farbą pomnik Marcelego Nowotki”

7 marca 1983

Z zapisów MSW: „W Zielonej Górze ujawniono 5 osobową grupę kolporterów ulotek, zakwestionowano 1 maszyny do pisania, 2 ryzy papieru, 44 nielegalne wydawnictwa”.

8 marca 1983

W rocznicę wydarzeń Marca 1968 na terenie Uniwersytetu Warszawskiego odbyła się manifestacja. Pojawiły się ulotki NZS i MKK„S”. Zatrzymano Zbigniewa Bujaka, któremu po krótkim czasie udało się uciec funkcjonariuszom. Aresztowano Aleksandra Małachowskiego, członka władz regionalnych „Solidarności” regionu „Mazowsze”.

9 marca 1983

Przed Sądem Pomorskiego Okręgu Wojskowego w Grudziądzu stanęła Anna Walentynowicz oskarżona o kontynuowanie działalności związkowej. Skazano ją na 6 lat więzienia

13 marca 1983

W Kaliszu zorganizowano w sąsiedztwie jednego z kościołów marsz protestacyjny. Oddziały ZOMO uzbrojone w armatki wodne uniemożliwiły przemarsz.

14 marca 1983

Zakończył się, największy w skali regionu białostockiego, proces okresu stanu wojennego. Na ławie oskarżonych Wojskowego Sądu Garnizonowego w Białymstoku zasiadło 21 osób – głównie studentów i wykładowców białostockich uczelni – oskarżonych o sporządzanie i kolportaż „bibuły”. Sąd uniewinnił siedem osób, wobec pięciu postępowanie umorzył, zaś siedem osób skazał na kary od sześciu miesięcy do roku więzienia w zawieszeniu na trzy lata. Sprawę dwóch osób wyłączono do odrębnego postępowania.

16 marca 1983

Hutnicy z Huty im. Lenina w Krakowie uczestniczyli w marszu protestacyjnym, który został rozpędzony przez ZOMO.

17 marca 1983

Z zapisów MSW: „W Brańsku ujawniono 3 osobową organizację pod nazwą „Ruch Obrony Świadomości Narodowej i Chrześcijańskiej, która zajmowała się sporządzaniem i kolportowaniem nielegalnych wydawnictw”.

18 marca 1983

Z zapisów MSW: „W Gorzowie Wielkopolskim ujawniono 3 osobową grupę uczniów  miejscowych szkół  ponad podstawowych, która występując pod nazwą „Młodzieżowy Ruch Oporu” zajmowała się kolportażem ulotek  i wykonywaniem wrogich napisów”.

21 marca 1983

Komitet Helsiński utworzył Fundusz Praw Człowieka, zwrócił się też o pomoc finansową.

Rozpoczął się proces MRKS. Na ławie oskarżonych zasiadło 9 osób. Wśród nich znaleźli się Adamem Borowski, Wacław Skudniewski, Jerzy Bogumił, Bogusław Gołębiowski, Roman Bielański, Elżbieta Stobbe, Grzegorz Gampel, Mieczysław Nowak, Andrzej Machalski. Oskarżono ich m.in. o „przestępcze naruszanie obwiązującego porządku prawnego”.

22 marca 1983

Czesław Kiszczak przedstawił w Sejmie informację na temat rezultatów obowiązującego stanu wojennego. Wedle oficjalnych statystyk w czasie demonstracji śmierć poniosło 15 osób a 36 manifestantów odniosło rany postrzałowe.

23 marca 1983

Odbyło się spotkanie TKK. Wydano oświadczenia odnoszące się do zbliżających się uroczystości pierwszo i trzeciomajowych oraz odnośnie przyjazdu do Polski Jana Pawła II.

26 marca 1983

Z zapisów MSW: „W Polkowicach ujawniono 13 osobową nielegalną organizację  młodzieżową występującą pod nazwą „Młodzieżowa Armia Krajowa” i „Tajne Stowarzyszenie Antykomunistyczne”, zakwestionowano 3 nadajniki krótkofalowe wykonane sposobem amatorskim”.

30 marca 1983

Z zapisów MSW: „Przewodniczący związku zawodowego w Zakładach Elektromaszynowych <<Ema-Cela>> w Cieszynie otrzymał kilka anonimowych telefonów pogróżkowych”.

1 kwietnia 1983

Z zapisów MSW: „W Barlinku zatrzymano 4 osobową nieformalną grupę kolporterów ulotek”.

7 kwietnia 1983

Z zapisów MSW: „W Krakowie zatrzymano 3 osobową nieformalną grupę, która zajmowała się wydawaniem nielegalnego czasopisma pt „Montinowiec”, zakwestionowano  1 sitoramkę, 2 ryzy wydawnictw i papieru”.

10 kwietnia 1983

Polish Defender Force, organizacja utworzona w Nowym Jorku do obrony polskich działaczy opozycyjnych zamieściła w „New York Times” apel o uwolnienie więźniów politycznych w PRL, podpisany przez 27 znanych osobistości ze świata nauki i sztuki.

9-11 kwietnia 1983

Lech Wałęsa spotkał się z podziemną TKK NSZZ „Solidarność”

13 kwietnia 1983

Z zapisów MSW: „W Kombinacie Budowlanym <<Wschód>> w Bydgoszczy ujawniono  7-osobową nieformalną grupę, która  prowadziła zakonspirowaną działalność związkową w ramach b. NSZZ <<Solidarność>>”.

Z zapisów MSW: „W Warszawie zatrzymano 7 osobową nieformalną grupę, która zajmowała się organizowaniem nielegalnych audycji <<Radio Solidarność>> - zakwestionowano 1 urządzenie radiowe-nadawcze dużej mocy”.

14 kwietnia 1983

Lech Wałęsa otrzymał tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Harvarda. Redakcje szwedzkiej „Dagens Nyheter” i duńskiej „Politiken” przyznały przewodniczącemu NSZZ „Solidarność” nagrodę 50 tys. koron, za walkę o prawo do życia w wolności i prawdzie. Lech Wałęsa przekazał tę sumę na cele obrony praw człowieka w Polsce.

15 kwietnia 1983

Aresztowano szefa gorzowskiej Regionalnej Komisji Wykonawczej NSZZ „Solidarność” Zbigniewa Bełza oraz dwudziestu innych działaczy „Solidarności”. Bełz, uwolniony po kilku miesiącach na mocy amnestii, wydał oświadczenie, w którym zachęcał do rezygnacji z działalności konspiracyjnej. Kierownictwo RKW przejął Stanisław Żytkowski, który sprawował je do 1989.

16 kwietnia 1983

Z zapisów MSW: „W Częstochowie ujawniono nieformalną 7-osobową grupę, która zajmowała się wykonywaniem nielegalnych  wydawnictw m.in. czasopisma pt. <<CDN>>, zakwestionowano 1 powielacz, 8 tysięcy egzemplarzy nielegalnych wydawnictw przygotowanych do rozpowszechnienia i 30 ryz papieru”.

19 kwietnia 1983

Zorganizowano niezależne obchody 40 rocznicy powstania w Gettcie Warszawskim. W związku z nimi aresztowano Janusza Onyszkiewicza.

20 kwietnia 1983

W Gorzowie Wielkopolskim ukazał się pierwszy numer pisma Ruchu Młodzieży Niezależnej „Szaniec”.

21 kwietnia 1983

TKK NSZZ „Solidarność” na wniosek Zespołu ds. Kultury przyznała nagrody kulturalne „Solidarności” za lata 1981/1982. Miały one charakter wyróżnień honorowych. Otrzymali je: Ryszard Bugajski – za reżyserię filmu „Przesłuchanie”, Jerzy Jarocki – za reżyserię „Mordu w katedrze”, Krzysztof Kieślowski – za reżyserię filmu „Przypadek”, Marek Nowakowski – za tom opowiadań „Raport o stanie wojennym”, Andrzej Piekutowski – za film „Chłopi ‘81”, Jan Polkowski – za stwórczość poetycką, Janusz Zaorski – za reżyserię filmu „Matka Królów”, Zbigniew Zapasiewicz – za rolę Łunina, anonimowy autor piosenki „Idą pancry na Wujek”, Lech Bądkowski – za twórczość literacką i publicystyczną oraz za redagowanie tygodnika „Samorządność”, Ryszard Bugajski, Tomasz Jastrun – za twórczość poetycką w okresie stanu wojennego, Jan Krzysztof Kelus – za piosenki z ostatnich lat, Andrzej Szczepkowski – za rolę w sztuce „Ambasador” S. Mrożka, Teatr Ósmego Dnia – za spektakl „Mandelsztam”.

22 kwietnia 1983

Z zapisów MSW: „W Bielsku Białej ujawniono nieformalną 4-osobową grupę kolporterów  prowadzących jednocześnie zakonspirowaną działalność związkową w ramach  b. NSZZ <<Solidarność>>”.

23 kwietnia 1983

We Wrocławiu aresztowano Józefa Piniora, członka RKS.

24 kwietnia 1983

W Zamościu oblano farbą pomnik funkcjonariuszy MO i SB poległych w walkach z podziemiem niepodległościowym.

25 kwietnia 1983

We Wrocławiu nowym przewodniczącym RKS-u został Marek Muszyński, używający do 1986 r. pseudonimu „Witold”.

26 kwietnia 1983

Z zapisów MSW: W Dąbrowie Górniczej  ujawniono 4 osobową nieformalną grupę wykonawców  i kolporterów ulotek – zakwestionowano 1,5 tysiąca ulotek, 1 maszynę do pisania, 5 ryz papieru”.

28 kwietnia 1983

[W Gorzowie Wielkopolskim ] nadano 8-minutową audycję Radia „Solidarność”.

Członkowie załogi gdańskiego „Elmoru” wystosowali do władz list w obronie Andrzeja Gwiazdy. Zwrócili uwagę na konflikt pomiędzy faktem aresztowania wspomnianego a propagandą władz głoszącą ideę zgody narodowej.

29 kwietnia 1983

Z zapisów MSW: W Zakładach Chemicznych <<Oświęcim>> w Oświęcimiu zatrzymano 3-osobową nieformalną grupę  kolporterów ulotek i wydawnictw”.

29-30 kwietnia 1983

SB podszywając się pod „Radio Solidarność” wezwało do odwołania manifestacji pierwszomajowych. [...] „Wiemy o przygotowaniach ZOMO i wydanych rozkazach, wiemy, do czego są zdolni i jakie skutki może pociągnąć za sobą szarża tych, którzy mienią się stróżami porządku publicznego. Nie chcemy ofiar w przededniu wizyty Papieża – Polaka. W tej sprawie Komitet Organizacyjny Obchodów 1 Maja NSZZ „Solidarność” Regionu Mazowsze podjął decyzję o zmianie formy naszego protestu”.

W Świdniku została nadana pierwsza audycja Radia „Solidarność”

30 kwietnia 1983

Z zapisów MSW: „W zajezdni autobusowej Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego w Warszawie przy ul. Kleszczowej zatrzymano 2 członków  tzw. „Międzyzakładowego Komitetu Współpracy <<Solidarności>>”.

Stan wojenny - kalendarium: maj - lipiec 1983


Maj 1983: powstał Międzyzakładowy Komitet "Solidarności" Myślenice.
1 maja 1983

W Łodzi, Częstochowie, Lublinie, Bydgoszczy, Krakowie, Szczecinie, Poznaniu oraz innych miastach odbyły się manifestacje „Solidarności”. W Gdańsku, Gdyni, Nowej Hucie, Wrocławiu i Warszawie demonstracje zaatakowały siły ZOMO. Podczas niezależnej demonstracji w Nowej Hucie zginął Ryszard Smagur postrzelony przez zomowca petardą w głowę. Mniejsze demonstracje odbyły się Świdnicy, Bielawie i Dzierżoniowie. Ogółem zatrzymano około 1000 osób.
Z zapisów MSW: „Pogotowie ratunkowe w Legnicy otrzymało anonimowy telefon o zaminowaniu studzienek  kablowych na trasie pochodu 1-majowego”.

2 maja 1983

Z zapisów MSW: „W Akademii Rolniczo-Technicznej w Olsztynie zerwano 7 flag"”

3 maja 1983

Podobnie jak rok wcześniej odbyły się demonstracje. Miały one miejsce w Warszawie, Krakowie, Poznaniu i Lublinie

Funkcjonariusze specjalnego oddziału MO napadli na kościelny komitet pomocy działający przy kościele św. Marcina na warszawskim Starym Mieście. Zdemolowano pomieszczenia Komitetu oraz uprowadzono cztery osoby. Pobito m.in. Barbarę Sadowską, współpracownicę komitetu,  matkę Grzegorza Przemyka.

Po Mszy św. „za Ojczyznę”, odprawionej w kościele p.w. Podwyższenia Krzyża Świętego w Gliwicach odbyła się demonstracja uliczna. Interweniowały milicja i SB.

4 maja 1983

Z zapisów MSW: „W Krakowie zatrzymano 3 osobową grupę kolporterów ulotek”.

5 maja 1983

Lech Wałęsa spotkał się z dziennikarzami zagranicznymi. Nieoficjalne obchody 1 Maja ocenił jako sukces „Solidarności”.

Z zapisów MSW: „W Łodzi zatrzymano 5-osobową grupę wykonawców i kolporterów ulotek i wydawnictw, zakwestionowano 2 sitoramki, 1 maszynę do pisania i 25 ryz papieru”.

6 maja 1983

Przywódcy różnych nurtów związkowych działających przed 13 grudnia 1981 wystosowali apel do Prezydium Sejmu o rzeczywisty pluralizm związkowy, uwolnienie więzionych za działalność związkową, przywrócenie do pracy zwolnionych.

9 maja 1983

Rektor kaliskiego kolegium oo. Jezuitów, o. Stefan Dzierżek został aresztowany i postawiony przed kolegium ds. wykroczeń za wywieszenie ogłoszenia o przeprowadzeniu zbiórki pieniędzy na potrzeby osób represjonowanych. Ten 70 letni wówczas kapłan został skazany na dwa miesiące aresztu. Wskutek apelacji 26 maja 1983 Sąd zawiesił wykonanie kary na 10 miesięcy.

10 maja 1983

„Głos Wybrzeża”, a następnie oficjalna telewizja i Polska Agencja Prasowa zaatakowały spowiednika Lecha Wałęsy ks. Henryka Jankowskiego, sugerując, że jego ojciec był zwolennikiem Hitlera i poległ na froncie wschodnim jako żołnierz Wehrmachtu.

Z zapisów MSW: „W Warszawie zatrzymano 6 osobową grupę kolporterów nielegalnych wydawnictw zakwestionowano 10000 egzemplarzy <<Tygodnika Mazowsze>> przygotowanych do rozpowszechnienia i znaczne ilości materiałów poligraficznych”.

12 maja 1983

Prymas Polski Józef Glemp w swojej homilii w Krakowie w dniu święta św. Stanisława zwrócił uwagę na ważną rolę Kościoła w pomocy osobom represjonowanym zarazem wezwał, aby świątyń nie wykorzystywać do wznoszenia haseł politycznych.

Na komisariacie milicji na Starym Mieście w Warszawie został ciężko pobity Grzegorz Przemyk, syn poetki Barbary Sadowskiej, współpracowniczki kościelnego komitetu pomocy.

14 maja 1983

Zmarł 18-letni maturzysta Grzegorz Przemyk, zakatowany 12 maja na komisariacie MO na warszawskiej Starówce. Wcześniej jego matka – Barbara Sadowska, poetka, działaczka w obronie praw człowieka – została pobita wraz z pięcioma innymi osobami w Prymasowskim Komitecie Pomocy. Władze podjęły szeroko zakrojone działania mające na celu skierowanie podejrzeń o śmiertelne pobicie na pracowników pogotowia udzielających Grzegorzowi Przemykowi pomocy a oddalenie ich od funkcjonariuszy komisariatu. Efektem realizacji tegoż planu był proces w którym oskarżono wspomnianych pracowników pogotowia.

16 maja 1983

RKW NSZZ „S” Region Mazowsze, wydała oświadczenie w sprawie tragicznej śmierci Grzegorza Przemyka.

17 maja 1983

W Warszawie aresztowano Bronisława Geremka wcześniej też internowanego. W sierpniu 1980 był on członkiem grupy doradców przy Międzyzakładowym Komitecie Strajkowym.

18 maja 1983

W Toruniu powstała Regionalna Komisja Wykonawcza NSZZ „Solidarność”

19 maja 1983

W stolicy z udziałem kilkudziesięciu tysięcy ludzi odbył się pogrzeb Grzegorza Przemyka śmiertelnie pobitego na komisariacie MO.

Ogłoszono wyrok w procesie warszawskiego MRKS. Adama Borowskiego skazano na 3,5 roku więzienia. Pozostałych siedmiu oskarżonych na kary od 2 lat do 2 lat w zawieszeniu.

20 maja 1983

Rzecznik francuskiego MSZ wydał oświadczenie – oficjalny protest do władz państwa polskiego: „Ostatnie wydarzenia w Polsce wskazują w sposób oczywisty, że poważne akty przemocy dosięgają niewinnych ofiar. Francja pozostaje w przekonaniu, że poszukiwanie trwałego rozwiązania kryzysu musi rzeczywiście brać pod uwagę aspiracje ludności: uwolnienie wszystkich uwięzionych, zaprzestanie represji i powrót do pluralizmu związkowego”.

21 maja 1983

Z zapisów MSW: „Do Szatni Wydziału W-2 w Zakładach <<Hutmen>> we Wrocławiu wrzucono granat łzawiący”.

25 maja 1983

Z zapisów MSW: „W Wadowicach zatrzymano 4-osobową  grupę pracowników Fabryki Elementów Obrabiarkowych <<Ponar>>, która prowadziła kolportaż ulotek”.

26 maja 1983

W Toruniu obchodzono Dzień Solidarności z Więźniami Politycznymi.

Lech Wałęsa otrzymał nagrodę Sprawiedliwości Społecznej przyznaną przez amerykański związek zawodowy United Auto Workers.

W ramach kampanii przeciwko Lechowi Wałęsie władze w dziesiątkach tysięcy egzemplarzy rozpowszechniały tekst jego rzekomej rozmowy z bratem w Arłamowie. SB próbowała dowieść w nim, że Wałęsowie to hochsztaplerzy.

27 maja 1983

Gen. Czesław Kiszczak na posiedzeniu PRON ostro zaatakował przeciwników politycznych: „Wierutnym kłamstwem i bzdurą są nasilające się ostatnio oskarżenia resortu o praktykowanie nadużywania władzy, w tym zwłaszcza naruszania nietykalności osobistej obywateli. [...] Sprawa stosowania środków przymusu bezpośredniego regulowana jest w resorcie w sposób bardzo szczegółowy. Każdy przypadek musi być szczegółowo opisany w odpowiednich dokumentach, a każdy sygnał od społeczeństwa o nieprawidłowościach w tym względzie jest skrupulatnie badany”.

28 maja 1983

Sąd Warszawskiego Okręgu Wojskowego zaocznie skazał na śmierć Zdzisława Najdera, dyrektora Sekcji Polskiej Radia Wolna Europa.

1 czerwca 1983

Na apel TKZ „S” w FSO odbył się 15-minutowy strajk protestacyjny pod hasłem żądania ujawnienia sprawców śmiertelnego pobicia Grzegorza Przemyka i jawnej rozprawy sądowej w tej sprawie.

5 czerwca 1983

Na mocy jednorazowego zezwolenia prezydenta Warszawy gen. Mieczysława Dębickiego odbyło się zebranie Zarządu Głównego Stowarzyszenia Filmowców Polskich, na którym Prezydium ZG wraz z Andrzejem Wajdą podało się do dymisji.

6 czerwca 1983

Z zapisów MSW: „W Rawie Mazowieckiej, Wiskitkach i Puszczy Mariańskiej ujawni[ono] i zatrzymano 5 osobową grupę kolporterów ulotek, zakwestionowano 1 maszynę do pisania i 8 ryz papieru”.

8 czerwca 1983

Z zapisów MSW: „W Częstochowie zatrzymano 6-osobową grupę kolporterów ulotek”.

Z zapisów MSW: „W Poznaniu zatrzymano 5 osobową grupę, która zajmowała się nagrywaniem wywiadów z robotnikami i przekazywaniem ich do zachodnich środków przekazu”.

9 czerwca 1983

Z zapisów MSW: „W Gdańsku dokonano zatrzymania 9 członków nielegalnej organizacji pod nazwą „Niezależna Grupa Polityczna” – zakwestionowano 3 maszyny do pisania, ok. 4 tys.  Nielegalnych wydawnictw – jednocześnie w Warszawie, Wrocławiu i Toruniu zatrzymano 3 dalszych  członków tej organizacji  i zakwestionowano 2 maszyny do pisania”.

10 czerwca 1983

Z zapisów MSW: „Zatrzymano w Krakowie 16 osobową grupę kolporterów i wykonawców  ulotek i wydawnictw – zakwestionowano 1 powielacz offsetowy produkcji zachodniej, 1 sitoramkę, 1 maszynę do pisania, ok. 4 tysiące różnych wydawnictw  przygotowanych do kolportażu”.

16-23 czerwca 1983

Odbyła się druga pielgrzymka papieża Jana Pawła II do Polski. W jej trakcie odwiedził on Warszawę, Częstochowę, Poznań, Katowice, Wrocław i Kraków

17 czerwca 1983

Papież odprawił mszę na Stadionie X lecia w Warszawie. Wśród eksponowanych na stadionie transparentów widniał także i taki: „Najserdeczniejsze pozdrowienia Janowi Pawłowi II z podziemia i więzienia przemyca NSZZ <<Solidarność>>”. W swojej homilii Papież wspominał m.in. o doświadczeniach Polaków „ostatnich lat”, ważnych dla „wielu społeczeństw Europy i świata”.

18 czerwca 1983

Kolejnym punktem papieskiej wizyty był Niepokalanów, gdzie papież odprawił mszę.

19 czerwca 1983

Wizyta Ojca Świętego na Jasnej Górze w Częstochowie

20 czerwca 1983

Rozwiązano Związek Polskich Artystów Plastyków

Wizyta Ojca Świętego w Poznaniu, Katowicach. Odbyła się uroczysta Msza św. na lotnisku w Katowicach – Muchowcu. Według szacunkowych danych w nabożeństwie wzięło udział około miliona osób.

21 czerwca 1983

Jan Paweł II w ramach swojej pielgrzymki odwiedził Wrocław, górę św. Anny. Odbyła się msza święta, będąca wielką manifestacją „Solidarności”.

Z zapisów MSW: „W Warszawie zatrzymano 6 osobową nielegalną organizację pod nazwą <<VIS>>”.

27 czerwca 1983

Z zapisów MSW: „W Częstochowie zatrzymano 3 członków tzw. „TKR NSZZ <<Solidarność>> – Częstochowa””.

28 czerwca 1983

W Poznaniu ZOMO rozproszyło manifestację w rocznicę Czerwca 1956.

30 czerwca 1983

Z zapisów MSW: „W Słupsku ujawniono 4 osobową grupę młodzieżową która wykonywała radiowe urządzenia nadawcze, zakwestionowano 3 nadajniki”.

3 lipiec 1983

TKK wydało oświadczenie nawiązujące do zakończonej wizyty Papieża Jana Pawła II oraz zapowiedzi władz o możliwości zniesienia stanu wojennego.

11 lipiec 1983

Sąd  Rejonowy w Legnicy skazał dwóch pracowników Zakładów Przemysłu Dziewiarskiego „Hanka” w Legnicy na kary po 1 roku więzienia w zawieszeniu oraz po 20 tys. zł grzywny za zorganizowanie 16 kwietnia akcji – minuty ciszy na cześć poległych górników w kopalni „Wujek”.

14 lipiec 1983

Zbigniew Bujak w wywiadzie dla „Tygodnika Mazowsze” mówił o ujawnianiu się działaczy podziemia po 22 lipca: „Byłoby oczywiście dobrze, gdyby jak najwięcej osób mogło powrócić do domów. Nie dotyczy to jednak władz Związku i ich niezbędnych współpracowników. Od nich musimy oczekiwać wyrzeczeń i rezygnacji z życia osobistego po to, by „S” mogła nadal działać w skali ogólnopolskiej”.

19 lipiec 1983

Do sądu skierowano akt oskarżenia przeciwko ośmiu osobom w sprawie działalności NSZZ „Solidarność” oraz wydawania wrocławskiego podziemnego pisma „Iskierka”. Sześć osób aresztowano.

20 lipiec 1983

Z zapisów MSW: „W miejscowości Młynary k/Ostrołęki zatrzymano 5-osobową obsługę nielegalnej drukarni, zakwestionowano 2 powielacze offsetowe, 60 ryz papieru, 635 wydawnictw  przygotowanych do kolportażu”.

21 lipiec 1983

Z zapisów MSW: „W Zelowskich Zakładach Przemysłu Bawełnianego <<Fanar>> ujawniono 3 osobową nielegalną  grupę <<Solidarności?>>”.

22 lipca 1983

Po 586 dniach zniesiono stan wojenny dotąd jedynie zawieszony

Bibliografia:

 
Dudek A., red., Stan wojenny w Polsce 1981-1983, Warszawa 2003.

Holzer J., Leski K., Solidarność w podziemiu, Łódź 1990.

Józef Kardynał Glemp Prymas Polski. Piętnaście lat posługi prymasowskiej, Warszawa 1997.

Pernal M., Skórzyński J., Kalendarium Solidarności. Gdy niemożliwe stało się możliwe, 2005.

Solidarność. XX lat historii, Warszawa 2000.

Stan wojenny w Polsce. Kalendaria wydarzeń 13 XII 1981-31 XII 1982, Warszawa 1999

Zabłocki W., Stan wojenny w Małopolsce, Kraków 1994.

IPN BU 1585/1630 – [akty o znamionach terroru politycznego 1983-1985 wg woj.]

IPN BU 1585/4109– [nielegalne organizacje 1983-1986, wg woj.]

Materiały przygotowane przez oddziały BEP IPN.
 
 


Stan wojenny - publikacje


Dzieje stanu wojennego stanowiły jeden z głównych przedmiotów badań podejmowanych przez Instytut Pamięci Narodowej. Ich efektem stały się liczne wystawy, konferencje oraz publikacje, zarówno o naukowym, jak i popularyzatorskim charakterze.
Stan wojenny w Polsce 1981–1983, red. Antoni Dudek, Warszawa 2003

Kiedy we wrześniu 1983 r. Centrum Badania Opinii Społecznej przeprowadziło poufny sondaż na temat stanu wojennego, okazało się, że 48 proc. Polaków oceniło negatywnie wydarzenia z 13 grudnia 1981 r., ale równocześnie aż 43 proc. było przeciwnego zdania . Z większości fragmentów poświęconych nastrojom społecznym w latach 1982–1983 wyłania się obraz społeczeństwa bardziej zmęczonego niż zastraszonego. Zmęczonego trudnościami dnia codziennego, a zwłaszcza nieustanną pogonią za żywnością, odzieżą, środkami higieny osobistej czy artykułami przemysłowymi. „Przed wojną i po wojnie każda kobieta potrafiła zrobić mydło. Dziś wydumaliśmy, że jego nie zrobimy bez jakiegoś wsadu importowego, że do tego potrzeba specjalnych tłuszczów” – mówił w marcu 1982 r. cytowany w rozdziale dotyczącym Lubelszczyzny tamtejszy I sekretarz Komitetu Wojewódzkiego PZPR Władysław Kruk, przekonując, że braki mydła na rynku wynikają z nadmiernego uzależnienia polskiej gospodarki od złowrogiego Zachodu. Tego rodzaju myślenie było wyjątkowo żywe w szeregach partyjno-wojskowego establishmentu. „Tow. Tadeusz Czechowicz zwrócił uwagę na konieczność zwiększenia produkcji substytutów kawy i herbaty” – zapisano w protokole jednego z posiedzeń Biura Politycznego w kwietniu 1982 r.
Poczucie beznadziei, jakie ogarnęło znaczącą część Polaków, potęgowały też prasa, radio i telewizja, w których nieustannie przekonywano obywateli, że władze dążą do rzeczywistej reformy gospodarczej oraz „konstruktywnego” dialogu prowadzonego na forum komitetów ocalenia narodowego, a następnie PRON. Rezultatem realizowanej przez ekipę Jaruzelskiego polityki „porozumienia i walki” była trwająca przez całą dekadę lat osiemdziesiątych emigracja z Polski, która wedle niektórych szacunków objęła około miliona obywateli. Nieprzypadkowy był też, wspominany w kilku rozdziałach, wzrost nielegalnej produkcji alkoholu. W Suwałkach, wedle szacunków MO, miał on sięgać nawet tysiąca procent. 
Stan wojenny, Warszawa 2002 (Teki edukacyjne)

1982 styczeń 6, Suwałki – Informacja Wojewódzkiego Sztabu Informacji w Suwałkach o zasdach reglamentacji w styczniu 1982 r.
Zasady reglamentacji
Wydział Handlu i Usług Urzędu Wojewódzkiego w Suwałkach informuje:
- karty zaopatrzenia mogą być wydawane nie później niż do ostatniego dnia miesiąca, na który obowiązują – bez przedłużenia terminu ważności;
- karty zaopatrzenia mogą być realizowane w rejonie miejsca zamieszkania lub pracy na obszarze miasta lub gminy, a sieć wiejska nie zapewnia warunków zakupu w najbliższej miejscowości;
- poszczególne odcinki karty zaopatrzenia są ważne jedynie z całą kartą;
- przedłuża się ważność grudniowych kart zaopatrzenia na mięso i jego przetwory oraz inne artykuły reglamentowane do 10 stycznia 1982 r. Decyzja ta nie dotyczy alkoholu i papierosów;
- od 1 stycznia 1982 r. kary zaopatrzenia na mięso i jego przetwory podlegają rejestracji w sklepach prowadzących sprzedaż tych artykułów w miejscu pracy lub miejscu zamieszkania;
- posiadacze kart zaopatrzenia „M-I” otrzymają w styczniu 1982 r. dodatkowo 200 gramów mięsa i jego przetworów na odcinek rezerwowy karty oznaczony „R-MII nr 5”. Łączna wielkość odcinków zaopatrzenia na mięso i jego przetwory na tej karcie wynosić będzie 2,5 kg;
- posiadacze kart zaopatrzenia „M-II” otrzymają w styczniu 1982 r. dodatkowo 300 gramów mięsa i jego przetworów na odcinek rezerwowy karty oznaczony „R-MII nr 5”. Łączna wielkość odcinków zaopatrzenia na mięso i jego przetwory na tej karcie wynosić będzie 4 kg;
- od dnia 1 lutego 1982 r. w ośrodkach miejskich rejestrowane będą również karty zaopatrzenia „Mleko” pełnotłuste dla dzieci w wieku od 1 do 3 lat, 11 m[iesięc]y, 29 dni;
- z dniem 1 stycznia 1982 r. sprzedaż alkoholu i papierosów objęta będzie reglamentacją centralną o odbywać się będzie za pomocą nominałów umieszczonych na kartach zaopatrzenia „P-II”, „P-III”. Jednocześnie tracą ważność karty zaopatrzenia „AP” wydrukowane dla potrzeb województwa suwalskiego. Przewiduje się możliwość wprowadzenia zamienników za papierosy i alkohol w[edłu]g dotychczasowych norm, tj. za butelkę alkoholu – 100 gramów kawy naturalnej lub 0,5 kg cukierków, za trzy paczki papierosów – 100 gramów cukierków. Uchyla się możliwość zakupu alkoholu za dostarczenia 30 opakowań szklanych;
- sprzedaż proszku od prania w miesiącu styczniu 1982 r. odbywać się będzie na odcinek rezerwowy 31 znajdujący się na kartach zaopatrzenia „P-I”, „P-II”, „P-III” w[edłu]g norm miesięcznych obowiązujących w grudniu 1981 r. 

Stan wojenny na Pomorzu w relacjach świadków. Materiały konkursu historycznego, oprac. Justyna Skowronek i Maria Krause, Gdańsk 2004

Wstaliśmy z rana, około 8.30. Miałem włączyć radio, ale w niedzielę o tej godzinie nie ma nic ciekawego. Po kilkunastu minutach włączyłem jednak radio. Nadawali muzykę poważną. Nic nie było na UKF. Włączyłem telewizor – też nic! Tknięty przeczuciem, odszukałem Wolną Europę. Przez szumy i piski usłyszałem strzępy słów o „stanie wojennym”. To było prawie pewne. Ponownie włączyłem telewizor i zobaczyłem to, o czym słyszałem już w radiu. Spikerzy ubrani byli w mundury wojskowe. Mówili o internowaniu „ekstremistów” z „Solidarności”. 

Stan wojenny w Małopolsce w relacjach świadków, oprac. Zbigniew Solak, Jarosław Szarek, współpraca Ewa Zając, Kraków 2001

Marek Machowski: […] Mieszkałem wówczas u teściowej. Pamiętam, że obejrzałem jakiś film i około północy poszedłem spać. W nocy, o godzinie 1.20 obudził nas huk. Usłyszałem bardzo mocne walenie w okno. Pomyślałem, że coś się ważnego stało. Wyskoczyłem z łóżka i podbiegłem do okna. Przez rozsunięte firanki zobaczyłem dwóch milicjantów, jeden był w mundurze galowym majora, a drugi w moro. Powiedzieli mi, że mają ważną sprawę i żebym otworzył. Stanowczo odmówiłem. Wtedy ten major stwierdził, że miałem wypadek samochodowy i chcą oglądnąć samochód. Odpowiedziałem, że w tej sprawie zapraszam między godz. 6.00, a 22.00 i kończymy dyskusję. Oni jednak nalegali. Zaproponowałem, że dam im kluczyki i niech sami zaglądną do garażu obok. Kazałem im odsunąć się i wyrzuciłem je. Już wtedy przypuszczałem, że to początek jakiejś akcji przeciwko Związkowi. Zażądałem od nich okazania jakiegoś dokumentu, nakazu itp. Wówczas major wyciągnął złożoną kartkę papieru z moim nazwiskiem i adresem. Ponieważ miałem przy sobie stary dowód, a w nim inny adres zameldowania niż na nakazie milicyjnym, stwierdziłem, że pomylili się. Okazałem dowód, który miałem przy sobie. Major zmieszał się. Wtedy ten drugi powiedział: „Wiemy, że o pana chodzi, ja pana znam. Jeżeli pan nie otworzy, jesteśmy zobowiązani do wyważenia drzwi siłą”. W tym momencie zobaczyłem nagle na trawie cień kija. Zapytałem: „Kto się tam jeszcze ukrywa?” Z mroku wyszedł trzeci milicjant z kałasznikowem, jak się okazało, zdawaliśmy razem maturę.
Powiedzieli, że nie mają już czasu, i albo wychodzę, albo wchodzą na siłę. Mój teść, zresztą o poglądach lewicowych, zwymyślał ich, że tak to nawet Niemcy nie postępowali. Teściowa krzyczała, żona płakała. Obudził się mój siedmioletni syn, cały się trząsł z przerażenia. W pokoju obok spała jeszcze trzyletnia córka. Żal zrobiło mi się dzieci, nie chciałem, aby córka zapamiętała na całe życie jak w środku nocy milicja zabiera jej ojca. Powiedziałem, że tylko ze względu na małe dzieci, zaraz wyjdę […]

Stan wojenny w Małopolsce. Relacje i dokumenty, oprac. Zbigniew Solak, Jarosław Szarek, współpraca Henryk Głębocki, Jolanta Nowak, Adam Roliński, Kraków 2005

W sklepach nie było literalnie nic. A to co było, było sprzedawane na kartki. Trzeba było czekać godzinami w kolejce, aby kupić kawałek lichego mięsa czy kilogram cukru. Nie chciałam zredukować mojego życia do kolejki. Ponieważ jednak trzeba było coś jeść, odgrzebałam zapiski babci z okresu okupacji. Zainspirowana tym przykładem wymyślałam różne receptury na „zupy z gwoździa”, a nawet na desery „z gwoździa”. Jak zrobić placek bez mąki, bez cukru i bez masła? Bardzo prosto! To szarlotka zapiekana na chlebie, zamiast cukru słodzona dżemem. Tych sposobów na oszukanie biedy miałam mnóstwo. Poszłam z nimi do „Dziennika Polskiego”, do redaktora Ryszarda Niemca. Proponowałam, by to drukowali, oczywiście bez mojego nazwiska, bo nazwisko było na cenzurowanym. Tłumaczyłam, że to ułatwi ludziom życie. Porozmawialiśmy sobie chwilę i wydawało mi się, że coś z tego będzie. Byłam nieskończenie naiwna. Cenzura nie mogła na coś takiego się zgodzić. Przecież nie ułatwianie, ale utrudnianie życia było celem władzy. Przecież chodziło o to, by naród zmęczyć: ludzie spędzający życie w kolejkach pomstują, ale nie mają sił na bunt.

Szybko zapomniałam o tej historii. Dopiero trzy lata temu redaktor Niemiec przypomniał mi moje niespełnione plany kulinarno-edukacyjne.

Idą pancry na „Wujek”, red. A. Borowski, Oficyna Wydawnicza Volumen, Stowarzyszenie „Pokolenie”, IPN w Katowicach, Warszawa 2006

Wokół budynku, w którym mieszkał Ludwiczak, stało kilka milicyjnych nysek i łazików, a dom był obstawiony milicją w mundurach szturmowych, ze specjalnymi długimi pałkami. Po krótkim czasie widzę, że z wielkim hałasem wyciągają z domu Ludwiczaka, wciskają go do wozu. Podniósł się krzyk, ale oni zaraz odjechali. Staliśmy zdezorientowani. Po chwili w towarzystwie sąsiada poszedłem do mieszkania Ludwiczaka. Zastałem tam drzwi wyłamane toporami. Żona i dzieci wystraszone, nie wiedziały, co się dzieje. Obok drzwi widniały strugi krwi. Żona wyjaśniła, że kiedy dowiedziano się, iż ktoś przyjechał po Ludwiczaka z milicji i go zabierają, z kopalni przybiegła grupka ludzi. Kiedy wbiegli do domu, zostali dotkliwie pobici przez ZOMO i stąd ta cała krew przed drzwiami.

14 dni pod ziemią. KWK „Piast” w Bieruniu. 14–28 grudnia 1981 roku, red. Jarosław Neja i Andrzej Sznajder, IPN, Kompania Węglowa S.A., Kopalnia Węgla Kamiennego „Piast”, Katowice 2006

Trudny dialog ze społeczeństwem władze komunistyczne postanowiły przerwać, ulegając w ten sposób tłumionej dotąd pokusie pójścia na skróty poprzez użycie siły. Wprowadzenie stanu wojennego w nocy z 12 na 13 grudnia 1981 r. było szokiem dla całego społeczeństwa. Przygotowania do tej operacji trwały od ponad roku i na terenie całej Polski miała ona podobny przebieg. W pierwszych godzinach – nierzadko jeszcze przed północą – w ramach operacji o kryptonimie „Jodła” funkcjonariusze Służby Bezpieczeństwa (SB) i Milicji Obywatelskiej (MO) dokonywali zatrzymań i internowań wytypowanych działaczy „Solidarności” i innych organizacji uznanych za niebezpieczne dla komunistycznego reżimu. Tylko w ciągu pierwszych kilku dni internowano około 5 tysięcy osób, umieszczając je w przygotowanych wcześniej 49 ośrodkach. O północy rozpoczęto operację o kryptonimie „Azalia”, polegającą na całkowitej niemal blokadzie łączności telefonicznej. W celu zastraszenia społeczeństwa na ulice największych miast wyprowadzono 70 tysięcy żołnierzy i 30 tysięcy milicjantów wraz z kilkoma tysiącami czołgów, transporterów opancerzonych i bojowych wozów piechoty. Jednocześnie na podstawie dekretu o stanie wojennym zawieszono podstawowe prawa i swobody obywatelskie: wprowadzono godzinę milicyjną, ograniczono swobodę poruszania się między miastami, wprowadzono cenzurę listów, zawieszono działalność organizacji społecznych, w tym związków zawodowych. Większość dużych zakładów przemysłowych, w tym wszystkie huty i kopalnie, zmilitaryzowano. W postępowaniu sądowym o łamanie prawa stanu wojennego wprowadzono tryb doraźny.

Władza i opozycja w stanie wojennym na Białostocczyźnie, oprac. T. Danilecki, M. Kietliński, wyd. IPN Oddział w Białymstoku, Zarząd Regionu Podlaskiego NSZZ „Solidarność”, Białystok 2006

 1981 grudzień [1?], Białystok – Plan przejęcia przez tajnych współpracowników Służby Bezpieczeństwa kierownictwa w strukturach Zarządu Regionu Białystok NSZZ „Solidarność” po wprowadzeniu stanu wojennego.
Białystok, dnia [] grudnia 1981 roku
„Zatwierdzam”
Tajne spec[jalnego] znaczenia
Plan kierunkowych działań operacyjnych umożliwiających przejęcie kierowniczych ogniw „Solidarności” w woj. Białostockim po wprowadzeniu stanu wyjątkowego

I. Krótka charakterystyka sytuacji operacyjnej po akcji „Jodła”.
W ramach przeprowadzenia akcji „Jodła” wyeliminowane [zostaną] z aktywnej działalności związkowej następujące osoby:
- Prezydium Zarządu Regionu NSZZ „Solidarność”:
Przewodniczący St[anisław] Marczuk, 3 v[i]ce przewodniczących: (J[erzy] Rybnik, M[ichał] Pietkiewicz, B[ernard] Bujwicki, sekretarz K[azimierz] Kamiński, członkowie: (R[oman] Wilk, Z[enon] Biender, J[erzy] Pianko, M[arek] Depczyński, E[dmund] Lajdorf, L[eopold] Stawecki, B[ronisław] Niepsuj).
- Pracownicy etatowi Zarządu Regionu: (K[rzysztof] Burek, B[ogusław] Korecki, K[onrad] Kruszewski, Kopacz). Ponadto 32 osoby z komisji zakładowych poszczególnych zakładów przemysłowych (wykaz w załączeniu).
W wyniku akcji sparaliżowana zostanie działalność Zarządu Regionu NSZZ „Solidarność” oraz komisji zakładowych ważniejszych zakładów. Na podstawie posiadanego rozpoznania operacyjnego przewiduje się możliwość rekonstruowania władz kierowniczych Regionu. Sygnalne informacje wskazują, iż kierownictwo Regionu: (St[anisław] Marczuk, J[erzy] Rybnik, B[ronisław] Niepsuj), licząc się z możliwością zatrzymania, przystąpiło do przygotowania ekip zastępczych, które przejęłyby tymczasowe kierownictwo związku.
Na podstawie dotychczasowych doświadczeń oraz uwzględniając strukturę zatrudnienia i lokalizację większych zakładów przemysłowych przewiduje się, iż próby odtworzenia władz Regionu mogą nastąpić w Fabryce Przyrządów i Uchwytów w B[iałym]stoku, Białostockich Zakładach Przemysłu Bawełnianego „Fasty” bądź Zakładzie Podzespołów Telewizyjnych „Unitra-Biazet” w Białymstoku.
Jednakże najbardziej optymalne warunki, ze względu na położenie (komunikację, łączność) i męską […] obsadę załogi, będą w Fabryce Przyrządów i Uchwytów Zakład nr 1 przy ul. Łąkowej. W ostatnim strajku generalnym tymczasową siedzibę Zarządu Regionu spełniała ten zakład.
Mając na uwadze powyższą sytuację, planuje się realizację zadań operacyjnych, mających na celu przechwycenie inicjatywy przez sterowanie źródła informacji w zakresie tymczasowego kierowania ogniwami NSZZ „Solidarność” w wiodących zakładach

Stan wojenny w Wielkopolsce, red. Stanisław Jankowiak i Jan Miłosz, Poznań 2004

Przypadki ofiar śmiertelnych i osób zmarłych w niewyjaśnionych do dziś okolicznościach są najbardziej drastycznym przejawem łamania prawa w okresie stanu wojennego oraz w okresie po nim następującym. Prawdopodobnie nigdy nie uda się precyzyjnie ustalić liczby rzeczywistych ofiar aparatu bezpieczeństwa w latach osiemdziesiątych. Komisja Nadzwyczajna ds. Działalności Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w latach 1981–1988 (tzw. Komisja Rokity), która powstała w 1991 r. Ustaliła, że na skutek działań funkcjonariuszy MSW w latach 1981–1989 w całym kraju poniosło śmierć 91 osób [1].

[1] Sprawozdanie Komisji Nadzwyczajnej do Zbadania Działalności Ministerstwa Spraw Wewnętrznych z działalności w okresie X kadencji Sejmu RP (1989–1991), Warszawa 1991, s. 11. W wyniku prowadzonych badań komisja ustaliła nazwiska blisko stu funkcjonariuszy MSW, pozostających w kręgu osób podejrzanych o popełnienie różnych przestępstw związanych wyłącznie z 91 przypadkami zgonów, w tym wielu zabójstw.

Adam Strzembosz, Maria Stanowska, Sędziowie warszawscy w czasie próby 1981–1988, Warszawa 2005

W latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku za rozpowszechnianie wiadomości (art. 271 kodeksu karnego lub art. 48 dekretu) sądy prawomocnie skazały 268 osób (w I instancji 278), 28 osób uniewinniono (w I instancji 29), a co do 26 osób umorzono postępowanie na podstawie amnestii (w I instancji 16). W stosunku do 2 osób umorzono postępowanie z powodu znikomego społecznego niebezpieczeństwa.

Przed i po 13 grudnia. Państwa bloku wschodniego wobec kryzysu w PRL 1980–1982, t. 1

Przed i po 13 grudnia. Państwa bloku wschodniego wobec kryzysu w PRL 1980–1982, t. 1, red. Łukasz Kamiński, Warszawa 2006

[1981 marzec przed 9], Moskwa – Informacja przekazana Erichowi Honeckerowi o rozmowie Leonida Breżniewa ze Stanisławem Kanią i Wojciechem Jaruzelskim przeprowadzonej 4 marca 1981 r., w trakcie XXVI Zjazdu KPZR, poufne (fragmenty)

[...] Dlatego, powiedział towarzysz L[eonid Breżniew, wydaje się konieczne, aby niezwłocznie rozpocząć zdecydowaną walkę przeciwko rozpasaniu kontrrewolucji. Jeżeli się tego nie uczyni, będzie to oznaczać zmarnowanie kredytu zaufania, który okazano
nowemu rządowi, i przeoczenie być może ostatniego korzystnego momentu do przejścia do kontrataku. [...]   Towarzysze S[tanisław] Kania i W[ojciech] Jaruzelski uznali całkowitą słuszność oceny sytuacji, która została przedstawiona przez towarzysza L[eonida] I[ljicza] Breżniewa i innych radzieckich towarzyszy. Zapewnili ponownie, że polskie władze są zdecydowane stłumić kontrrewolucję i przedsięwezmą środki w celu wzmocnienia pozycji partii. I tak, zgodnie ze słowami polskich towarzyszy, w najważniejszych węzłach kolejowych i centralach łączności utworzone zostały wojskowe komendantury, w zakładach tworzone są grupy z wiernych i oddanych partii ludzi. Opracowany został plan na wypadek wprowadzenia stanu wyjątkowego. 

Świadectwa stanu wojennego, wstęp Janusz Krupski, oprac. Antoni Dudek i Krzysztof Madej, wyd. 2, Warszawa 2006

Kiedy wprowadzono stan wojenny, byłem w domu. Z naszego zakładu internowano wtedy dwie osoby, członków Prezydium KZ NSZZ „S” ZNTK: Eugeniusza Barana i Romana Kałyniuka. W poniedziałek 14 grudnia 1981 r. przyszedłem do pracy. Ludzie byli bardzo wystraszeni. Spotykaliśmy się w małych grupkach, zastanawialiśmy się, co dalej robić. Większość była za niepodejmowaniem jakichkolwiek akcji protestacyjnych i zachowaniem spokoju. Zakład został bowiem zmilitaryzowany, a pracownicy byli zmuszeni do podpisania deklaracji, w której za odmowę podjęcia pracy grożono nawet karą śmierci. Nie podpisałem jej.

Stan wojenny w dokumentach władz PRL (1980–1983)

Stan wojenny w dokumentach władz PRL (1980–1983), wybór, wstęp i oprac. Bogusław Kopka, Grzegorz Majchrzak, Warszawa 2001

1981 wrzesień 10, Warszawa – Szyfrogram kierownika Sztabu Operacji „Lato ‘80” wiceministra spraw wewnętrznych gen. Bogusława Stachury do komendantów wojewódzkich MO dotyczący wydawania broni palnej wytypowanym osobom z aparatu partyjnego, państwowego i stronnictw sojuszniczych.  
Warszawa, dnia 10 września 1981 r.
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych
Sztab Operacji „Lato ‘80”
Tajne specjalnego znaczenia
Egz[emplarz] nr … L.dz. AB-IX-002193/81
Szyfrogram Komendanci Wojewódzcy MO
(wszyscy)
W związku z aktualnym rozwojem sytuacji polityczno-operacyjnej polecam:
1. Wytypować osoby z aparatu partyjnego, stronnictw sojuszniczych, aparatu państwowego, a w szczególności prokuratury, sądownictwa, administracji i organizacji społecznych, których życie lub zdrowie przy niekorzystnym rozwoju wydarzeń może być zagrożone ze strony elementów wrogich. Typowania dokonać w oparciu o rozeznanie operacyjne i konsultacje z zaufanymi kierownikami aparatu partyjnego, państwowego i instytucji.
2. Dla wytypowanych osób przygotować do wydania broń palną – krótką oraz ręczne miotacze gazowe.
3. Przygotowana broń winna być zmagazynowana wraz z wystawionymi pozwoleniami na broń we właściwych terytorialnie komendach wojewódzkich, w komendach miejskich, dzielnicowych oraz komisariatach (siedzibach dawnych powiatów), które zapewnią bezpieczeństwo broni.
4. Z osobami, którym ma być wydana broń, należy przeprowadzić rozmowy, uzyskać aprobatę tych osób i w zależności od potrzeb przeprowadzić stosowne szkolenie z zakresu umiejętności posługiwania się, zasad użycia oraz przechowywania broni. W czasie szkolenia należy poinformować osoby zainteresowane o sposobie i miejscu odbioru broni.
5. Jednocześnie z przygotowaniem broni należy wystawić stosowne imienne pozwolenie (bez zdjęcia) z adnotacją „ważna wraz z dowodem osobistym”.
6. Wydanie broni nastąpi na podstawie odrębnej decyzji.
7. Zameldować za pośrednictwem Gabinetu Ministra:
a) o ilości wytypowanych osób i przygotowaniu broni – w terminie do dnia 14 IX [19]81 r.
b) o przeszkoleniu osób – w terminie do dnia 17 IX [19]81 r.
Kierownik Sztabu MSW

Gen. dyw. B[ogusław] Stachura
Podsekretarz Stanu 

Dariusz Iwaneczko, Opór społeczny a władza w Polsce południowo-wschodniej 1980–1981, Warszawa 2005

Dekret o stanie wojennym ograniczał prawa obywateli do minimum i dał niesłychanie rozległe możliwości działania władzom. Ograniczono m.in. prawa do nietykalności osobistej, nienaruszalności mieszkań, tajemnicy korespondencji, prawo do zrzeszania się, a przede wszystkim zaostrzono przepisy prawa karnego. Wprowadzono postępowanie doraźne i rozszerzono zakres postępowania uproszczonego oraz przyspieszonego, ograniczając tym samym prawo do obrony. W czasie 48 godzin można było otrzymać wyrok dwóch lat więzienia. Wprowadzono godzinę milicyjną, ścisłą kontrolę korespondencji, wyłączono telefony [1].

[1] W województwie rzeszowskim w okresie stanu wojennego ocenzurowano 1 950 000 rozmów miejscowych, 931 848 rozmów międzymiastowych w ruchu ręcznym („liczba rozmów przerywanych ograniczyła się do kilkudziesięciu, głównie z powodu używania innego języka niezrozumiałego dla prowadzących kontrolę”), 340 tys. rozmów w ramach wyrywkowej kontroli w ruchu automatycznym. Korespondencja telegraficzna objęta była cenzurą w 100 proc. – skontrolowano łącznie 504 125 telegramów (AIPN Rz, 0023/1, t. 4, Sprawozdanie z całokształtu prowadzonej cenzury korespondencji telekomunikacyjnej i kontroli rozmów telefonicznych przez Wojewódzki Urząd Cenzury w Rzeszowie, 14 I 1983 r., k. 15–17).

Tekst Obwieszczenia o wprowadzeniu stanu wojennego ze względu na bezpieczeństwo państwa

Tekst obwieszczenia ze stanu wojennego przestrzegającego przed łamaniem prawa