RUS         PL                                                                                                                                
 Geography
  Geography of ukraine



 History
  History of Ukraine
  CRU
  Semen Petlura
  Soldier's Petlura
  Prisoners of war
  ZURL
  UNR
  UHA
  Great famine
  OUN
  Ukrainian Insurgent    Army or UPA
  World War One (photo)



 Maps - dokuments
  Old maps
  Dokument's



 XML
Otrzymywanie informacji o nowo軼iach na witrynie!
   Historia


 News
  News
  Search for news




 Politicians otherwise
  Julia Tymoszenko
  Wiktor Juszczenko
  Wiktor Janukowycz

Paw這 Szandruk

Paw這 Szandruk niem. Paul Schandruk), ur. 28 lutego 1889 we wsi Borsuki, gm. Borsuki w pow. krzemienieckim na Wo造niu w maj徠ku Rzewuskich (obecnie rejon 豉nowiecki w obwodzie tarnopolskim), zm. 15 lutego 1979) . ukrai雟ki genera, pu趾ownik dyplomowany WP.

Uko鎍zy Ni瞠雟ki Instytut Filologiczny, Instytut im. Ksi璚ia Bezborodki (1911 r.) i Aleksandryjsk Szko喚 Wojskow w Moskwie (1913 r.).

Uczestniczy w I wojnie 鈍iatowej, w 1917 r. w randze sztabskapitana. W marcu 1917 r. dowodzi pu趾iem piechoty, który w trakcie rewolucji lutowej przekszta販i w jednostk ukrai雟k. Pocz徠kowo walczy z armi carsk, a nast瘼nie z bolszewikami. W armii Ukrai雟kiej Republiki Ludowej osi庵n掖 stopie genera豉 porucznika. Po uk豉dzie Pi連udski-Petlura z kwietnia 1920 r . oddzia造 pod jego dowództwem razem z wojskami polskimi atakowa造 Kijów, a nast瘼nie broni造 Warszawy. W wyniku podpisania pokoju ryskiego zosta w listopadzie 1920 internowany razem z 穎軟ierzami ukrai雟kiej 3 Dywizji 疾laznej. Wspólnie z gen. Kuszczem by wydawc wojskowego pisma naukowego "Tabor". Druga ojczyzna zacz窸a si dla Szandruka w listopadzie 1920 r. w towarowym wagonie pocišgu wiozšcego 穎軟ierzy ukrai雟kiej Trzeciej Dywizji 疾laznej do obozu internowania w Szczypiornie ko這 Kalisza. Miesišc wcze郾iej Polska podpisa豉 rozejm z bolszewikami i opór osamotnionej ukrai雟kiej armii za豉ma si w kilka tygodni. Wsiadaj帷 do tego poci庵u Szandruk zostawia za sob sze嗆 lat wojny. Pisa w swojej ksi捫ce Arms of Valor: "Nie widzia貫m 瘸dnych szans ani na dalsz walk, ani na jak彗olwiek zmian naszego militarnego i politycznego po這瞠nia". Na front wyrusza w 1914 r. jako dowódca carskiego regimentu piechoty, w 1917 r. na jego bazie sformowa jednostk ukrai雟k. Pod Petlur walczy z Denikinem, Wranglem i bolszewikami. Bra udzia w zimowym pochodzie armii Ukrai雟kiej Republiki Ludowej na bolszewickie ty造, a pó幡iej razem z Polakami w wyprawie na Kijów, razem z nimi te cofa si pó幡iej do bram Warszawy i kontratakowa. O sojuszu polsko-ukrai雟kim w swoich wspomnieniach pisa bez entuzjazmu. Wszak oznacza on rezygnacj z Ma這polski Wschodniej i cz窷ci Wo造nia. Jeden z rozdziaów zatytu這wa: "Polska okupacja".

Szandrukowi w pierwszych latach w Polsce mog這 si wydawa, 瞠 nie wybra najlepiej. "Mundury naszych ludzi by造 w 豉chmanach. Niektórzy oficerowie nie mogli wstawa z ó瞠k, gdy nie mieli ju niczego co mogliby na siebie za這篡" , pisa o pierwszych miesi帷ach w obozie internowania. Gdy specjalna polsko-sowiecka komisja rozmawia豉 z internowanymi o powrocie na Ukrain, polskie kierownictwo obozu aresztowa這 kilku wysokich oficerów ukrai雟kich, a szef sztabu generalnego gen. Stanis豉w Szeptycki powiedzia pono ukrai雟kiemu genera這wi i ministrowi emigracyjnego rz康u URL Wo這dymirowi Salskiemu: " Wyno軼ie si z Polski wy szmaciarze".

Ukrai雟cy 穎軟ierze godzili si wi璚 z losem emigranta. Wtapiali si w otaczaj帷e ich 篡cie, 瞠nili z Polkami, a baraki powoli zamienia造 si w domy i mieszkania. Szczypiorno to dzi dzielnica Kalisza. Po obozie dawno nie ma 郵adu. Ostatnia pami徠ka to zagubiony w鈔ód kie趾uj帷ego zbo瘸 ma造 cmentarzyk. Deszcze dawno wyp逝ka造 nazwiska z po豉manych, 穎軟ierskich krzy篡. I tylko skromny pomnik informuje: "Tym co umarli, ale nie zdradzili Ukrainy. Armia Ukrai雟ka 1923".
W bramie, która mog豉 by bram obozu, ci篹arówki wzbijaj tumany kurzu. Dzi jest tu fabryka mebli. Ukrai鎍y, którzy prze篡li w Szczypiornie II wojn, zostali po wyzwoleniu przekazani Armii Czerwonej i wywiezieni. Marian Kryci雟ki ze Szczypiorna, dzi ponaddziewi耩dziesi璚ioletni staruszek, wspomina czasy mi璠zywojenne: " Kiedy lager sta, nie by這 ró積icy czy nasz, czy Ukrainiec. Do szko造 ich dzieciaki z naszymi razem, do pracy my z nimi razem. Kto tam by si zwiedzia, któren jest który. Fachowcy byli pierwszorz璠ni: 郵usarze, maszyni軼i, kowale. Orkiestr mieli jedn, drug, znane by造 w okolicy. Szandruk w obozie pisa artyku造 i wspomnienia. Za這篡 ukrai雟ki miesi璚znik historyczno-wojskowy "Tabor", publikowa te w polskiej prasie wojskowej: "Bellonie", "Przegl康zie Wojskowym" i "Polsce Zbrojnej". Po przewrocie majowym 1926 穎軟ierze ukrai雟cy otrzymali paszporty i status uchod嬈ów politycznych.

Wspó逍racowa z Wojskowym Biurem Historycznym, Wojskowym Instytutem Naukowo-Wydawniczym, Instytutem Badania Najnowszej Historii Polski, publikowa w Bellonie i Przegl康zie Wojskowym. W 1933 r. opublikowa prac Wojna ukrai雟ko-rosyjska 1920 roku w dokumentach.

By oficerem kontraktowym Wojska Polskiego (zweryfikowany w stopniu majora) i wspó豉utorem Polskiej Encyklopedii Wojskowej (1934). Pozostawa w bliskich kontaktach z genera貫m Julianem Stachiewiczem i jego bratem - szefem Sztabu Gównego WP genera貫m Wac豉wem Stachiewiczem. W 1938 r. uko鎍zy w randze podpu趾ownika Wy窺z Szko喚 Wojenn. Szandruk zosta szefem tajnego sztabu URL, który mia zorganizowa armi ukrai雟k u boku WP w przypadku wojny z ZSRR

Po kapitulacji za膨da spotkania w cztery oczy z gen. W豉dys豉wem Andersem, które mu umo磧iwiono . Po osobistej interwencji Andersa u w豉dz brytyjskich 穎軟ierzy Ukrai雟kiej Armii Narodowej nie wydano przymusowo ZSRR (przymusow deportacj wszystkich obywateli ZSRR przewidywa造 porozumienia ja速a雟kie), uznaj帷 ich za obywateli polskich i umo磧iwiono im legaln imigracj do Wielkiej Brytanii i krajów Imperium Brytyjskiego. Po wojnie Paw這 Szandruk przebywa w Niemczech, Francji , nast瘼nie osiad w Kanadzie. W roku 1965 zosta odznaczony przez genera豉 W豉dys豉wa Andersa krzy瞠m Virtuti Militari.

Decyzj t gwa速ownie zaatakowa豉 prasa w ZSRR i PRL, a tak瞠 niektóre gazety na Zachodzie. Kampania przeciw Szandrukowi nie spotka豉 si z reakcj ze strony oficjalnych polskich czynników emigracyjnych.

W obron wzi掖 go Jerzy Giedroyc. W li軼ie do Stempowskiego pisa: Szandruk jest w n璠zy i bardzo stary. My郵, 瞠 wzi璚ie go w obron przez Polaków jest nie tylko obowi您kiem, ale to mo瞠 mie du篡 rezonans w鈔ód Ukrai鎍ów i naprawi t londy雟k g逝pot. Na 豉mach Kultury Giedroyc opublikowa obszerne fragmenty wspomnie Szandruka i zamie軼i w豉sny komentarz, co czyni niezmiernie rzadko. Pisa: Stosunki polsko-ukrai雟kie od przesz這 pi耩dziesi璚iolecia obfituj w ponure karty, cz瘰to krwawe. Specjalnie, je郵i idzie o okres ostatniej wojny. S to rzeczy ma這 znane, kontrowersyjne i zabarwione emocj (...). Niemniej, je郵i si naprawd powa積ie my郵i o normalizacji stosunków polsko-ukrai雟kich, która dzi bardziej ni kiedykolwiek jest konieczno軼i historyczn obu narodów, jest ju najwy窺zy czas, aby te sprawy zbada z ca陰 bezstronno軼i. Trzeba sko鎍zy nareszcie z t atmosfer, która zatruwa Europ Wschodni

 Webcam
  Webcam of Ukraine



 Forum
  Entering to forum


 Linki
  Archives


 My photo
  Photos in Piotrkow
  My family photo
  Place of memory
  Old cemetery
  Soldiers cemetery
  Soviet cemetery
  German cemetery
  Old city
  Lake Bugaj
  Different


 Video
  Video in Ukraine


 Stats
  Stats site



 Site map
  Site maps (XML)
  Site maps (HTML)
  Links Title (HTML)



 Translator On-Line
  Translator



 About
  About



 Search this site
Search:











Poprawny CSS!