Przypisy:
1) Ogólny raport polityczno-gospodarczy nr 972/6 z dn. 9 stycznia 1940. Gen. M. Karaszewicz-Tokarzewski do gen. K. Sosnkowskiego, [w:] Armia Krajowa w dokumentach 1939–1945, t. I, Londyn 1970, s. 70.
2) Ibidem s. 333–334.
3) R. Kolisnyk., Ukrain¶ka dyvyzyja i vijskova uprava „Halyčyna", cz. III, Visti Kombatanta 1987, nr 2 (148).
4) Ibidem.
5) Pełny wykaz z podziałem na powiaty patrz: T. Hunczak, U mundyrach voroha, Kyiv 1993, s. 37.
6) W.-D. Heike, Ukrain¶ka dyvyzyja „Halyčyna", Toronto 1970, s. 24–26.
7) K.-G. Klietmann, Die Waffen-SS. Eine Dokumentation, Osnabrück 1965, s. 194, 519.
8) Barwiński był oficerem armii carskiej, potem wojsk ukraińskich i oficerem kontraktowym Wojska Polskiego, CAW Ukr. 380.z/167.
9) T. Hunczak, U mundyrach..., s. 68–69.
10) Archiwum Akt Nowych w Warszawie, Mikrofilmy Aleksandryjskie, zespół T-580, rolki 1, 2.
11) Palienko był przed wojn± dyplomowanym oficerem kontraktowym Wojska Polskiego. W latach 1932–1934 ukończył XII kurs Wyższej Szkoły Wojennej.
12) W Wehrmachcie rzymsk± liczbę 40 oznaczano nie XL, ale XXXX. W artykule stosuję ten sam schemat numeracji.
13) T. Hunczak, U mundyrach..., s. 85–99.
14) Zaginęło 17 oficerów (4 niemieckich i 13 ukraińskich), 56 podoficerów (42 niemieckich i 14 ukraińskich) i 1369 szeregowych (3 niemieckich i 1366 ukraińskich); por. W. Weryha, I znowu Nojhammer, Visti Kombatanta 1978, nr 4 (96).
15) Ukończył XVII kurs Wyższej Szkoły Wojennej w latach 1937–1939.
16) Ukończył XIII kurs Wyższej Szkoły Wojennej w latach 1932–1934.
17) O. Sokol¶kyj, Ukraińska Nacjonalna Armija ce takoż etap u boroćby za Ukrainu, Visti Kombatanta 1995, nr 4.
18) A. Hempel, Pogrobowcy klęski. Rzecz o policji „granatowej" w Generalnym Gubernatorstwie 1939–1945, Warszawa 1990, s. 55.
19) W Ľródłach niemieckich i publikacjach po¶więconych II wojnie ¶wiatowej nie znalazłem potwierdzenia istnienia tych jednostek. Może chodziło tu o pododdziały niższego szczebla, np. bataliony.
20) AAN, MA, T-175, rolki 7, 8, 9.
21) G. Tessin, Die Stäbe und Truppeneinheiten der Ordnungspolizei, [w:] H. J. Neufeld, J. Huck, G. Tessin, Zur Geschichte der Ordnungspolizei 1936–1945, Koblenz 1957, s. 52–53.
22) Do czasu objęcia dowództwa pułku był SS-Polizei Standortführerem Cherson.
23) Na dowódcę I batalionu był przewidziany major policji porz±dkowej Adam, a drugiego major policji porz±dkowej Wilhelm Arndt.
24) Dowódc± kompanii został porucznik policji porz±dkowej Erwin Adis.
25) Do czasu objęcia dowództwa pułku był Kommandeur d. Gendarmerie Nikolaev.
26) Na dowódcę pułku przyszedł z Offiziersschule der Ordnungspolizei Fürstenfeldbruch.
27) AAN MA T-175/8/2508937.
28) Do pułku przybył z Auffangslager Adlershorst.
29) J. R. Angolia, A. Schlicht, Uniforms & Traditions of the German Army 1933–1945, San Jose 1992, s. 336–3339 i 382.
30) Diaczenko, oficer armii Ukraińskiej Republiki Ludowej, m.in. dowódca pułku kawalerii „Czarnych Zaporożców", był przed wojn± w latach 1928–1939 r., oficer kontraktowy Wojska Polskiego, następnie dowodził Legionem Wołyńskim i Brygad± Przeciwpancern± „Wilna Ukraina", która miała być przekształcona w 2. dywizję piechoty UAN.
31) Być może to wła¶nie brygada ukraińska jest owym tajemniczym „7 pułkiem piechoty Własowa" wymienianym w różnych publikacjach po¶więconych 2. Armii WP, por. np. Organizacja i działania bojowe ludowego Wojska Polskiego w latach 1943–1945. Wybór materiałów Ľródłowych, t. III: Szkolenie, przegrupowanie i działania bojowe 2 Armii WP, red. nauk. S. Stępień, Warszawa 1965 (s. 619) czy prace K. Kaczmarka: W bojach przez Łużyce, Warszawa 1965 (s. 291, 295, 318, 370) i Druga Armia Wojska Polskiego, Warszawa 1978 (s. 384–385, 468). Trudno bowiem do końca zidentyfikować tę jednostkę.
32) B. Honczaruk, Deščo pro brygadu „Vilna Ukraina", Visti Kombatanta 1988, nr 5–6.
33) Ukraińskimi dowódcami byli kpt. „Chryn", od pocz±tków 1944 r. płk Ołeksander Kwytka, od czerwca 1944 r. płk Wołodymyr Gerasimenok, a następnie płk Petr Diaczenko; por. O. Łysiak, Vołyn¶kyj bataljon, Visti Bratstva kolyšnich vojakiv 1-j UD UNA 1951, nr 3 (5).
34) J. Krzyczkowski, Konspiracja i powstanie w Kampinosie, Warszawa 1961, s. 529. Jednostka występuje tam w zestawieniu niemieckich sił Grupy Południowej jako „31 baon Szuma".
35) Przeciwnie do twierdzenia niektórych ukraińskich historyków i działaczy kombatanckich, szczegóły potwierdzaj±ce udział Legionu Wołyńskiego w walkach w Warszawie podaje Gunčak, op. cit., s. 133–134.
36) AAN MA T-175/8/2510227-8 i 2510260-65.
37) R. Dołyn¶kyj. Bojova grupa Bajersdorfa, Visti Bratstva kolyšnich vojakiv 1-j Ukrain¶koj dyvyzyj UNA 1957, nr 3–6 (77–80) i nr 7–10 (78–81) oraz W.-D. Heike, Sie wollten die Freiheit, Dorheim 1973, s. 57–59.
38) Z. Klukowski, Dziennik z lat okupacji Zamojszczyny, 1939–1944, Lublin 1958, s. 403–404.
39) J. Barczyński, Czarna niedziela, Dziennik Wschodni z 13.04.2002 r.
40) Ibidem.
41) N. Bethell, The last secret. Forcible repatriation to Russia 1944–1947, London 1974, s. 9.
42) Ibidem, s. 67.
43) T. A. Olszański, Historia Ukrainy XX w., Warszawa 1991, s. 198.