Cykl informacyjno- publicystycznych programów mniejszości narodowych, realizowanych w porozumieniu z organizacjami mniejszościowymi na Podlasiu i emitowanych w językach mniejszości. Przegląd Ukraiński - TVP3 Białystok - niedziela 8:45 co tydzień. Przegląd Ukraiński zamieszcza materiały informacyjne będące relacjami z wydarzeń kulturalnych i muzycznych, różnego rodzaju spotkań organizowanych z udziałem ukraińskiego środowiska Podlasia, felietony na tematy historyczne i społeczno-kulturalne, rozmowy z ciekawymi ludźmi. Szczególne miejsce w audycjach zajmują folklor i tradycja ludowa oraz nauczanie języka ukraińskiego. Podlasie to region, gdzie język ukraiński aż do ostatnich dziesięcioleci istniał tylko w formie pieśni i języka potocznego w postaci różnorodnych gwar wiejskich we wschodniej jego części między Bugiem i Narwią. Nieobecność ukraińskiego piśmiennictwa stała się jedną z ważnych przeszkód w rozpowszechnieniu poczucia ukraińskiej tożsamości narodowej, które nabrało zauważalnego rozmachu dopiero w latach 80. XX wieku. W tej sytuacji dostęp do szerokiego kręgu odbiorców informacji w języku ukraińskim mogły dać tylko środki masowego przekazu, które posługują się żywym słowem – radio i telewizja. Dlatego wysiłek ukraińskiego środowiska był skierowany na otrzymanie dostępu do mediów publicznych.

Stało się to w październiku 1991 r., gdy Radio Białystok zaczęło nadawać audycję „Dumka ukraińska”, a w 1995 r. mieszkańcy województw białostockiego, bialskopodlaskiego i siedleckiego (a także przygranicznych terenów obwodu brzeskiego na Białorusi) mogli zobaczyć pierwszą ukraińskojęzyczną audycję telewizyjną w ramach „Kuriera kresowego”, jako jego „ukraińskie wydanie”. Powstawała ona w Warszawskim Ośrodku Telewizyjnym, a ściślej jego terenowej redakcji w Białymstoku i była transmitowana raz w miesiącu w sobotę wieczorem w paśmie drugiego programu TVP w czasie przeznaczonym na audycje regionalne. Pierwsze 10-minutowe „ukraińskie wydanie” pojawiło się na ekranach 29 października 1995 r. a następne już w listopadzie 1995 r. było 20-minutową audycją. Wkrótce powstał samodzielny Regionalny Ośrodek TVP w Białymstoku, który przejął rolę nadawcy programów dla mniejszości narodowych (stracili na tym odbiorcy na Południowym Podlasiu, gdyż jego terytorium zostało poza zasięgiem transmisji sygnału telewizyjnego programu w języku ukraińskim). Pierwsza ukraińska audycja pojawiła się tu w marcu 1997 roku jako półgodzinny program, ale już następną podzielono na połowę, z tym, że jako 14-minutowy program można było ją oglądać dwa razy w miesiącu. Od 1999 roku audycja ukazywała się jako cotygodniowa 10-minutowa częścią bloku „Sami o Sobie”, a od 2003 roku znowu jako samodzielny program pod tytułem “Przegląd ukraiński”.

Jako pierwsi od 1995 roku audycję redagowali i prowadzili Jerzy Misiejuk i Sławomir Sawczuk, którego w 1999 roku zastąpiła Ludmiła Łabowicz (Filimoniuk). Przez pewien czas z audycją współpracowała Małgorzata Bakunowicz, która przygotowywała materiały na Mazurach do czasu powołania Ośrodka TVP w Olsztynie i utworzenia w jego ramach audycji w języku ukraińskim.

W studio jako prowadzące występowały Małgorzata Dral (Popławska), która niekiedy przygotowywała swoje materiały oraz Elena Rutkowska. Od 2000 roku program prezentowała Anna Kuptel (Łukaszuk). Przez pewien czas w latach 2005-2006 prowadziła programy Elżbieta Martyniuk, a od 2008 roku dwie prezenterki: na zmianę z Anną Kuptel – Anna Kiryziuk.

Uznanie program „Sami o Sobie” znalazł na pierwszym Festiwalu Filmów i Programów Telewizyjnych Mniejszości Narodowych i Etnicznych „At Home”, który odbył się w 1997 roku w Krakowie i Przemyślu. W przeprowadzonym wówczas konkursie program otrzymał pierwsze miejsce i nagrodę od European Etnic Broadcasting Association, jednego ze współorganizatorów festiwalu.

W 2002 r. w Użhorodzie na Zakarpaciu w Ukrainie na czwartym Międzynarodowym Festiwal Programów Radiowych i Telewizyjnych Miniejszości Narodowych „Kraj mój ojczysty”, na który przyjechali przedstawiciele mniejszości narodowych z 23 krajów europejskich, Jerzy Misiejuk otrzymał dyplom honorowy Międzynarodowej Konferencji Organizacji Dziennikarskich za wybitne zasługi w rozwoju stosunków międzynarodowych między organizacjami dziennikarskimi i podkreślanie roli środków masowego przekazu w życiu społeczności światowej. Na tym samym festiwalu ukraińska część magazynu „Sami o sobie” otrzymała wyróżnienie.

 Od 2001 roku program powstaje jako produkcja zewnętrzna i jest tworzony przez firmę producencką Jerzy Misiejuk Produkcja Programów.




Jerzy Misiejuk

Ur. 1961 r. w Bielsku Podlaskim. Studiował organizację i zarządzanie na Uniwersytecie Warszawskim oraz prawo na Uniwersytecie Warszawskim Filii w Białymstoku. W 1991 roku odbył staż dziennikarski w Ukrainie w Łucku i w 1994 r. w Kijowie. Dziennikarz i redaktor programów w języku ukraińskim w Polskim Radiu Białystok w latach 1991-2004. W 1997 roku odbył staż w Toronto w Kanadzie w firmie producenckiej „Kontakt” produkującej programy telewizyjne w języku ukraińskim. Od 1997 r. dziennikarz telewizyjny, posiada stałą kartę reporterską i mikrofonową. Od 2001 r. producent telewizyjny. W 2003 r. odbył szkolenie operatora kamery w Akademii Telewizyjnej w Warszawie, od 2005 r. wydawca programu „Przegląd ukraiński”.

Ur. 1976 r. w Bielsku Podlaskim, absolwentka wydziału Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu w Białymstoku. Prezenterka od 2000 r. początkowo części ukraińskiej Magazynu „Sami o Sobie”, następnie „Przeglądu Ukraińskiego”. Ukończyła kurs prezenterski, posiada kartę ekranową.




Anna Kiryziuk

Ur. w 1989 r. w Hajnówce, studentka kulturoznawstwa na wydziale

Źródło TVP