Ukraińska Armia Narodowa

UAN

Ukraińska Armia Narodowa - ukraińska formacja wojskowa utworzona 17 marca 1945 z inicjatywy III Rzeszy i ukraińskich stronnictw emigracyjnych, podporządkowana utworzonemu na żądanie Pawło Szandruka 17 marca 1945 Ukraińskiemu Komitetowi Narodowemu , dowodzona przez generała Pawło Szandruka.

Celem powstania UAN było skupienie wszystkich żołnierzy ukraińskich walczących po stronie Niemiec. W jej skład weszły resztki 14 Dywizji SS "Galizien" pozostałe po rozbiciu w bitwie pod Brodami w czerwcu 1944 roku i inne mniejsze oddziały ukraińskie. Stworzono z nich 1 Dywizję UAN (2. Dywizja powstała z ośrodków zapasowych). Po opuszczeniu frontu wschodniego w Czechach poddały się one 7 maja 1945 wojskom brytyjskim i amerykańskim.

Po kapitulacji generał Pawło Szandruk zażądał spotkania w cztery oczy z gen. Władysławem Andersem, które mu umożliwiono. Po osobistej interwencji Andersa u władz brytyjskich, żołnierzy Ukraińskiej Armii Narodowej nie wydano (pomimo nacisków sowieckich) przymusowo ZSRR (przymusową deportację wszystkich obywateli ZSRR przewidywały porozumienia jałtańskie), uznając ich za obywateli polskich. Umożliwiono im również legalną imigrację do Wielkiej Brytanii i krajów Imperium Brytyjskiego (Kanady, Australii i Afryki Południowej). Decyzję Winstona Churchilla w tej sprawie potwierdził również jego następca Clement Attlee, z ramienia Labour Party. Żołnierze UAN po pobycie w obozach internowania w północnych Włoszech ( na terenie operacyjnym II Korpusu Polskiego) , wyjechali w roku 1947 do Wielkiej Brytanii. Jak twierdził sam Szandruk UAN powstała w celu uratowania jak największej liczby żołnierzy ukraińskich przed niewolą radziecką i łagrami. Wśród żołnierzy UAN znaleźli jednak również schronienie indywidualni przestępcy wojenni.