Paweł Sudopłatow

Paweł Sudopłatow


Paweł Anatoliewicz Sudopłatow (ukr. Судоплатов Павло Анатолійович, ros. Павел Анатольевич Судоплатов; ur. 7 lipca 1907 (jul.?), zm. wrzesień 1996), Ukrainiec, radziecki generał NKWD, długoletni wysoki funkcjonariusz radzieckich organów bezpieczeństwa i wywiadu, m.in. wykonawca zamachu na Jewhena Konowalca, przywódcę Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów, na krótko naczelnik Departamentu VII (INO - wywiad zagraniczny) Głównego Zarządu Bezpieczeństwa Państwowego przy Ludowym Komisariacie Spraw Wewnętrznych (GUGB-NKWD).

Karierę w aparacie bezpieczeństwa Czeka rozpoczął w oddziale wywiadowczym jako operator i szyfrant. Na początku lat dwudziestych był młodszym oficerem w Melitopolu, zajmował się m.in. siecią informatorów złożoną z Greków i osadników niemieckich. W 1927 roku awansował i został przeniesiony do Zarządu Bezpieczeństwa Państwowego ukraińskiego OGPU w Charkowie, tam poznał Emmę Kaganową, agentkę OGPU, z którą wziął ślub w 1928 roku.

W końcu lat dwudziestych i na początku trzydziestych zajmował wiele różnych stanowisk w ukraińskim oddziale OGPU. W 1933 roku mianowany starszym inspektorem zajmującym się awansami i kadrami.

W 1935 roku przebywał m.in. w Finlandii, Niemczech, Paryżu, gdzie zajmował się infiltracją ukraińskich nacjonalistów. Zdobywszy zaufanie przywódcy organizacji ukraińskich nacjonalistów Jewhena Konowalca, zabił go, dokonując zamachu w Rotterdamie 23 maja 1938 roku. Wręczył mu bombonierkę, w której znajdował się ładunek wybuchowy, przygotowany wcześniej specjalnie na tę okazję przez specjalistów z działu technicznego NKWD.

Po udanym zamachu na Konowalca przeniósł się do Hiszpanii, gdzie trwała właśnie wojna domowa, w której potajemnie czynny udział brał Związek Radziecki, wspierając wojska republikańskie. W Hiszpanii prowadził działania partyzanckie, jako polski ochotnik w oddziale zorganizowanym i dowodzonym przez radziecką placówkę NKWD w Barcelonie. Brał udział także w transporcie hiszpańskiego złota, które zostało załadowane na radziecki statek, który wyruszył w kurs z Hiszpanii do Odessy w ZSRR.

Po powrocie z Hiszpanii zajmował się planowaniem zamachu na Lwa Trockiego, politycznego przeciwnika Stalina. Akcja zamachu wykonana w Meksyku 20 sierpnia 1940 roku przez agenta NKWD Ramóna Mercadera zakończyła się sukcesem. Trocki zmarł następnego dnia z powodu odniesionych ran.