Bohdan Staszynski

Bohdan Staszynski


Bohdan Staszynski (ur. 1936) . oficer KGB, zawodowy zabójca.

Ukrainiec, zwerbowany przez KGB w wieku 19 lat, podczas studiów na Uniwersytecie Lwowskim. Trzy lata później, zgodnie z dyrektywą Biura Politycznego, zlecono mu dokonanie zabójstwa jednego z głównych teoretyków ukraińskiego ruchu narodowego, Lwa Rebeta, mieszkającego wówczas w Republice Federalnej Niemiec. Zamachowiec został wyposażony w pistolet nabity ładunkami kwasu pruskiego oraz tabletkę z antidotum, która miała chronić go przed działaniem trucizny. Trafienie ofiary w twarz wywoływało symptomy zbliżone do ataku serca i uniemożliwiało praktycznie prawidłowe wykrycie przyczyny zgonu. Staszynski zabił Rebeta 12 października 1957 roku. Kolejnym powierzonym mu zadaniem była eliminacja lidera nacjonalistów ukraińskich Stepana Bandery. Choć pierwsza próba zamachu nie powiodła się, Staszynski, pomimo coraz większych obiekcji, wykonał zdanie w Monachium 15 października 1959 roku. Nadano mu za to Order Czerwonego Sztandaru, który otrzymał z rąk ówczesnego przewodniczącego KGB, Aleksandra Szelepina.

Trzecią jego ofiarą miał być były premier Ukrainy (z 1941 r.) Jarosław Stećko. Staszynski, który w tym czasie poślubił Ingę Pohl, Niemkę z NRD, zdecydował się za jej namową złamać rozkaz i 12 sierpnia 1961 roku zgłosił się do Amerykanów w Berlinie Zachodnim. Osądzony i skazany w 1962 roku na 8 lat więzienia, po kilku miesiącach został zwolniony i wywieziony do Stanów Zjednoczonych, gdzie jemu i jego żonie nadano nową tożsamość.


Poniżej artykuł Tatiana Rasał na temat Staszyńskiego

"Muszę oczyścić moje sumienie, a przy tym chcę dać przed światową opinią publiczną świadectwo, w jaki sposób .pokojowe współistnienie. naprawdę wygląda w praktyce. Nie chcę być używany do wypełniania zadań polegających na morderstwach. Chcę ostrzec tych wszystkich, którzy żyją w niebezpieczeństwie, jak Rebet i Bandera, aby podjęli środki zabezpieczające. Mam nadzieję, że moja ucieczka na Zachód będzie mi poczytana za okoliczność łagodzącą, bo wiele zaryzykowałem, podejmując taki krok. Ściągnąłem nieszczęście na moich rodziców i krewnych. Pozostanie to na zawsze ciężarem na moim sumieniu. Moja żona i ja musimy od tej pory zawsze liczyć się z tym, że pewnego dnia dosięgnie nas zemsta ze Wschodu. Niezależnie od tego znaleźliśmy się tu bez żadnych środków do życia. Mimo to zdecydowałem się przyjść tu, ponieważ uznałem, że taki krok jest absolutnie konieczny przez wzgląd na cały świat..

Tak, 6 października 1962 podczas procesu w Najwyższym Sądzie Federalnym w Karlsruhe w Niemczech zeznawał Bogdan Staszyński, agent KGB do zadań specjalnych. W czasie tego procesu Staszyński przyznał się do zabicia Lwa Rebeta i Stepana Bandery [więcej: .Wyrok śmierci., artykuł z dnia 30.01.2006], których to morderstw dokonał na polecenie władz Kremla i sowieckiego wywiadu. Ponadto przyznał się do szpiegowania i wykrywania ukraińskiego ruchu oporu na terenie Niemiec.

Jak doszło do tego procesu, skoro wizja kariery Staszyńskiego w KGB obiecana przez radzieckie władze była tak kusząca? Bogdan Staszyński, jeszcze będąc w Karlshorst, w ośrodku dla agentów KGB zakochał się w Indze Pohl . dziewczynie ze Wschodnich Niemiec, odważnej antykomunistce, która starała się odciągnąć go od spraw związanych ze Związkiem Radzieckim. KGB nie zdając sobie z tego sprawy tolerowało tę znajomość, wydało nawet pozwolenie na ich małżeństwo. Starano się przy okazji przekształcić Ingę w .sowiecką kobietę., między innymi zasypując ją stosami materiałów propagandowych. Po jakimś czasie, wbrew rozkazom, Staszyński przyznał się żonie, że jest agentem KGB, powiedział też o dwóch morderstwach, których dokonał w Monachium. Ze względu na uczucie, Inga zgodziła się udawać sympatię do Związku Radzieckiego a także chęć współpracy z KGB. Jednak cały czas próbowała nakłonić męża do tego, by zerwał ze swoją działalnością.

Powoli Staszyński zaczął się przełamywać i zauważać rozbieżności między radzieckimi zapewnieniami, a tym, co sam widział. Ponadto, Inga spodziewała się dziecka. KGB natychmiast kazało usunąć ciążę, a gdy do tego nie doszło zaproponowało oddanie dziecka na wychowanie państwu. Staszyński już wtedy zaczął rozważać wyjazd do Berlina i zgłoszenie się do władz zachodnioniemieckich lub amerykańskich. Wyjazd ze Związku Radzieckiego nie był taki prosty. Udało się jednak przekonać KGB o konieczności wyjazdu Ingi do jej rodziców w Berlinie. Miała już tam pozostać, Staszyński zaś czekał na dogodny moment by do niej dołączyć. Okazja nadarzyła się zupełnie niespodziewanie i miała bolesny akcent. 8 sierpnia 1961 roku Staszyński otrzymał z Berlina wiadomość o śmierci ich syna spowodowanej zapaleniem płuc. 10 sierpnia, pod eskortą oficera KGB Jurija Aleksandrowa, poleciał wojskowym samolotem do Berlina na pogrzeb. Cały czas pozostawał wraz z żoną pod czujnym okiem KGB, które podejrzewało zdradę i próbę ucieczki. Dzień i noc w pobliżu mieszkania rodziców Ingi stały zaparkowane tajemnicze samochody. Gdy wychodzili z domu, czuli obecność ubranych po cywilnemu agentów, którzy chodzili za nimi krok w krok.

Po południu 12 sierpnia . na dzień przed postawieniem Muru Berlińskiego . Staszyński i Inga Pohl doszli do wniosku, że muszą uciekać i to jeszcze przed pogrzebem. Udało im się wyjść z domu i kryjąc się za żywopłotem umknąć pilnującym agentom KGB. Gdy dobiegli do bocznej ulicy, wsiedli w taksówkę i dojechali do stacji S-bahnu - berlińskiej kolei miejskiej. Stamtąd pojechali do sektora zachodniego i zgłosili się do policji w Tempelhof, gdzie Staszyński poprosił o rozmowę z Amerykanami. 1 września 1962 roku Amerykanie przekazali go władzom zachodnioniemieckim. Został aresztowany. W czasie śledztwa powiedział, że on i jego żona zdecydowali się uciec na zachód po tym jak znaleźli podsłuch w ich moskiewskim mieszkaniu. Organy Bezpieczeństwa Niemieckiego początkowo bardzo sceptycznie podchodziły do zeznań zbiegłego agenta. Skrupulatna policja niemiecka bardzo dokładnie zbadała sprawę. W zamku mieszkania Bandery znaleziono część klucza, który Staszyński złamał próbując jeszcze wcześniej przed zabójstwem dostać się do mieszkania ofiary. Sprawdzono zapisy hotelowe i lotnicze, które potwierdziły pobyt Staszyńskiego w Niemczech Zachodnich a także fałszywe nazwiska jakimi się posługiwał. Po zbadaniu dowodów i uzgodnieniu prawdziwości wydarzeń postawiono go w stan oskarżenia.

19 października 1962 roku Najwyższy Sąd Federalny w Karlsruhe orzekł, iż Bogdan Staszyński jest winny zarzucanych mu czynów i skazał go na 8 lat pozbawienia wolności i ciężkich robót. Przewodniczący posiedzenia Dr Heinrich Jagusch stwierdził, że Staszyński nie może zostać ukarany cięższym wyrokiem za przestępstwa, których dopuścił się na wyraźnie zlecenie władz sowieckich i pod presją wykonania rozkazu.

.W świetle dowodów przedłożonych na tym procesie . powiedział - wina tych, od których otrzymywał rozkazy, jest znacznie większa. Ten proces dowiódł, że choć nie ma już stalinizmu terror nadal żyje. Tajne służby sowieckie już nie mordują ludzi według swojego uznania. Morderstwo jest teraz wykonywane na bezpośrednie rozkazy rządowe. Ta pozorna przemiana proklamowana tak głośno na XX Zjeździe KC KPZR nigdy nie nastąpiła, bo stalinowski świat nie zaginął. Podobnie jak w nazistowskich Niemczech tak i w Związku Radzieckim istnieje aparat państwowy popychający do takich kryminalnych czynów. Można powiedzieć, że polityczne morderstwo zostało tam zinstytucjonalizowane(...) Staszyński nie jest właściwym winowajcą za te dwa morderstwa, chociaż wykonał je własnoręcznie. Przeciwnie, był on narzędziem w rękach radzieckiej władzy, stając się niejako asystentem. Młodość została zniszczona przez dyktatorów, gdyż sowiecka władza wciągnęła w swoje zbrodnicze plany 19-latka. Od tamtej pory zaczęto na niego wywierać naciski i straszyć represjami w stosunku do rodziny i jego samego. Gdyby nie system sowiecki, który uznaje morderstwo za narzędzie polityki państwowej, Staszyński byłby przypuszczalnie dziś zwykłym nauczycielem na Ukrainie....

Proces był szeroko relacjonowany i komentowany przez światową prasę tym samym był ciosem wymierzonym w Nikitę Chruszczowa i sowiecki aparat państwowy. Wzburzenie opinii publicznej na arenie międzynarodowej, jakie nastąpiło po zeznaniach Staszyńskiego osłabiło pozycję Chruszczowa w świecie, dało też mu do myślenia, że morderstwo jako narzędzie sowieckiej polityki zagranicznej psuje wizerunek kraju. Jak jednak pokazała historia był daleki od zrezygnowania z tej .formy. sprawowania władzy.