Malenkow

Gieorgij Maksimilianowicz Malenkow


Gieorgij Maksimilianowicz Malenkow (ur. 8 stycznia 1902 w Orenburgu - zm. 14 stycznia 1988 w Moskwie) . radziecki działacz państwowy i partyjny. Jeden z najbliższych współpracowników Józefa Stalina, a po jego śmierci przez niespełna dwa lata (1953-1955) premier ZSRR i faktyczny przywódca tego państwa.

Urodził się 8 stycznia 1902 w Orenburgu (26 grudnia 1901 wg kalendarza juliańskiego). W roku 1919 wstąpił do Armii Czerwonej a rok później do partii. W czasie służby wojskowej był komisarzem. Następnie studiował w Moskwie. Potem był pracownikiem technicznym aparatu partyjnego. W latach 1934-1939 był kierownikiem ważnego Wydziału Kierowniczych Organów Partyjnych KC WKP(b), aktywnie uczestnicząc w przeprowadzeniu Wielkiej Czystki - m.in. uczestniczył w przesłuchaniach działaczy partyjnych.

Na XVIII zjeździe WKP(b) w roku 1939 Malenkow został sekretarzem KC WKP(b). W czasie wojny wszedł w skład Państwowego Komitetu Obrony, wysyłany często na krytyczne odcinki frontu; kierował też produkcją samolotów. Od 1944 wicepremier ZSRR, od 1946 członek Biura Politycznego KC WKP(b). Mimo przejściowej niełaski stał się drugą osobą w państwie. W 1949 organizował tzw. sprawę leningradzką, a następnie sprawę "Żydowskiego Komitetu Antyfaszystowskiego".

Po śmierci Stalina w marcu 1953 Malenkow zastąpił go na stanowisku premiera ZSRR, zaś Nikita Chruszczow na stanowisku I sekretarza KC KPZR. Nie ulegało wątpliwości, że w nowej sytuacji politycznej jest faktycznym przywódcą państwa, ale jego wpływy polityczne systematycznie malały na rzecz Chruszczowa, zwłaszcza po aresztowaniu i straceniu Berii (do czego sam się przyczynił).

9 lutego 1955 został zmuszony do złożenia samokrytyki, a plenum KC zwolniło go z funkcji premiera i przesunęło na funkcję wicepremiera i ministra energetyki. Na stanowisku szefa rządu zastąpił go marszałek Nikołaj Bułganin, ale prawdziwym przywódcą państwa został Chruszczow.

Stosunki między nowym przywódcą a starymi współpracownikami Stalina nie układały się i wreszcie w roku 1957 "antypartyjna grupa" w skład której wchodzili Malenkow, Wiaczesław Mołotow, Łazar Kaganowicz, Dymitrij Szepiłow, Nikołaj Bułganin i Kliment Woroszyłow podjęła nieudaną próbę obalenia Chruszczowa. Kariera polityczna Malenkowa dobiegła końca, od 1957 pracował jako dyrektor elektrowni, a w 1961 został zwolniony na emeryturę i wydalony z partii. Nie cofnięto jednak jego przywilejów: bezpłatnej daczy i zaopatrzenia. Według niektórych relacji pod koniec życia nawrócił się, ochrzcił i regularnie uczęszczał do cerkwi.