Jarosław Staruch



Iaroslav Starukh
Ярослав Старух, Stiah, Stoiar, Iarlan, h



Betonowy Tryzub umieszczony w pobliżu ruiny bunkra Jarosława Starucha tzw.Belwederu, obecnie zapadlisko, 2002, nielegalny pomnik postawiony przez nieznane osoby

Jarosław Staruch, Iaroslav Starukh, ps. Stiah, Stoiar, Iarlan, h (ur. w Bereźnicy Wyżnej, zm. 17 września 1947 pod Lubaczowem) - ukraiński działacz nacjonalistyczny, absolwent Wydziału Prawa na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie.

Przed studiami absolwent gimnazjum w Brzeżanach, woj. tarnopolskie. Przed wstąpieniem do OUN był organizatorem kursów nacjonalistycznych w klubach Proswity.

W roku 1934 aresztowany i skazany na więzienie. Po wyjściu z więzienia kontynuował działalność terrorystyczną jako zastępca krajowego prowidnyka OUN. W roku 1939 ponownie skazany na 13 lat więzienia, kary nie odbył ze względu na wybuch II wojny światowej.

Po ogłoszeniu proklamacji niepodległości 30 czerwca 1941, odpowiedzialny za resort propagandy w rządzie Jarosława Stećki.

Podczas II wojny światowej członek Ukraińskiej Głównej Rady Wyzwoleńczej ( UHWR ) i Głównego Sztabu Wojskowego UPA. Po wojnie był prowydnykiem (naczelnikiem) Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów w tzw. Zakierzońskim Kraju.

Okrążony przez żołnierzy KBW popełnił samobójstwo w schronie w Lasach Monasterskich (okolice Lubaczowa).

Niektóre nieudokumentowane źródła twierdzą, że Jarosław Staruch nie popełnił samobójstwa w schronie w Lasach Monasterskich. Przebywając w Berlinie został otoczony przez wrogów w klatce schodowej jednej z berlińskich kamienic. Tam, nie widząc wyjścia z sytuacji popełnił samobójstwo.

W roku 1946 Staruch pod ps. "Iarlan" wydał broszurę pt. Widmo faszyzmu, tekst dostępny w Litopysie UPA, t. VIII, w 1946 sporządził również informację o wydarzeniach we wsi Zawadka Morochowska pt. Krwawym szlakiem stalinowskiej demokracji, a w styczniu 1947 wydał broszurę pt. Wybory na radzieckiej Ukrainie oraz Nowa katastrofa głodu na Ukrainie.


Ярослав Старух
(17.11.1910-20.09.1947)

Народився в с. Золота Слобода Козівського району Тернопільської області. Закінчив гімназію в Бережанах, член ОУН, організатор освітніх курсів для молоді при читальнях “Просвіти ”, політичний в’язень польського концтабору “Береза Картузька” в 1934; заступник крайового провідника й політичний референт КЕ ПЗУЗ (1935-37), ред. львівського тижневика “Нове село”, кількаразово заарештований польською поліцією (1929,1937,1939), остаточно засуджений в Рівному на 13 років тюрми, визволився у вересні 1939. Секретар УЦК в Кракові (1939-41), учасник 2-го ВЗ ОУН у Кракові, учасник проголошення Акту 30-го червня 1941 року, державний секретар Міністерства інформації і пропаганди УДП, член Організаційної референтури Проводу ОУН (1941-42), заарештований Гестапом у Львові, тортурований (1942-1943), визволений з тюрми заходами СБ у вересні 1943; член Референтури пропаганди Проводу ОУН, керівник підпільної радіовисильні “Афродіта”, редактор гумористичного журналу “Український перець” (1943-44), член

Проводу ОУН і провідник Закерзонського краю на українських землях під Польщею (1945-47). Нагороджений УГВР Золотим Хрестом заслуги в 1946. Автор праці “Упир Фашизму” (1946), низки брошур і статтів до історії визвольної боротьби. Загинув геройською смертю в своїй лісовій криївці в бою з спецвідділом польської Служби Безпеки (УБП).